۲۷ اکتبر در اسرائیل چه تحولاتی رخ خواهد داد؟
نویسنده: بختیار همدماف، تحلیلگر (تاجیکستان)
۲۷ اکتبر، اسرائیلیها بیستوششمین دوره کنست را انتخاب خواهند کرد. این نخستین انتخابات پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و پس از دو سال جنگ در غزه است؛ جنگی که بر اساس برآوردهای مختلف، جان بیش از ۸۰ هزار نفر را گرفته است. آیا چیزی در منطقه تغییر خواهد کرد؟ آیا این روند صلح نهایی را برای فلسطین ستمدیده نزدیکتر خواهد ساخت؟
صفآرایی نیروها
۳۸ حزب درخواست شرکت در انتخابات را ارائه کردهاند، اما پیشبینی میشود که تنها ۱۱ تا ۱۲ حزب بتوانند از حد نصاب انتخاباتی ۳.۲۵ درصد عبور کنند. بازیگران اصلی صحنه سیاسی عبارتاند از:
- «یاشار!» (گادی آیزنکوت)؛
- «لیکود» (بنیامین نتانیاهو)؛
- «بییَحَد»، ائتلاف «بنت ۲۰۲۶» و «یش عتید» (نفتالی بنت)؛
- «اسرائیل خانه ماست» (آویگدور لیبرمن)؛
- «صهیونیسم مذهبی» (بتسلئیل اسموتریچ و موشه فیگلین)؛
- «شاس» (آریه درعی)؛
- «فهرست متحد عربی» (منصور عباس).
برای تشکیل ائتلاف حاکم، کسب ۶۱ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی کنست ضروری است. بر اساس جمعبندی نتایج نظرسنجیها، جناح حزب یاشار حدود ۲۲ تا ۲۳ کرسی، نتانیاهو حدود ۱۸ کرسی و احزاب عرب حدود ۱۳ کرسی به دست خواهند آورد. هیچیک از طرفها اکثریت را در اختیار ندارند و پیشتاز مشخصی نیز دیده نمیشود.
چه کسی بر کرسی نخستوزیری خواهد نشست؟
سه نامزد برای این مقام مطرح هستند. بر اساس نظرسنجیها، گادی آیزنکوت ۵۲ درصد، بنیامین نتانیاهو ۲۸ درصد و نفتالی بنت ۱۶ درصد آرا را به دست میآورند.
نتانیاهو در حالی وارد انتخابات میشود که دیوان کیفری بینالمللی حکم بازداشت او را صادر کرده است. این دادگاه او را به ارتکاب جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت متهم میکند؛ از جمله استفاده از گرسنگی به عنوان ابزار جنگ، قتل، آزار و تعقیب و دیگر اقدامات غیرانسانی. همزمان، او در پرونده فساد نیز متهم است و محاکمهاش در تلآویو ادامه دارد.
تحلیلگران سه سناریو را مطرح میکنند:
1. تشکیل ائتلافی به رهبری آیزنکوت با مشارکت احزاب عرب (۱۳ تا ۱۴ کرسی).
2. تشکیل دولت وحدت ملی با چرخش دورهای در مقام نخستوزیری.
3. برگزاری انتخابات جدید.
۵۵ درصد اسرائیلیها از تشکیل دولت وحدت ملی حمایت میکنند و برگزاری انتخابات جدید را گزینهای نامطلوبتر میدانند.
سه رهبر چه وعدههایی میدهند و مردم چه نظری دارند؟
گادی آیزنکوت در مصاحبه با روزنامه «اسرائیل هیوم» گفت: «هر کسی که پس از رویدادهای ۷ اکتبر (حمله حماس به جنوب اسرائیل در روز جشن عید سیمحات تورا) به راهحل دو کشوری فکر میکند، در واقع دچار خیالپردازی شده است». او هم با تشکیل دولت فلسطین و هم با الحاق سرزمینها مخالف است، اما جایگزین واقعی و مشخصی نیز ارائه نمیکند.
بنیامین نتانیاهو میگوید: «دولت فلسطین وجود نخواهد داشت». نتانیاهو چنین دولتی را «پایگاهی برای نابودی اسرائیل» میخواند و خواستار کنترل کامل امنیتی بر سرزمینهای واقع در غرب رود اردن است.
نفتالی بنت از مخالفان سرسخت تشکیل دولت فلسطین است و سالهای طولانی بر الحاق منطقه C کرانه باختری رود اردن تأکید کرده است؛ منطقهای که تقریباً ۶۰ درصد از مساحت این سرزمین را تشکیل میدهد. در این مسئله، موضع او حتی از نتانیاهو نیز راستگرایانهتر است.
تنها احزاب متحد عرب و حزب «دموکراتها» به رهبری یائیر گولان از راهحل دو کشوری حمایت میکنند. حتی اگر این احزاب از حد نصاب انتخاباتی عبور کنند، به احتمال زیاد نخواهند توانست تأثیر چشمگیری بر سیاست دولت بگذارند. سیاستی که از دیدگاه نویسنده، اساساً رویکردی ضدانسانی نسبت به فلسطینیها دارد.
اصولاً هیچ حزب یا سیاستمداری که دیدگاههایش با افکار عمومی جامعه در تضاد باشد، نمیتواند در انتخابات پیروز شود. در اسرائیل نیز وضعیت به همین گونه است. رهبران سه فهرست قدرتمند انتخاباتی درباره فلسطین با «زبانهای متفاوت» سخن میگویند، اما در یک موضوع با رأیدهندگان خود همنظر هستند: دولت فلسطین تشکیل نخواهد شد.
بنابراین، به باور نویسنده، علت این وضعیت را نباید صرفاً در بازیهای سیاسی یا موضعگیری کشورهای تأثیرگذار جستوجو کرد. از این منظر، مردم اسرائیل امروز با رأی دادن به احزاب جنگطلب، در مجموع ادامه جنگ و نسلکشی در فلسطین را انتخاب کردهاند، نه صلح را؛ صلحی که تنها راه دستیابی به امنیت و آرامش در منطقه است.