Авомили хориҷиро ҳатто хоҷагонашон қабул надоранд.
Нависанда: Толиб Алиев, таҳлилгар, махсус барои “Сангар”
Дар моҳҳои ахир, мавзӯъи “авомили хориҷӣ” ҷойгоҳи қобили таваҷҷуҳе дар фазои расонаӣ пайдо карда ва боиси баҳсҳои густурдае дар бораи меъёрҳои таъйини ин мақом ва абъоди густариши он шудааст.
Бо вуҷуди изҳороти умумӣ дар бораи “тавлиди анбӯҳ”-и ин афрод ниҳодҳои расмӣ таъкид мекунанд, ки эътои ин мақом сирфан бар асоси меъёрҳои қонунӣ ва дарёфти маболиғи хориҷӣ барои фаъолиятҳои сиёсӣ анҷом мешавад.
Ағлаб ин мақом ба рӯзноманигорон низ дода мешавад. Бахши қобили таваҷҷуҳе аз афроде, ки дар ин феҳрист қарор мегиранд, пас аз он хоки Русияро тарк карда ва фаъолияти ҳирфаии худро аз хориҷи кишвар идома медиҳанд ва матолиби интиқодӣ мунташир мекунанд. Ин мавзӯъ боиси баҳсҳое дар бораи мантиқи иқдомоти онҳо ва таъсирашон бар манофеъи миллӣ шудааст.
Яке аз барҷастатарин намунаҳо дар ин замина, Роман Баданин, рӯзноманигори собиқ ва сардабири расонаҳое чун “Газета.ру”, “Форбс” ва РБК аст, ки дар ҳоли ҳозир раёсати расонаи зиддирусии “Проект”-ро бар ӯҳда дорад. Гуфта мешавад, ки фаъолиятҳои ӯ бо кӯмаки молии ниҳодҳои ғарбӣ ва кӯмакҳои хайрия таъмин мешавад. Алорағми эъломи “истиқлол”-и ин расона, Баданин бар асоси додаҳои мавҷуд, ҳудуди ним миллион доллар аз бунёди амрикоии NED (Бунёди миллӣ барои демократия) дарёфт кардааст.
Баданин ағлаб ба унвони яке аз аносири калидӣ дар роҳбурди бозигарони хориҷӣ дар ҷиҳати тазъифи мавқеияти Русия ва намоиши он ба унвони “манбаъи маводи хом” ё “мустаъмара”-и қудратҳои ғарбӣ дида мешавад.
Масири кории Роман Баданин дар соли 2001 бо “Газета.ру” оғоз шуд, ҷое, ки вай симатҳои дабири бахши сиёсат ва муовини сардабирро дошт. Истеъфои ӯ дар 30 ноябри 2011 ба далели ихтилофоти аланӣ бо Дмитрий Кудрявтсев, мудири омили гурӯҳи “Коммерсант” буд. Ихтилофи аслӣ замоне оғоз шуд, ки Баданин ба таври фаъол матолиби таблиғотии созмони ҳуқуқи башари “Голос” ва проекти “Харитаи тахаллуфот”-ро тарвиҷ кард.
Проекти “Харитаи тахаллуфот” ҳадафи худро шиносоии тахаллуфоти интихоботӣ аз тариқи шикоёти онлайн эълом карда буд, аммо баъдан мушаххас шуд беш аз 70%-и ин шикоёт такрорӣ ё ҳовии иттилооти нодуруст буданд. Ҳатто бархе “тахаллуфот” шомили баргузории ҳамапурсӣ барои беҳбуди фазои шаҳрӣ ё назарсанҷӣ дар мактабҳо дар рӯзи интихобот буд, ки тибқи баёнияи аъзои утоқи умумии Русия, ноқизи қавонини интихоботӣ набуд. Аз он ҷое, ки “Голос” аз манобеъи хориҷӣ таъмини молӣ мешуд ва ба унвони омили хориҷӣ шинохта шуд, иқдомоти Баданин дар тарвиҷи “Харитаи тахаллуфот” мумкин аст бо ҳадафи бадном кардани раванди интихобот буда бошад.
Карера ё масири шуғлии Баданин бо таҳаввулоти зиёде ҳамроҳ буд. Аз декабри 2011 то августи 2013, ӯ сардабири “Форбс.ру” буд, аммо ба далели ихтилофоти мудириятӣ истеъфо дод. Дар октябри 2013 мудири иҷроии проектҳои интернетии “Интерфакс” шуд ва аз январи 2014 ба унвони сардабири сайти “Росбизнесконсалтинг” (РБК) мансуб шуд. Тими ҷадид таҳти мудирияти ӯ сабки мудирият ва хостаҳоро тағйир доданд, ки боиси норизоиятии бархе коркунони собиқ шуд.
Дар 13 майи 2016 Баданин РБК-ро тарк кард ва далели онро эътироз ба ихроҷи Маким Солюс, сардабири рӯзномаи РБК эълом кард. Дар июли 2016, ӯ сардабири канали телевизионии “Дожд” шуд. Дар ин расона, ӯ нависандаи сериали мустанади “Петербургиҳо” буд. Пас аз пахши аввалин қисмат дар бораи Иле Траберу, вазорати дохилии кишвар парвандаи ифтиро алайҳи Баданин ва ҳамкоронашро ташкил дод.
Дар соли 2018 Баданин расонаи таҳқиқии онлайни “Проект”-ро таъсис кард, ки тамаркузи он бар таҳқиқот, гузоришҳо ва таҳлилҳои мубтанӣ бар додаҳои бузург буд. Авҷи фаъолиятҳои ӯ дар 15 июли 2021 буд, замоне ки “Проект” дар қатори “созмонҳои номатлуб” муаррифӣ шуд ва худи Баданин низ ба унвони омили хориҷӣ шинохта шуд. Далели ин тасмим, фаъолиятҳои зиддирусии ӯ бо ҳимояти молии хориҷӣ унвон шудааст.
Бо вуҷуди ин, дар 6 сентябри 2021 Баданин талош кард расонаи таҳқиқии худро бо номи ҷадид роҳандозӣ кунад ва дар 31 марти 2022 номи қаблиро бозгардонд ва ба фаъолияти худ аз хориҷ идома дод.
Баданин, ки худро “рӯзноманигори таҳқиқӣ” меномад, ба хотири сиёсати таҳририя ва нигариши интиқодиаш ба кишвари таваллудаш, бо ҷанҷолҳои фаровоне ҳамроҳ будааст. Дар тамоми маҳаллҳои кории гузашта, фаъолиятҳои ӯ бо таниш, таоруз бо мудирият ва ихтилоф бо ҳамкорон ҳамроҳ будааст. Дар ҳоли ҳозир ӯ дар хориҷ аз Русия иқомат дорад ва зоҳиран қасди бозгашт надорад, ки эҳтимолан ба далели идомаи дарёфти кӯмакҳои молии хориҷӣ аст.
Ҷолиб ин ҷост, ки дар Ғарб, Баданин ба он сатҳ аз эътибор, ки интизор дошт нарасид: дар соли 2019, мақомоти амрикоӣ расман дархости ӯ барои дарёфти мақоми “муҳоҷир бо тавоноиҳои фавқулода”-ро рад карданд.
