آمریکا آماده است تا از جنگ احمد مسعود با طالبان جلوگیری کند
نویسنده: آندری سرنکو، مدیر مرکز تحلیلی جمعیت سیاستشناسان روسیه
منبع: نزاویسیمایا گازتا (NG)، روسیه
ایالات متحده در نظر دارد از جنگیدن جبهه مقاومت ملی افغانستان و رهبر آن احمد مسعود با رژیم گروه تروریستی طالبان ممنوعه در فدراسیون روسیه جلوگیری کند. تفسیر رسمی وزارت امور خارجه آمریکا در این باره روز گذشته در میز خارجی Foreign Desk منتشر شد. بیانیه نماینده وزارت خارجی آمریکا، اطلاعاتی را که پیش از این توسط NG منتشر شده بود، تأیید می کند که واشنگتن در حال آماده شدن برای انعقاد یک معامله سیاسی دوم با طالبان است.
وزارت خارجه آمریکا موفقیت های اخیر نظامی جبهه مقاومت ملی افغانستان در نبرد با طالبان در ولایت بغلان در شمال افغانستان را محکوم کرد. به تاریخ ۸ جولای، Foreign Desk متن بسیار جالبی را با عنوان "نیروهای مقاومت افغانستان اعلام پیروزی بر طالبان در ولایت بغلان کرد، وزارت خارجه ایالات متحده مقاومت افغان ها را محکوم می کند" منتشر کرد که در آن موضع رسمی مقامات دیپلماسی ایالات متحده ارائه شد: "ما میخواهیم شاهد ظهور یک نظم سیاسی پایدار و باثبات (در افغانستان) با ابزارهای مسالمت آمیز باشیم. ما از مخالفت خشونتآمیز سازمانیافته با طالبان حمایت نمیکنیم و از انجام این کار توسط نیروهای دیگر جلوگیری خواهیم کرد." بیانیه وزارت خارجه آمریکا قطعا برای درک استراتژی واشنگتن در افغانستان مهم است. این اطلاعات منتشر شده در NG در ۱۶ ژوئن سال جاری را تأیید می کند که از منابع افغان دریافت شده است که در نشست های بسته با نمایندگان آمریکایی در اواخر ماه می و اوایل ژوئن شرکت داشتند. یادآور میشویم، که آن زمان در جریان رایزنی ها با مهاجران سیاسی افغان، توماس وست، نماینده ویژه ایالات متحده برای افغانستان برای اولین بار به صراحت گفت که واشنگتن نه تنها با رژیم طالبان در کابل نمی جنگد، بلکه در واقع علاقه مند به تقویت و مشروعیت بخشیدن به آن از طریق مدل یک دولت فراگیراست.
با این حال، یک ماه و نیم پیش، در گفتگو با فرستادگان آمریکایی، هنوز هیچ انتقاد آشکاری از مخالفان مسلح ضد طالبان در افغانستان به رهبری احمد مسعود، رئیس جبهه مقاومت ملی افغانستان وجود نداشت. علاوه بر این، همین توماس وست به جلسات خود در ترکیه، از جمله نمایندگان جبهه مقاومت ملی را دعوت کرد، آنها را شرکت کننده در پروژه جدید افغانستان آمریکا - برگزاری یک کنفرانس بزرگ بین الافغانی در واشنگتن که انتظار می رود با شرکت طالبان و رهبران همه گروه های بزرگ مهاجرت سیاسی افغانستان برگزار شود - تلقی نمود. نتیجه این کنفرانس باید دومین توافق سیاسی بین ایالات متحده و طالبان باشد (اولین توافق در پایان فوریه سال گذشته در قطر منعقد شد) که نمایندگان آن همچنان به ایفای نقش رهبری در کابینه وزرای فراگیر احتمالی افغانستان را ادامه خواهند داد.
