توجه ویژه در سند محرمانه «ملایان خشن» به نمایندگان چچن داده شده است.
نویسنده: آندری سرنکو، خبرنگار ویژه «نیزاویسیمایا گازیتا»
سرویس ضدجاسوسی طالبان کنترل خود بر فعالیت عوامل سرویس امنیتی روسیه و بلاروس در افغانستان را افزایش میدهد. افشای فعالیت جاسوسان مسکو و مینسک به یکی از اولویتهای ریاست عمومی استخبارات طالبان تبدیل شده است. عوامل دولت متحد (روسیه و بلاروس) متهم هستند که تلاش میکنند از افغانستان برای ایجاد تنش «میان شرق و غرب» بهرهبرداری کنند.
مولوی اسدالله بریلای، رئیس ریاست ۳۷۶ (ضدجاسوسی) ریاست عمومی استخبارات طالبان، در ۲۱ سپتامبر سند محرمانهای به ریاست ۰۶۱ (سرویس تحلیلی) ارسال کرد (نسخهای از آن در اختیار «نیزاویسیمایا گازیتا» قرار دارد)، که در آن اولویتهای سرویس امنیتی طالبان در مقابله با جاسوسان خارجی مشخص شده است. این سند شامل چند نکته جالب و غیرمنتظره است.
نخست، ضدجاسوسی طالبان نشانههایی از ایجاد شبکه جاسوسی در افغانستان توسط عوامل سرویسهای امنیتی روسیه، بلاروس و چچن را ثبت کرده است. جالب آن است که طالبان جمهوری چچن را جدا از روسیه میدانند، هرچند عوامل گروزنی مانند عوامل مینسک بخشی از شبکه جاسوسی مسکو محسوب میشوند.
در سند آمده است: «عوامل اطلاعاتی از بلاروس، روسیه و چچن، که همگی با کاگب روسیه مرتبط هستند (همانطور که در متن ذکر شده – «نیزاویسیمایا گازیتا»)، قصد دارند تحت پوشش گردشگران و شرکتهای قراردادی وارد کشور شوند و برخی از آنها قبلاً وارد شدهاند».
دوم، اطلاعات طالبان هیچ شکی ندارد که اعضای شبکه جاسوسی دولت متحد – روسیه و بلاروس – در افغانستان علاوه بر مدیریتهای جاسوسی، به تحریک منافع کشورهای مختلف نیز مشغول هستند. طالبان معتقد است که این هدف، محور اصلی فعالیت آنهاست.
به گفته مولوی اسدالله بریلای، «مدیریت عوامل مسکو و مینسک صرفاً دستیابی به اهداف اطلاعاتی است، به ویژه ایجاد تنش میان شرق و غرب».
سوم، با توجه به افزایش فعالیتهای جاسوسی دولت متحد در افغانستان، سرویس ضدجاسوسی طالبان بر سازماندهی «نظارت و تحقیقات دقیق» بر عوامل مسکو، گروزنی و مینسک تأکید میکند و یادآور میشود که چنین کاری «وظیفه نهادهای اطلاعاتی و تحقیقاتی» رژیم طالبان است. رئیس ضدجاسوسی «امارت اسلامی» خواستار آن است که اداره تحلیلی اطلاعات طالبان محتوای پیام او را «به سایر نهادهای امنیتی و اطلاعاتی» طالبان منتقل کند.
سند سرویس ضدجاسوسی طالبان مورخ ۲۱ سپتامبر ادامه منطقی پیام قبلی این اداره در ۷ ژوئیه سال جاری است که «نیزاویسیمایا گازیتا» درباره آن گزارش داده بود (به شماره ۱۰.۰۷.۲۵ مراجعه کنید). در سند ژوئیه، اسدالله بریلای به افزایش تعداد گردشگران، خبرنگاران و سایر مسافران روسی در افغانستان اشاره کرده و حدس زده بود که آنها احتمالاً عوامل سرویس امنیتی هستند. وی در آن زمان پیشبینی کرده بود که فعالیت اطلاعاتی روسیه در امارت طالبان احتمالاً افزایش خواهد یافت.
دو ماه و نیم بعد، اسدالله بریلای صریحاً از ظهور شبکه جاسوسی مسکو و مینسک در افغانستان سخن میگوید. طبق متن پیام سپتامبر، رئیس ضدجاسوسی طالبان سرویسهای امنیتی و اطلاعاتی «امارت اسلامی» را نه تنها به نظارت دقیق بر فعالیتهای احتمالی عوامل روسیه و بلاروس، بلکه به ناکام گذاشتن عملیات آنها، که علیه منافع غرب در منطقه است، هدایت میکند.
همچنین آشکار است که ضدجاسوسی طالبان حداکثر تلاش خود را برای جلوگیری از توانمندی سرویس اطلاعاتی دولت متحد در یافتن اطلاعات محرمانه یا حساس برای رژیم «ملایان خشن» در افغانستان به کار خواهد گرفت. جدیت نیت طالبان با ماجرای اخیر بازداشت «سویاتوسلاو کاورین»، قومشناس مشهور روس، در قندوز تأیید میشود. او بیش از ۵۰ روز در زندانهای مختلف سرویسهای امنیتی طالبان نگهداری شد؛ طالبان کاورین را به همکاری با سرویس امنیتی روسیه متهم کرده و تلاش کردند این موضوع را ثابت کنند.
کارشناسان افغانستانی بازداشت کاورین را به عنوان پیام روشنی از سوی طالبان به مسکو در مورد لزوم توقف فعالیتهای جاسوسی فعال در افغانستان ارزیابی کردهاند. یکی از کارکنان سابق سرویس امنیتی افغانستان چنین اظهار نظر کرد: «اگر طرف روسی به این هشدار توجه نکند، طالبان ممکن است عملیات هشداردهنده بسیار شدیدتری انجام دهد که در نهایت مانند مورد کاورین خوشایند نخواهد بود».
به گفته این کارشناس، «از آنجا که ضدجاسوسی طالبان افزایش فعالیت سرویس امنیتی بلاروس را ثبت کرده، ممکن است اقدامات فعال علیه شهروندان بلاروس در افغانستان انجام شود». او افزود: «باید آماده بود که یک گردشگر بلاروسی نیز در شرایط نامطلوب مشابه سویاتوسلاو کاورین قرار گیرد».
تحلیلگران افغان بر این باورند که ریاست عمومی استخبارات طالبان ممکن است فعالیت جاسوسی خود را در روسیه و بلاروس نیز افزایش دهد، از جمله با استفاده از توانمندیهای عوامل خود در میان افغانها و برخی جوامع آسیای مرکزی در دولت متحد.