تنش در مرز تاجیکستان و قرغیزستان در حال افزایش است. شاید تمرینات نظامی که روز گذشته در اسیق کول با استفاده از هواپیماهای بدون سرنشین برگزار شد، بخشی از برنامه های جدید باشد؟
نویسنده: نعمتالله میرسعیدوف
امروز دو پیام منتشر کردم که از نظر محتوا و مفهوم متفاوت هستند. در یک تفسیر تأملی، ابراز امیدواری کردم که با تجمیع تلاش ها، بتوان مناقشه مرزی بین تاجیکستان و قرغیزستان را تنظیم کرد، به همه اختلافات پایان داد و دوستی سابق، روابط تجاری دو کشور را احیا کرد. در این پیام، من با نگرانی در مورد چگونگی ادامه اقدامات طرف قرغیزستانی که وضعیت را در مرز تشدید می کند، صحبت کردم.
بر اساس گزارش های رسیده از روستاهای مرزی تاجیکستان، ساختارهای مدیریت آب منطقه بادکند قرغیزستان در حال انجام اقداماتی برای کنترل آبرسانی به شهرک های تاجیکستان واقع در امتداد کانال آبیاری فرامرزی ترتکول هستند. دریچه ها بدون رضایت طرف تاجیکی به لوله های آبکشی متصل می شوند. این در حالی است که پروژه ساخت تاسیسات آبیاری تامین آب تمام سکونتگاه های تاجیکستان و قرغیزستان واقع در امتداد کانال را فراهم کرده بود.
ساکنان محله ققیر، جایی که مؤسسة آب قرغیزستان قبلاً دریچه نصب کرده است، نمی دانند چگونه برای این موضوع راه حلی بیابند. نمایندگان جماعت می گویند در شرایط کنونی، اختیار حل و فصل همه مسائل مرزی به مقامات بالاتر واگذار شده است. مردم تاکنون از اعتراض خودداری کرده اند زیرا هر تلاشی برای حل این موضوع به تنهایی می تواند منجر به درگیری جدید شود.
لازم به یادآوری است که کانال آبیاری فراملی تارتکول و همچنین بزرگراه اوش-بادکند - اسفانا که متعلق به جمهوری قرغیزستان است از چند نقطه از خاک تاجیکستان عبور می کند. اما اکنون این مناطق تحت کنترل ارتش قرغیزستان است.
تلاش مرزبانان تاجیک در ۱۰ مارس سال جاری برای تغییر مسیر خدمات نگهبانی در طول مرز منجر به حادثه ای شد که در آن یک مرزبان تاجیک کشته شد. در شب ۱۰ و ۱۱ مارس، محله ققیر هدف گلوله باران گسترده مرزبانان قرغیزستان قرار گرفت. طرفین موفق به توافق بر سر آتش بس شدند.
همه این اتفاقات در حالی رخ داد که در بهمن ماه در تمام جوامع مرزی به نشانه آشتی پلو ترتیب داده شد، بزرگان دو طرف از جوانان و نظامیان خواستند تا اوضاع را تشدید نکنند و همه مسائل نوظهور را با کمک جلسات در سطح مقامات محلی حل و فصل سازند.
تحلیلگران محلی بر این باورند که اقدامات یکجانبه همسایگان برای تشدید عملکرد تاسیسات آبیاری در خدمت دو کشور ممکن است باعث درگیری جدید شود. و تمركز حجم زيادي از تجهيزات نظامي و نظاميان خطر به صلح و ثبات در مرزها را بمراتیب افزايش مي دهد. همچنین گزارش هایی از برخی منابع حاکی از آن است که قرغیزستان قصد دارد ایست های بازرسی اضافی در تقاطع های جاده ای ایجاد کند که می تواند مانعی برای رفت و آمد شهروندان تاجیکستان به وجود آرد و اعتراضات را برانگیزد.
این احساس وجود دارد که ارتش قرغیزستان قصد دارد درگیری و زد و خورد نظامی دیگر را تحریک کند. شاید تمرینات نظامی که روز گذشته در اسیق کول با استفاده از هواپیماهای بدون سرنشین برگزار شد، بخشی از برنامه های جدید باشد؟ همین سال گذشته محض پس از چنین تمرینات نظامی ، درگیری نظامی در نزدیکی تأسیسات آبی "سرآب" ( "گالاونای") ایجاد شد. از مردم می خواهم که تسلیم تحریکات احتمالی نشوند. و وقت آن است که ارتش به درستی آماده شود. منابع ما کمتر از جمهوری قرغیزستان نیست. و از قدرت نظامی نیز عقب نیست. در صورت لزوم، مردم برای تقویت نیروهای مسلح خود در مرز مبلغ نیز جمع آوری می کنند.