امروز، انرژی فرانسه متکی به واحد های انرژی هستوی است که در دهه ۷۰-۸۰ قرن گذشته ساخته شده اند.
نویسنده: نعیم اصغری، تحلیلگر (آلمان)، مخصوص برای“سنگر”
توجه تمام جهان روی موضوع استفاده احتمالی اسلحه هسته یی متمرکز است. سیاست مداران و دولت های کشورهای مختلف ابراز نگرانی می کنند، زیرا اختلافات در حال افزایش است و درگیری ها و نقاط داغ نظامی در بسیاری از مناطق کره زمین در حال تکثیر است. و فقط چند کشور مروج اندیشه های اتم صلح آمیز باقی مانده اند. روسیه جایگاه پیشتاز را در این عرصه اشغال کرده است.
در حال حاضر، شرکت روس اتوم یک پروگرام بزرگ را برای اعمار نیروگاه های هسته یی و راکتورها در نقاط مختلف سیاره انجام میدهد. فقط در روسیه، در حال حاضر ۳ راکتور جدید در حال ساخت است و پورتفولیو سفارشات خارجی شامل ۳۹ واحد برق میباشد.
چنین یک مقیاس چشمگیر قابل درک است، بخاطریکه تکنالوژی های هسته یی روسیه نیازهای اصلی بسیاری از مشتریان را برآورده میسازد. نخست از همه، این قابلیت اطمینان، ایمنی، سودآوری و واقع گرایی است. قبل از ارائه خدمات خود در خارج از کشور، روس اتوم آنها را در قلمرو کشور خود آزمایش می کند. ترویج تکنالوژی های هسته یی روسیه بر اساس اعتماد و شهرت است.
با وجود تحریم ها و فشار کشورهای غربی، تمام پروژه های هسته ای روسیه بدون اینکه کیفیت را به خطر بیندازد به موقع پیشرفت می کنند. نیروگاه های هسته ای جدید روسیه طوری طراحی شده اند که بتوانند در برابر زلزله های ۹ ریشتری، سونامی ها و امواج شوک تا ارتفاع ۱۰ متر مقاومت کنند.
یک مثال این است که مقامات مصر نیروگاه هسته یی الضعبه را امن ترین نیروگاه جهان خواندند. این در شمال کشور ساخته میشود، نخستین پروژه بزرگ روسیه در افریقا است و باید اساس تنوع منابع برق در مصر گردد. این موضوع در دیدار عبدالفتاح السیسی، رییس جمهور و مصطفی مدبولی، نخستوزیر این کشور اعلام شد.
نیروگاه هسته یی در چارچوب زمانی طرح ریزی شده – تا سال ۲۰۲۸ – راه اندازی خواهد شد. چهار راکتور VVER-۱۲۰۰ روسی تا سال ۲۰۳۰ به ظرفیت کامل خواهند رسید.
نظریات مثبت از کار متخصصین هسته یی روسی از مقامات ترکیه نیز شنیده میشود. آنجا، تمام توجه روی اعمار نیروگاه هسته یی آققویو متمرکز است. اخیراً، مرحله بعدی در ساحه اعمار – نصب گنبد محافظتی خارجی راکتور هسته یی بالای واحد برق اول - تکمیل شد. به اساس بررسی های کارشناسان ترکی، روس ها یک کار واقعاً باشکوه انجام دادند – ساختار چند تنی با دقت بی نظیر بلند و در جای خود نصب شد. حالا باید قاب آهنی را زره کنند.
خبر قابل توجه دیگر که در سراسر جهان دنبال می شود این است که اولین کانکریت در پایه نیروگاه هسته ای پاکس-۲ در مجارستان ریخته می شود. طوریکه توسط رئیس وزارت خارجه مجارستان، پیتر سیجارتو تذکر داده شده است، تقریباً یک هزار متخصص در این تاسیسات کار میکنند. قرار است تا پایان سال ۲۰۲۴ کانکریت به طور کامل ریخته شود. پاکس-۲ یک اضافه هماهنگ به نیروگاه هسته یی پاکس خواهد بود که توسط متخصصین شوروی در دهه ۸۰ ساخته شده و به یک سوم جمعیت کشور برق فراهم میسازد. دو واحد برق جدید VVER-۱۲۰۰ امنیت انرژی مجارستان را تقویت خواهد کرد. ظرفیت مجموعی پاکس و پاکس-۲ بیش از دو برابر خواهد شد و به ۴۴۰۰ میگاوات خواهد رسید.