در بیانیه ای از ۸ جولای، وزارت خارجه ایالات متحده نه تنها در واقع حمایت آشکار از رژیم طالبان را اعلام کرد، بلکه برای اولین بار علنا ارزش سیاسی آن را برای واشنگتن نشان داد. و این ارزش به وضوح بالاتر از جبهه مقاومت احمد مسعود است. لزوم تظاهرات علنی چنین انتخابی، آنطور که ممکن است تصور شود، نه با ضعف جبهه مقاومت ملی افغانستان، بلکه برعکس، با تقویت مواضع جنبش احمد مسعود در شمال افغانستان مرتبط است. در حالی که مسعودی ها فقط از خود دفاع می کردند و هجوم طالبان در پنجشیر و بغلان را برمیگرداندند، سخنرانان آمریکایی سکوت اختیار کرده بودند. اما فقط لازم بود که جنگاوران جبهه مقاومت ملی افغانستان در جریان یک حمله محلی، کنترل دو روستایی نسبتاً بزرگ در ولایت بغلان را به مدت سه روز به دست گیرند و واحدهای طالبان را از آنجا بیرون بزنند (به گفته منابع NG، در جریان این عملیات، طالبان دست کم ۱۲ نفر را از دست دادند) که بلافاصله واکنش تهدیدآمیز واشنگتن را به دنبال داشت.
بیانیه وزارت امور خارجه امریکا به چند نتیجه میرساند. اولاً آن دسته از ناظرانی که در فروپاشی رژیم جمهوری اسلامی در افغانستان در آگوست ۲۰۲۱ و انتقال این کشور به کنترل طالبان را معامله ای پشت پرده بین آمریکایی ها و رهبران طالبان و اپراتورهای آنها از سرویس های ویژه پاکستان را میدیدند، درست می گویند. واشنگتن سپس انتخاب استراتژیک خود را به نفع طالبان انجام داد و امروز در تلاش است تا از آن در برابر مخالفان مسلح ضد طالبان محافظت کند. ثانیاً کسانی که در پروژه جبهه مقاومت ملی افغانستان با اشاره به ارتباط ادعایی احمد مسعود با لندن و واشنگتن از "ردپای" آمریکایی یا انگلیسی صحبت کردند، اشتباه می کنند. همه چیز کاملاً برعکس شد: فرستادگان آمریکایی و بریتانیایی چندین ماه است که تلاش میکنند تا مقامات رژیم طالبان در کابل و دوحه را مجذوب خود کنند و به "ملا های خشمگین" پروژههای مختلف بشردوستانه، مالی، اقتصادی و سیاسی را وعده میدهند. رهبران جبهه مقاومت ملی افغانستان اولین کارت زرد را از داور واشنگتن در "بازی بزرگ" جدید افغانستان دریافت کردند.
حرکت علنی جدید آمریکایی ها در صفحه شطرنج افغانستان البته برای معماران سیاست افغانستان در مسکو یک اتفاق ناخوشایند است. تا به حال، خودشان و مفسرانشان مشتاقانه مخاطبان روسی را متقاعد میکردند که طالبان ظاهراً دشمنان ثابت ایالات متحده و به طور کلی غرب هستند و بنابراین کرملین باید رژیم طالبان را هر چه زودتر به رسمیت بشناسد و از آن علیه آمریکا در یک جنگ سرد جدید استفاده کند. به همین منظور، سازندگان استراتژی روسیه در افغانستان نه تنها رهبران و جنگیان طالبان را با نفیس ترین تعارفات سیاسی نوازش کردند، بلکه سفارت افغانستان در مرکز مسکو را نیز به طالبان تحویل دادند. در عین حال، همان تودههای افغانستانشناسی وطنی از بیاعتبار کردن مقاومت ضد طالبان به رهبری همین احمد مسعود در چشم افکار عمومی روسیه و رهبری فدراسیون روسیه خسته نشدند. بدیهی است که اکنون مسکو باید به شدت در سیاست خود در افغانستان تجدید نظر کند (که اتفاقاً ما برای مدت طولانی و بیش از یک بار خواستار آن بوده ایم) زیرا حفظ روند فعلی به معنای ایفای نقش ابلهان مفید برای رقیب اصلی ژئوپلیتیک روسیه است. ادامه باور به داستانهای توطئهای درباره "چیزها در افغانستان واقعاً آنطور که به نظر میرسند نیست" به معنای انجام یک بازی از قبل باختشده با چشمانداز عواقب بسیار غمانگیز برای منافع روسیه در آسیای مرکزی و جنوبی خواهد بود.