Оё Русия оташро бо бензин хомӯш мекунад?
Нависанда: Андрей Серенко, раиси Маркази мутолиоти сиёсати Афғонистон (Русия)
Путин аз посух ба ин савол, ки чӣ замоне Русия Толибонро аз рӯйхати созмонҳои террористии хориҷӣ мекунад, худдорӣ кард.
Раисҷумҳури Русия имрӯз дар як конфронси матбуотӣ дар Остона гуфт, ки Толибон "қудрат"-ро дар Афғонистон контрол мекунад. Ва аз ин рӯ, Русия бо Толибон тамос дорад ва имкони таомул бо онҳоро "дар масири зидди терроризм" (ба маънои ҳамкорӣ дар мубориза бо ДОИШ) мумкин медонад.
Дар айни ҳол, Путин ҳеҷ намунаи воқеӣ аз ин ҳамкориҳоро баён накард ва танҳо ба як натиҷаи мантиқӣ мутавассил шуд: Толибон акнун бар Афғонистон ҳукумат мекунанд ва ҳар давлате барои субот дар кишвари худ талош мекунад ва аз ин хотир - бар ин асос - Маскав Толибонро ба унвони шарикони эҳтимолӣ барои гуфтугӯ дар назар мегирад.
Занҷираҳои мантиқӣ, албатта, чизи хубе ҳастанд, аммо сиёсатҳои амалӣ ҳамеша бо онҳо мутобиқат надорад. Дарвоқеъ Путин саъй кард ҳамин мавзӯъро бифаҳмад ва аз посухи мустақим ба ин савол, ки чӣ замоне Русия Толибонро аз рӯйхати созмонҳои террористӣ хориҷ мекунад, иҷтиноб кард. Он гуна ки мегӯянд, ҷангу нақша ҳамаро таъйин мекунад.
Ба назар мерасад, ин навъ изҳороти Путин имрӯз дар Остона ҳадди аксар интизорест, ки Толибон аз Русия метавонанд дошта бошанд. Маскав ошкоро аҷалае надорад, ки Толибонро аз рӯйхати созмонҳои террористии мамнуъа ҳазф кунад ва ҳатто камтар режими Толибонро ба расмият бишносад.
Изҳороти таоруфомези Путин ва қабл аз он намояндагони вазорати умури хориҷаи Русия дар мавриди Толибон як пешрафти сиёсӣ аст, Маскав ба чизе бештар аз ин омода нест.
Дар ҳамин ҳол, Путин дарвоқеъ сигналеро ба муқовимати зидди Толибон дар Афғонистон фиристод: агар битавонад инҳисори Толибон дар "контроли қудрат" дар Афғонистонро аз байн бибарад, стратегияи сиёсии Федератсияи Русия дар қиболи ҳарду - ҳам Толибон ва ҳам Муқовамат тағйир хоҳад кард.
***
Путин дар бораи Толибон:
“Толибон, бешак, муттаҳидони мо дар мубориза бо терроризм ҳастанд”.
Аммо дар айни ҳол Маскав аҷалае барои ҳазфи Толибон аз феҳристи созмонҳои террористӣ надорад.
Як созмони террористӣ муттаҳиди "табиии" Маскав дар мубориза бо як созмони террористии дигар аст.
Хуб, ба таври куллӣ, албатта, мантиқитар аз хомӯш кардани оташ бо бензин нест.
Акнун бо ин ҳол бояд зист.
***
Инак, Толибон муттаҳиди Русия дар мубориза бо терроризм ва болотар аз ҳама, алайҳи ДОИШ эълом шудааст.
Ва ҳоло - фақат ҳақоиқ.
Қабл аз ба қудрат расидани Толибон, дар ҳоле, ки Иёлоти Муттаҳида, НАТО ва давлати ҷумҳурӣ дар Афғонистон буданд, шохаи Афғонистони ДОИШ ба ягон таъсисоти Русия чӣ дар Афғонистон ва чӣ дар хориҷ аз он ҳамла накард.
Пас аз ба қудрат расидани Толибон, гурӯҳи вобаста ба ДОИШи Афғонистон ба чандин таъсисоти Русия ҳам дар Афғонистон ва ҳам дар Русия ҳамла кард.
1 - Дар сентябри 2022, як интиҳории вобаста ба ДОИШи Афғонистон худро дар дари вурудии сафорати Русия дар Кобул, ки таҳти контроли Толибон буд, мунфаҷир кард. Дар натиҷа ду корманди сафорати Русия ва чанд афғон кушта шуданд. Толибон ё натавонистанд ё нахостанд аз ин ҳамлаи террористӣ ҷилавгирӣ кунанд.
2 - Дар марти 2024, гурӯҳе аз ситезаҷуён - ҳомиёни шохаи Афғонистони ДОИШ - ба ҳуззори толори Крокус Сити Ҳол дар минтақаи Назди Москва ҳамла карданд. Даҳҳо шаҳрванди Русия кушта шуданд. Ба гуфтаи генерал Бортников, раиси Хадамоти амнияти федерал (ФСБ), радди пойи ин ҳамлаи террористӣ ба шохаи ДОИШ дар минтақаи марзии байни Афғонистону Покистон мебарад. Толибон ё натавонистанд аз ин ҳамлаи террористӣ ҷилавгирӣ кунанд ё нахостанд. Се моҳ гузашта, аммо ҳеҷ як аз раҳбарони шохаи Афғонистони ДОИШ ба далели ҷинояте, ки алайҳи шаҳрвандони Русия дар Назди Маскав муртакиб шудаанд, муҷозот нашудаанд.
3 - Толибон дар тамоми муддате, ки дар қудрат буданд (се сол) ҳатто як террорист аз шохаи Афғонистони ДОИШро ба Русия таҳвил надоданд. Агарчи ба андозаи кофӣ шибҳинизомиёне, ки шиносномаи русӣ доранд, дар онҷо ҳузур доранд.
Раисҷумҳури Русия мегӯяд: “Толибон қудратро дар Афғонистон контрол мекунанд ва ба Русия сигнал мефиристанд, ки омодаи кӯмак дар масири зиддитеррористӣ ҳастанд”.
Ман тааҷҷуб мекунам, ки чӣ касе ин сигналҳоро ба ӯ мефиристад? Хеле ҷолиб аст бишнавем, ки ин чӣ сигналҳое ҳастанд.
Зеро сигналҳои воқеие, ки Толибон медиҳанд комилан мутафовит аст - ҳам дар сентябри 2022 ва ҳам дар марти 2024. Ё ин сигналҳо кофӣ нестанд? Хуб, пас, вақте аз чунин сигналҳо бештар омад, тааҷҷуб накунед.
* Толибон, ДОИШ - созмонҳои террористии мамнуъа дар Федератсияи Русия ҳастанд.