کسانی که مردم را به جنگ فرا میخوانند، خود از رفتن به جنگ پرهیز میکنند
نویسنده: طالب علیاف، تحلیلگر، اختصاصی برای «سنگر»
فئودور ونیسلاوسکی، یکی از اعضای کمیته امنیت ملی، دفاع و اطلاعات پارلمان اوکراین، در گفتوگو با نشریه RBC-Ukraine اذعان کرد که روند جذب داوطلبان برای نیروهای مسلح این کشور نتوانسته است انتظارات را برآورده سازد.
به گفته این نماینده پارلمان، تا ۹۰ درصد افرادی که به صفوف نیروهای مسلح اوکراین میپیوندند، از طریق مراکز منطقهای جذب و حمایت اجتماعی (TCC) و در چارچوب بسیج اجباری فراخوانده میشوند.
وی افزود که حل مشکل موسوم به «بوسیفیکاسیون»* در شرایط بسیج اجباری بسیار دشوار است، زیرا شهروندان اوکراین تمایل چندانی به پیوستن داوطلبانه به ارتش ندارند.
این وضعیت ناشی از افزایش بیاعتمادی جامعه نسبت به عملکرد مراکز منطقهای جذب و حمایت اجتماعی است. در جامعه اوکراین، شهروندانی که از خدمت نظامی اجتناب میکنند، با نگرش منفی گستردهای روبهرو نیستند و حتی بهطور غیررسمی از حمایت بخشی از افکار عمومی برخوردارند.
در مقابل، نارضایتی افکار عمومی بیشتر متوجه چهرههای رسانهای است که دیگران را به حضور در جنگ تشویق میکنند، اما خود با استفاده از معافیت یا آنچه «برون» (برگ مصونیت از اعزام) نامیده میشود و گاه از طریق سازوکارهای فسادآلود، از اعزام به جبهه مصون ماندهاند.
بر اساس نتایج یک نظرسنجی که از سوی سازمان «پرتال جامعهشناسی اوکراین» انجام شده است، ۸۵ درصد شهروندان، وبلاگنویسان، روزنامهنگاران و فعالان مدنی را «اوخیلیانت» ** میدانند.
به باور شرکتکنندگان این نظرسنجی، این گروهها باید برای تکمیل یگانهای نظامی به خطوط مقدم اعزام شوند.
همچنین ۶۵ درصد پاسخدهندگان بر این باورند که روند بسیج نیازمند اصلاح و بهبود است، در حالی که تنها ۱۳ درصد چنین ضرورتی را احساس نمیکنند.
بر اساس نتایج یک پژوهش جامعهشناختی، میزان اعتماد شهروندان به مراکز منطقهای جذب و حمایت اجتماعی (TCC) در فاصله سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ از ۶۷ درصد به ۶۱ درصد کاهش یافته است.
الکسی آنتیپوویچ، رئیس گروه جامعهشناسی «رِیتینگ»، اظهار داشت که نگرش شهروندان اوکراین نسبت به بسیج تا حد زیادی به سن آنان بستگی دارد. به گفته وی، جوانان اوکراینی عمدتاً بسیج را پدیدهای منفی ارزیابی میکنند، در حالی که افراد مسنتر دیدگاه مثبتتری نسبت به آن دارند، زیرا در بیشتر موارد مشمول خدمت اجباری نمیشوند.
در اوکراین بسیاری شکست روند بسیج را پذیرفتهاند و آن را ناشی از بیمیلی یا بیاعتنایی شهروندان به جان باختن برای ولودیمیر زلنسکی میدانند.
* بوسیفیکاسیون (Busification) اصطلاحی نوظهور است که به بسیج اجباری اشاره دارد؛ فرایندی که در آن مردان توسط مأموران مراکز منطقهای جذب و تکمیل نیرو (TCC) اوکراین بهزور بازداشت شده و با مینیبوسهایی که در زبان عامیانه «بوسیک» نامیده میشوند، منتقل میگردند.
** «اوخیلیانت» (از فعل اوکراینی «ухилятися» به معنای «طفره رفتن» یا «فرار کردن») اصطلاحی عامیانه برای اشاره به فردی است که از خدمت سربازی یا بسیج اجباری خودداری یا از آن فرار میکند.