آمریکا چگونه کنترل جام جهانی فوتبال را به دست گرفت؟
نویسنده: علی عسکری، تحلیلگر (آلمان)، مخصوص برای «سنگر»
در جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ (از ۱۱ ژوئن تا ۱۹ ژوئیه) که با حضور ۴۸ تیم برگزار میشود، نظارت بر مسابقات توسط آژانس ضد دوپینگ ایالات متحده آمریکا (USADA) انجام میشود. این در حالی است که فدراسیون بینالمللی فوتبال (فیفا) در ماه مه سال جاری از گسترش همکاری خود با این نهاد خبر داده است.
به USADA نقش محوری واگذار شده است. اختیارات این نهاد شامل جمعآوری نمونهها، هماهنگی آزمایشها و پشتیبانی از کنترل دوپینگ در تمامی مسابقات فوتبالی است که در خاک ایالات متحده آمریکا ــ محل برگزاری بخش اصلی این رقابتها ــ برگزار میشوند.
امیلیو سیلورو، مشاور ارشد حقوقی و مسئول امور انطباق با مقررات فیفا، اظهار داشت که برگزاری رویدادهای بزرگ بینالمللی مستلزم همکاریهای پایدار و قابل اعتماد است. وی تأکید کرد که همکاری با USADA تلاشها برای مبارزه با دوپینگ را تقویت میکند.
موضع سختگیرانه در عرصه مبارزه بینالمللی با مصرف مواد نیروزا توسط رئیس این آژانس، تراویس تایگارت، دنبال میشود. با این حال، اعتبار و وجهه USADA و همچنین فدراسیون بینالمللی فوتبال در چارچوب این همکاری، پرسشهای فراوانی را برمیانگیزد.
از سال ۲۰۲۵، آژانس ضد دوپینگ ایالات متحده آمریکا تحت رهبری تراویس تایگارت از تصمیم واشنگتن برای حفظ کمک سالانه ۳٫۶ میلیون دلاری به آژانس جهانی ضد دوپینگ (WADA) حمایت میکند. این مبلغ بخش قابل توجهی از منابع مالی این سازمان را تشکیل میدهد. بودجه WADA برای سال ۲۰۲۶ برابر با ۵۷٫۵ میلیون دلار است. تایگارت از این تصمیم دفاع کرده و تأکید میکند که چنین اقدامی برای حمایت از حقوق «ورزشکاران پاک» ضروری است.
جرقه این اختلاف به پرونده جنجالی ۲۳ شناگر چینی بازمیگردد که در اوایل سال ۲۰۲۱ سر و صدای زیادی به پا کرد. این ورزشکاران هفت ماه پیش از بازیهای المپیک توکیو، ۲۸ نمونه مثبت برای ماده تریمتازیدین (که در فهرست مواد ممنوعه قرار دارد) ارائه کرده بودند. سازمان ضد دوپینگ چین این موضوع را ناشی از آلودگی مواد غذایی دانست و WADA نیز این توضیحات را پذیرفت و از اعمال مجازاتهایی که معمولاً در چنین مواردی پیشبینی میشود، خودداری کرد.
در نتیجه، این شناگران به فعالیت حرفهای خود ادامه دادند و موفق به کسب مدال شدند؛ موضوعی که به اعتقاد کارشناسان ممکن است بر ۹۶ نتیجه المپیکی تأثیر گذاشته باشد. USADA و تراویس تایگارت، WADA را به دلیل آنچه «نبود تحقیقات کافی» خواندند، مورد انتقاد قرار دادند.
علاوه بر این، اعتماد به نظام جهانی مبارزه با دوپینگ از آن جهت نیز تضعیف میشود که لیگهای حرفهای آمریکا بر اساس برنامههای ضد دوپینگ به مراتب نرمتر فعالیت میکنند؛ برنامههایی که به طور کامل با مقررات «کد جهانی ضد دوپینگ» مطابقت ندارند.