Ҳар ду бо тағйироте рӯбарӯ ҳастанд, аммо аз анвоъи бисёр мутафовит.
Нависанда: Ориф Ҳасанхон Охундзода, муҳаққиқ ва таҳлилгари масоили минтақаӣ ва Покистон, узви Шӯрои машваратии ”Сангар”
Покистон акнун бо як буҳрон бесобиқа дар таърих шатранҷӣ ва кӯтоҳи худ мувоҷеҳ аст. Ин кишвар на танҳо аз назар сарзаминӣ дар ҳоли фурӯпошӣ аст, балки низоми он дар ҳол фурӯпошӣ аст, зеро арбобони инглисӣ-ғарбии он кӯмакҳо ва пулеро, ки ин кишварро зинда нигаҳ медошт, он низоми мунҳарифшударо мутаваққиф мекунанд. Далели он ин аст, ки арбобони байнулмилалии он дигар ниёзе ба хадамоти геостратегие надоранд, ки ин кишвари маснӯъии махсус эҷодшуда барои онҳо дар соли 1947 анҷом медод.
Тақрибан чиҳилу панҷ сол пеш покистониҳои фосид бо истифода аз паштунҳои аҳриманӣ ба унвони силоҳ ва Афғонистон ба унвони майдони ҷанг, ҷиҳоди ҷаълӣ барои амрикоиҳои шайтонсифат алайҳ русҳоро анҷом доданд. Агарчи аҳдоф онии ин иқдоми кӯтоҳнигарона ва муассир се даҳа пеш муҳаққиқ шуд, аммо монанд тоун ба андозаи гулӯлаи барфӣ рушд кард ва аз контрол хориҷ шуд ва таъсироти нерӯманди он ҳанӯз ҳам бисёр маҳсус аст, агарчи ҷаҳон муддатҳост фаромӯш кардааст, ки чаро ва ба чӣ далоил ин тиҷорати шайтонӣ ба роҳ андохта шуда буд. Ҳам омилони амрикоӣ ва ҳам покистонии ин бозӣ саъй кардаанд воқеиятҳои марбут ба онро махфӣ ва таҳриф кунанд ва натиҷа ин аст, ки барои онҳо зарарноктар шудааст. Дар асри модерн бадеҳист, ки мафҳуми адолати табиӣ ва қасоси маънавӣ барои афроди одӣ аз мӯд афтодааст.
Бангладеш, ки пеш аз ҷудоӣ дар соли 1971 бахши шарқии Покистон буд, чанде қабл шоҳиди як ошӯби хиёбонӣ ва сиёсии муваффақ буд, ки дар натиҷа нахуствазири занм он сарнугун шуд. Ин хонум духтари асосгузори ин кишвар буд, аммо чун дигар наметавонад ба аҳдофи кишвараш хидмат кунад, маҷбур ба тарки он шуд.
Бархе аз мардум сарнагунии режими ӯро аз шайтанатҳои Амрико медонанд, зеро ӯ ба Чин наздик шуда буд. Қатъан ҳукумати ӯ яке аз беҳтаринҳое буд, ки кишвараш дидааст. Бо ин ҳол, Бангладеш ҳанӯз аз бародараш Покистон беҳтар аст, зеро панҷоҳу се сол пеш аз он бародар эъломи истиқлол кард.
Ман шахсан тардид дорам, ки тағйирот дар Покистон ба андозаи тағйироти Бангладеш "пок" ё коромад бошад. Бангладеш зинда хоҳад монд, зеро ин кишвар бисёр бештар аз Покистон як давлат-миллати одӣ аст. Ба ҳамин далел буд, ки дар соли 1971 маҷбур шуд роҳи худро бо дувумӣ ҷудо кунад. Аммо Покистон ба чандин қисмати ҷинояткори қавмии муталотим тақсим хоҳад шуд ва низоми навистеъмории он дар пайи тасарруфоти бебандубор ҳадар хоҳад рафт.