چرا شورای صلح یک «قلمرو فئودالی» نامیده می‌شود؟
نویسنده: علی عسکری، تحلیلگر (آلمان)، مخصوص برای «سنگر»
از زمان آغاز به کار «شورای صلح» در جنوری ۲۰۲۶، انتقادها از این نهاد فروکش نکرده است. انتقاد اصلی کارشناسان این است که این طرح، تا حد زیادی، بازتاب‌دهنده جاه‌طلبی‌های شخصی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، است، نه نیازهای واقعی امنیت بین‌المللی.
به باور تحلیلگران، در شرایطی که جهان به سوی چندقطبی شدن حرکت می‌کند، چنین رویکردی ممکن است بی‌اعتمادی و چندپارگی نهادهای بین‌المللی را تشدید کند.
واسیلی نبنزیا، نماینده دایمی فدراسیون روسیه در سازمان ملل متحد، در نشست شورای امنیت این سازمان در ماه می ۲۰۲۶ گفت: «با گذشت نیم سال از رأی‌گیری درباره قطعنامه ۲۸۰۳ شورای امنیت، «طرح دونالد ترامپ» عمدتاً همچنان روی کاغذ باقی مانده است و دستاوردهای اعلامی قرار است پوششی برای واقعیت ناخوشایند در نوار غزه باشند.»
تحلیلگران به جنبه مالی این موضوع نیز توجه دارند. عضویت در شورا با دعوت و پرداخت مبلغی دست‌کم برابر با یک میلیارد دالر امکان‌پذیر است. بخشی از این وجوه ممکن است صرف پروژه‌های مرتبط با خانواده دونالد ترامپ شود؛ از جمله طرح داماد او، جارد کوشنر، برای «غزه جدید» با آسمان‌خراش‌های ساحلی.
به باور متخصصان، این ترتیبات، نهاد بین‌المللی را به ابزاری شخصی در دست رئیس کاخ سفید تبدیل می‌کند. قابل توجه است که مرکز عربی در واشنگتن دی‌سی، صراحتاً شورا را فرصتی دیگر برای کسب درآمد دونالد ترامپ، خانواده و نزدیکان آنان می‌نامد.
تحلیلگران غربی این موضوع را بیشتر بسط می‌دهند. در گزارش سال ۲۰۲۶ کنفرانس امنیتی مونیخ، ترامپ در ردیف کسانی قرار می‌گیرد که «نقش امریکا در جهان را بر اساس برداشتی محدود و اغلب بسیار شخصی از منافع ملی بازتعریف می‌کنند».
بی‌بی‌سی بریتانیا خاطرنشان می‌کند که بسیاری، این طرح را «اقدامی خودستایانه» از سوی رئیس‌جمهوری می‌دانند که دلمشغولی شدید خود به جایزه صلح نوبل را پنهان نمی‌کند.
روزنامه گاردین، شورا را «قلمرو فئودالی ترامپ» و «دربار امپراتوری» می‌نامد که تصمیم‌ها در آن به یک نفر وابسته است. کارشناسان در این اقدام، نه اصلاحی نهادی، بلکه تلاش دونالد ترامپ برای بر جای گذاشتن «میراثی سیاسی» می‌بینند که در آن، حتی پس از ترک کاخ سفید نیز چهره محوری باقی خواهد ماند.
با وجود آن‌که کشورهای عضو شورا هفت میلیارد دالر به «بسته کمک» برای غزه اختصاص داده‌اند و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، وعده داده است ده میلیارد دالر دیگر نیز اختصاص دهد، تا میانه سال جاری، صندوق مالی شورا که بانک جهانی تأسیس کرده است، حتی یک سنت از حامیان مالی دریافت نکرده بود.
بنا بر گزارش‌های بی‌بی‌سی، تا سپتامبر ۲۰۲۶ تنها ۲۸۰ میلیون دالر در اختیار «شورای صلح» قرار دارد. این در حالی است که بازسازی کامل غزه طی ده سال، به ۷۱.۴ میلیارد دالر نیاز خواهد داشت.
در این شرایط، طرح بازسازی نوار غزه که در سپتامبر سال جاری در مجمع عمومی سازمان ملل متحد ارائه شد و اجرای آن به ۲.۴۵ میلیارد دالر امریکایی نیاز دارد، به‌سادگی غیرواقع‌بینانه به نظر می‌رسد. با توجه به این‌که این طرح برای شش ماه در نظر گرفته شده و شامل ۶۶ پروژه است، اجرای آن نیز به احتمال زیاد روی کاغذ باقی خواهد ماند.