داعش در اصل خود طالب است، اما داعش، که طالب به جهان معرفی میکند، تا پشتیبانی آن را به دست آرد، کیست یا چیست؟
نویسنده: عبدالناصر نورزاد، پژوهشگر امنیت ملی و ژئوپلیتیک
داعش خراسان یک اختراع لفظی و یک آمیخته گی چند لا برای یک پروژه درازمدت سیاسی، اقتصادی و ژئوپولیتیکی است که به مدد جنگ و ملیتاریسم نوین، سازماندهی شده است. این عنصر پیچیده در ظاهر را عنصر جدا از طالبان نشان میدهند، در حالیکه واقعیت های موجود نشان می دهد که داعش خراسان، تنها نام یک بسته عملیاتی روانی است که در مواقعی خاصی کارایی دارد. از این بسته عملیاتی دیگران را می ترسانند و تلاش دارند تا بواسطه نام آن از فرصت های مغتنم سیاسی و اقتصادی، بهره ببرند. طالبان عقبه این جبهه از تروریست های خون آشام را چنان پر کرده اند تا اطیمنان حاصل شود که این بار این پروژه در افغانستان، ناکام نمی ماند. اخیرا سر و صدای های زیادی از حضور گروه تندور و تروریستی داعش در برخی از ولایات افغانستان به گوش می رسد.
تغییر جغرافیای قبلی (ننگرهار) و انتقال داعشیان به شمال افغانستان، تجمع سایر نیروهای تروریست هم پیمان طالبان زیر چتر داعش و آمادگی ها برای تمویل این پروژه برای مدت مدیدی، نشان از وخامت اوضاع دارد. اما متعاقب این نگرانی ها، سئوال های پیدا می شوند که آیا واقعا داعش در افغانستان است؟ و آیا این پروژۀ از بیرون تمویل شده نسخه موفق در افغانستان خواهد بود؟ نقش طالبان در تمویل و تقویت داعش چگونه است و چطور می توان داعشی را با حضور طالبان، پذیرفت؟
در پاسخ این طور باید اذعان کرد که درست است که این پروژه در عراق و سوریه تا حدودی موفق بوده و دنیا فریب آن را خورد و چند سال پی هم، با آن شاخ به شاخ شد؛ ولی شرائط افغانستان با این کشورها متفاوت است. وجود منابع زیرزمینی و پردرآمد نفت در این دو کشور اوضاع را قسمی شکل داده بود که گروه های تروریستی مثل داعش بتوانند بدون نیاز به کمک های بیرون سازمانی کشورهای مشمول دراین پروژه، منابع سرشار درآمد مالی برای ادامه نبرد خود با دولت های این کشورها را داشته باشند. تازه طالبان با امکانات وسیع نظامی و در کنترل داشتن افغانستان، اجازه نمی دهند داعشی ظهور کند، الی اینکه، این بار با تغییر پرچم، تلاش صورت گیرد تا چشم های تیزبین به سوی افغانستان، فریب بخورند و تمرکز از موضوع اصلی منحرف شود. موضوع اصلی، جریانی است که تلاش می کند تا آسیای میانه را ببعلد و کار آن را یکسره کند.
حال رسانه ها، با یک برنامه خاص در بستر جنگ روانی تلاش دارند تا منطقه و دنیا را از داعش خراسان نگران سازند و زمینه را برای تطهیر و سفید نمایی گروه تروریستی طالبان مساعد سازند. برنامه طوری تنظیم شده است که نشان داده شود، مشکل داعش علی رغم تلاش ها و جدیت طالبان برای مبارزه بر ضدآنها( گزاره گمراه کننده) یک معضل جدی است و حل آن مستلزم جدی گرفتن طالبان منحیث یک واقعیت است. با این کار می خواهند تروریسم قومی را که در خدمت منافع قدرت های بزرگ است، مشروعیت بدهند و برنامه های بعدی را به دنبال آن تعقیب کنند.
دلایل زیادی وجود دارد که نشان میدهد که داعش خراسان وجود فزیکی ندارد.
اول: داعشی در افغانستان وجود ندارد و آنچه هست، زیر نام داعش بهرهبرداری از منابع اطلاعاتی، پولی و سیاسی است که هم نظام پیشین و هم رژیم طالبان از آن استفاده تبلیغاتی کرده و آن را بهعنوان یک هیولای بزرگ نشان میدهند. داعش در اصل خود طالب است. وجه اشتراک فکری و ایدیولوژیک میان طالب و داعش بسیار، ولی تمایز عملکردی اندک است؛
دوم: اکثر عملیاتهای طالبان زیر نام مبارزه بر ضد داعش، در مناطق شمال کابل اتفاق میافتد. طالبان با تشخیص و شناسایی مناطق عمدتاً تاجیکنشین و با تفکر ضد طالبانی، این مناطق را هدف گرفته و آن را سرکوب میکنند و بعدا اعلام میکنند که داعش را سرکوب کرده اند؛
سوم: برای هر جریان سیاسی و نظامی، وجوه اقتصادی و بنیادهای مالی، امری اساسی است. پس با این حساب، داعش چگونه توانست این توان مالی را پیدا کند و به عملیاتهای تروریستی و تخریبی ادامه دهد. در حالیکه منابع مالی طالبان به صورت فراوان و هفته وار به مراتب بیشتر از در آمد داعش خیالی است؟
اگر مجموع این دلایل را پهلوی هم قرار دهیم، نتیجه و برامد آن، نشان از یک بازی استخباراتی خونبار و به هدف انتقام از دشمنان طالب دارد که با داشتن ریشههای تاریخی تفکر ضد طالبانی، همواره در صدد انتقام از طالبان بودهاند و طالب این را بهخوبی درک میکند و براساس آن، به بزرگنمایی تهدید داعش میپردازد تا زیر نام آن، دشمنان و حریفان خود را سرکوب کند. طالب با ایجاد فرصتهای امنیتی ناشی از تهدیدهای ساخته شده امنیتی، تلاش میکند وضعیتی را به وجود بیاورد تا هم در سطح داخلی به سرکوب هرگونه صدای مخالف بپردازد و هم در سطح بیرونی برای دنیا نشان دهد که طالب دیگر تهدیدی نیست و تهدید واقعی را داعش به وجود آورده است و دنیا باید به کمک طالبان شتافته و داعش را سرکوب کند.