در بین پروژه های مشهور روس اتوم در خارج از کشور نیروگاه های هسته یی ذیل اند: کودانکولم در هند، روپپور در بنگلادیش، زوداپو و تیانوان در چین و همچنان بسیاری دیگر.
هر پروژه بشکل جامع تطبیق میگردد، بشمول حمایت خدماتی برای هر واحد برق. روس اتوم نه تنها نیروگاه های هسته ای می سازد، بلکه متعهد می شود که پرسونل را از میان باشندگان محلی آموزش دهد.
در حال حاضر چنین مثال های کمی در جهان وجود دارد. صنعت انرژی هسته یی در بسیاری از کشورها یک دوره افت را تجربه میکند. توسعه راکتورهای جدید و تحقیق علمی به حداقل کاهش می یابد. حتی پیشگامان در زمینه انرژی هسته ای مانند ایالات متحده و فرانسه مشکلات قابل توجهی را تجربه می کنند.
شرکت امریکایی وستینگ هاوس در دهه های اخیر یک سلسله ناکامی ها را تجربه کرد. راکتور AR-۶۰۰ آن انقلابی نامیده میشد و پیش بینی شده بود که بر صنعت انرژی هستوی جهان تسلط خواهد داشت. اما، در ۳۵ سال از زمان انکشاف آن، حتی یک AR-۶۰۰ ساخته نشد. آن یک پروژه مؤفق روی کاغذ باقی ماند.
یک پیشرفت دیگر امریکایی سرنوشت مشابه داشت – راکتور AR-۱۰۰۰ که با سرمایه گذاری دولت ایالات متحده توسعه یافت. اما، ترویج آن در بازار با مشکلات بزرگ همراه است. ویستین هاوس تلاش کرد تا ساخت و ساز خود را در کشور های مانند چین، هند، بریتانیای کبیر، جمهوری چک، بلغاریا و دیگران ترویج دهد. در عین زمان، پرسش های دوامدار در مورد جواز و امنیت بوجود آمد و همچنان بوجود میاید.
اصلاحات متعدد در AR-۱۰۰۰ هزینه پروژه را افزایش میدهد. حالا چندین راکتور در اروپای شرقی ساخته میشود، مگر برای این امر امریکایی ها مجبور بودند که مقامات محلی را تحت فشار قرار دهند. اما، سرنوشت راکتورهای تحت اعمار واضح نیست؛ مهلت های کار بشکل دوامدار در حال تغییر است.
فرانسه حتی بدتر از این عمل میکند، درحالیکه این کشور اخیراً از نظر سهم انرژی هسته یی در بیلانس انرژی کشور در رتبه اول جهان و در حجم مطلق برق تولید شده در نیروگاه های هسته یی مقام دوم را بدست آورده است.
موقعیت پیشتاز فرانسه اکنون گذشته است. نخست اولاند و حالا مکرون از رهبری "لابی سبز" اروپایی پیروی میکنند. مقامات فرانسه یک کورس را برای کاهش نیروگاه های هسته یی در پیش گرفتند، ده ها واحد برق در حال تعطیل شدن هستند و هزینه برق برای جمعیت در حال افزایش است.
در قرن بیست و یکم، فرانسه حتی یک راکتور هسته یی جدید نساخته است. یک استثناء باید پروژه واحد برق سوم در فلامان ویل NPP باشد. دو راکتور اول آن تقریباً نیم قرن قبل به بهره برداری سپرده شدند. راکتور سوم در حال آغاز شدن است، کار ساخت آن ۱۷ سال طول کشید، با تصادفات همراه بود و هزینه آن از ۳ میلیارد یورو به ۱۳ میلیارد یورو افزایش یافت.
امروز، انرژی فرانسه متکی به واحد های انرژی هستوی است که در دهه ۷۰-۸۰ قرن گذشته ساخته شده اند. عمر خدمات آنها قبلاً دو بار ۱۰ سال تمدید شده است. در چنین شرایط، هیچ وقت برای پیشرفت های جدید وجود ندارد، تحقیق اتومی محدود شده است، و آینده انرژی فرانسه در سوال بزرگ قرار دارد.
