رهبر تحریمشدهٔ تحریک طالبان پاکستان (TTP) توسط سازمان ملل، در مرکز تنش میان افغانستان و پاکستان قرار گرفته است.
نویسنده: پورتیکا دوا، The Hindu (هند)
نور ولی محسود، رهبر تحریک طالبان پاکستان (TTP)، پس از حمله هوایی پاکستان در کابل در تاریخ ۹ اکتبر که هدف آن موتر زرهی به گمان حامل او بود، در کانون یک دور جدید و مرگبار از خشونتها بین پاکستان و افغانستان قرار گرفته است. این حمله، که با چند روز درگیریهای مرزی و پس از آن آتشبس ناپایدار همراه بود، تنشهای امنیتی موجود بین اسلامآباد و مقامات طالبان افغانستان را عمیقتر کرده است.
نور ولی محسود کیست؟
نور ولی محسود، که با نامهای "مفتی نور ولی محسود" و "ابو زر اعزام" نیز شناخته میشود، در فهرست تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل تحت عناوین "داعش" و "القاعده" قرار دارد. او در جون ۲۰۱۸ پس از مرگ رهبر قبلی این گروه، مولانا فضلالله، به عنوان رهبر تحریک طالبان پاکستان (TTP) منصوب شد.
طبق فهرست سازمان ملل، تحریک طالبان پاکستان تحت رهبری محسود مسوول حملات متعددی در داخل پاکستان است که نیروهای امنیتی، تأسیسات دولتی و مناطق غیرنظامی را هدف قرار داده است. TTP روابطی با القاعده دارد و با چندین سازمان تروریستی منطقهای همکاری میکند. این گروه متهم به سازماندهی حملات مرزی از پایگاههای مستقر در شرق افغانستان است.
خلاصه روایتی که سازمان ملل در تاریخ ۲۶ نوامبر ۲۰۲۲ منتشر کرد، حاکی از آن است که محسود در منطقه لمان، در شهرستان(ولسوالی) برمل، ولایت پکتیکا در افغانستان مستقر بوده است.
این گزارش همچنین تصریح میکند که وی به دلیل "شرکت در تأمین مالی، برنامهریزی، تسهیل یا مرتکب شدن به اقدامات یا فعالیتها" در حمایت از القاعده و گروههای وابسته به آن در فهرست قرار گرفته است.
محسود که در وزیرستان جنوبی متولد شده است، در اسناد سازمان ملل به عنوان یک فرد پاکستانی معرفی میشود که به عنوان یک دانشمند دینی و نویسنده کتاب "انقلاب محسود وزیرستان جنوبی: از استعمار بریتانیا تا امپریالیسم امریکایی" شناخته میشود. رهبری او به گفته سازمان ملل به تحکیم و یکپارچهسازی فصائل مختلف مسلح تحت چتر TTP و بازسازی ساختار سازمانی آن پس از عملیاتهای نظامی قبلی پاکستان که شبکههای آن را پراکنده کرده بود، اشاره دارد.
کمیته سازمان ملل نخستین بار محسود را در تاریخ ۱۶ جنوری ۲۰۲۰ در فهرست تروریستی قرار داد و آخرین بار خلاصه روایتی آن را در ۱۳ دسامبر ۲۰۲۳ بهروزرسانی کرد. وی همچنان تحت تحریمهای شورای امنیت شامل مسدودسازی داراییها، ممنوعیت سفر و تحریم تسلیحاتی قرار دارد.
چه در کابل اتفاق افتاد؟
مقامات امنیتی پاکستان اعلام کردند که حمله هوایی در تاریخ ۹ اکتبر در کابل هدف موتر زرهی به گمان حامل نور ولی محسود بوده است. اسلامآباد هنوز به طور رسمی مسوولیت این حمله را نپذیرفته، در حالی که دولت طالبان افغانستان حضور شبهنظامیان پاکستانی در خاک خود را رد کرده است. این حمله هوایی اولین عملیات گزارش شده پاکستان در داخل کابل از زمان حمله هواپیمای بدون سرنشین امریکا در سال ۲۰۲۲ است که در آن ایمن الظواهری، رهبر القاعده کشته شد.
پس از این حمله، گزارشهایی از تبادل آتشهای مرزی بین نیروهای طالبان و پاکستانی برای چند روز منتشر شد که پس از آن هر دو طرف از شدت درگیریها کاستند. محسود بعدها در یک پیام ویدیویی که به صورت آنلاین منتشر شد، تأیید کرد که زنده است. وضعیت مرزی همچنان تنشآلود باقی مانده و نیروهای امنیتی در هر دو کشور حضور خود را در مناطق متاثر از این درگیریها افزایش دادهاند.
حملات هوایی و تبادل آتشهای متعاقب آن منجر به تلفات جانی در هر دو طرف مرز افغانستان و پاکستان شده و حرکتهای غیرنظامیان در چندین منطقه مرزی را موقتاً مختل کرده است.