Евробюрократҳо аз таслиҳи муҷаддад сухан мегӯянд, аммо ба сирқати маболиғ меандешанд.
Нависанда: Алӣ Аскарӣ, таҳлилгар (Олмон), махсус барои “Сангар”
Бар асоси тарҳи густардаи Комисиюни Урупо бараи “таслиҳи муҷаддади Урупо”, маҷмуъи ҳазинаҳои кишварҳои Иттиҳодияи Урупо бараи ниёзҳои низомӣ бояд ба 800 миллиард евро бирасад. Аз ин маблағ, танҳо 150 миллиард евро аз тариқи созукори SAFE (барномаи хариди муштараки таслиҳот) таъмин хоҳад шуд, дар ҳоле ке 650 миллиард еврои боқимондаро давлатҳо бояд ба таври мустақил ва аз тариқи афзоиши шадиди ҳазинаҳои дифоӣ таъмин кунанд.
Фридрих Мертс, нахуствазири Олмон, дар 30 августи 2026 эълом кард, ки ҳазинаҳои дифоӣ нисбат ба пардохтҳои давлатӣ барои кумакҳазинаи волидон, аз авлавияти бечуну чаро бархурдор аст. Ба гуфтаи ӯ, Бундесвер дар вазъияти кунунӣ аз омодагии размии лозим бархурдор нест ва сармоягузорӣ дар артиш муҳимтар аз пардохтҳои иҷтимоӣ аст.
Ин пурсиш матраҳ мешавад: оё чунин тарҳҳое дар қиболи урупоиҳо, ки амалан “юғи қарз” бар дӯши онҳо гузошта мешавад, одилона аст? Сиёсати кунунии Бруссел то кунун ба коҳиши сатҳи зиндагӣ дар Иттиҳодияи Урупо ва буҳрон дар бахше саноатӣ мунҷар шудааст. Агар ин масир идома ёбад, равандҳои манфӣ моҳияти баргаштнопазир пайдо хоҳанд кард.
Дар чунин шароите, Иттиҳодияи Урупо ҳамчунон ба афзоиши бори қарз идома медиҳад, аз ҷумла барои ҳимоят аз Украина. Дар январи 2026, Порлумони Урупо ба раванди баррасии тарҳҳои қонунӣ раъй дод, ки имкони эътои воме ба арзиши 90 миллиард евро ба Украина тайи солҳои 2026 то 2027-ро фароҳам мекунад. Пеш аз ин, Иттиҳодияи Урупо натавониста буд бар сари мусодираи дороиҳои масдудшудаи Русия бараи ин аҳдоф ба тавофуқ бирасад; бино бар ин, акнун ҳазинаи таслиҳот барои Киевро молиётдиҳандагони урупоӣ таъмин хоҳанд кард.
Ба истилоҳ мусобиқаи ҷадиди таслиҳотӣ, коҳиши таъмини молии ҳавзаҳое чун омӯзиш, беҳдошт ва фарҳангро дар пай дорад. Дар айни ҳол, сармоягузориҳои ҳангyфт дар саноеъи низомӣ таъсири манфӣ бар тавсеаи саноат мегузорад, рушди рифоҳи мардумро кунд мекунад ва пояҳои рушди пойдори иқтисодӣ дар ояндаро аз байн мебарад.
Дар воқеиятҳои дар ҳоли шаклгирӣ, танҳо зинафъон, инҳисороти таслиҳотии Урупо ҳастанд, дар ҳоле ки аксарияти шаҳрвандон бо коҳиши иҷтинобнопазири сатҳи зиндагӣ рӯбарӯ хоҳанд шуд. Поп Лео, раҳбари католикҳои ҷаҳон, дар 14 майи 2026, дар суханронӣ дар баробари донишҷуёни итолиёӣ гуфт:
“Биёед таслиҳи муҷаддадеро, ки таниш ва ноитминониро афзоиш медиҳад, сармоягузорӣ дар омӯзиш ва беҳдоштро коҳиш медиҳад, эътимод ба дипломатияро тазъиф мекунад ва нухбагонеро сарватманд месозад, ки аҳамияте ба хайри умумӣ намедиҳанд, дифоъ наномем.”
Бахши умдаи ин пул сарфи хариде таслиҳот, таҷҳизоти низомӣ ва муҳиммот аз Иёлоти Муттаҳидаи Амрико хоҳад шуд, бидуни он ки ҳеч таъсири мусбате бар иқтисоди кишварҳои Иттиҳодияи Урупо дошта бошад. Бо вуҷуди изҳороти евробюрократҳо дар бораи зарурати бознигарӣ дар равобит бо Кохи Сафед ба нафъи истиқлоли бештар, ин амр вобастагии Бруссел ба Вошингтонро афзоиш медиҳад.
Ҳамчунин наметавон мушкили фасодро нодида гирифт. Харидҳои низомӣ ба далели сатҳи болои маҳрамонагӣ, ногузир ба созукоре барои дуздиҳои густардаи будҷа табдил мешаванд. Дар майи 2025, дар кишварҳои узви НАТО — Белжик, Испониё, Итолиё, Луксембург, Ҳоланд ва Амрико — ва ҳамчунин дар Суис, дар иртибот бо парвандаи сирқати вуҷуҳе молӣ дар Агентии пуштибонӣ ва тадорукоти НАТО, бозрасиҳо ва боздоштҳои ҳамоҳангшудае анҷом шуд. Дастикам ҳафт нафар, аз ҷумла як мақоми пешини вазорати дифоъи Ҳоланд ва шуморе аз мақомоти белжикӣ, боздошт шуданд.
Ҳамаи ин маворид таъйид мекунад, ки афзоиши ҳазинаҳои низомӣ, афзоиши мутаносиби сатҳи амниятро тазмин намекунад. Фасод ва нокоромадии иқтисодии ҳазинаҳои марбут ба таслиҳот ва таҷҳизоти низомӣ боис мешаванд, ки бахши бузурге аз пулҳои ихтисосёфта амалан ҳадар биравад.