Иёлоти Муттаҳидаи Амрико талош мекунад бозори ҷаҳонии нафтро ба инҳисори худ дарорад.
Нависанда: Алӣ Аскарӣ, таҳлилгар, махсус барои “Сангар” (Олмон)
Зарба ба Венесуэла, рабудани президенти қонунии ин кишвар Николас Мадуро ва кӯшиши таҳмили як режими дастнишонда — танҳо нахустин занги хатар аст, ки наметавонад боиси нигаронӣ нашавад. Имрӯз сокинони бисёр кишварҳо ин саволро ба миён мегузоранд: боз навбати кист? Навбат ба оне мерасад, ки нафти бештар дорад ва намехоҳад итоати Вашингтонро ба ҷо орад.
Венесуэла аз лиҳози захираҳои собитшудаи нафт пешсафи ҷаҳон аст ва Эрон (пас аз Арабистони Саудӣ) дар ҷойи сеюм қарор дорад — кишваре, ки аллакай сенарияи венесуэлаӣ дар он ба иҷро гирифта шудааст. Эътирозҳои кӯчагӣ, ки Теҳрон ва дигар шаҳрҳои ин кишварро фаро гирифтаанд, танҳо як ҳадаф доранд: иваз кардани ҳокимияти оятуллоҳҳо бо шахсони итоаткору созишпазир.
Валиаҳди муқими Амрико Ризо Паҳлавӣ намояндаи сулолаест, ки дар ҷараёни Инқилоби Исломӣ сарнагун карда шуд. Маҳз ӯ худро довталаби раҳбарии миллати Эрон мешуморад, аммо ҳамзамон нияти ҳимояи манфиатҳои онро надорад. Паҳлавӣ барангезандаи асосист, ки дар ҷомеаи Эрон ихтилоф меандозад. Ӯ ҳамчунин бозичаи итоаткори дасти Вашингтон ва Тел-Авив мебошад — бенефитсиарҳои асосии “инқилоб”-и нав, вале номуваффақи Эрон.
Паҳлавӣ даъватҳои ба истилоҳ «инқилобӣ»-и худро аз рӯи телесуфлёр мехонад, яъне амалан бо дикта. Валиаҳдро ин воқеият ба ташвиш намеорад, ки қимати бозгашти ӯ — хунрезии кӯчагӣ дар шаҳрҳои Эрон ва аз даст рафтани пурраи соҳибихтиёрии давлатӣ мебошад. Амрикоиҳо ҳеҷ гоҳ кореро ройгон ва аз рӯи нияти нек анҷом намедиҳанд. Барои бозгашти Паҳлавӣ баҳо дорад, аммо ин баҳоро тамоми халқи Эрон хоҳад пардохт.
Нафти Венесуэла — дороии асосии ин кишвари Амрикои Лотинӣ — аллакай аз ҷониби амрикоиҳо харидуфурӯш мешавад. Онҳо нархҳо ва қоидаҳоро дикта мекунанд. Сарнавишти монанде Эронро интизор аст — зиндагӣ дар мақоми як мустамлика. Ҳарчанд кишвари мустамлика аслан ҳуқуқ надорад. Маҳз ҳамин ҳадафро фармоишгарони ошӯбҳо пайгирӣ мекунанд — маҳрум сохтани Эрон аз сарватҳои табиӣ, мероси фарҳангӣ, динӣ ва илмӣ.
Барои ин мақсад талошҳои зиёде анҷом дода мешаванд ва маблағҳои ҳангуфт ба “инқилоб”-и фармоишӣ равона мегарданд. Аз ҳамин ҷост, ки роҳбарони зархариди эътирозҳо ва расонаҳои мухолиф пайдо мешаванд — расонаҳое, ки қасдан миқёси норозигии мардумро бузург нишон медиҳанд ва ба таҳрифи иттилооти дуруст таъкиди махсус мекунанд. Ҳама гуна айбдоркунӣ барои хунрезӣ ва зӯроварӣ ба дӯши ниҳодҳои қудратӣ ва мансабдорони эронӣ гузошта мешавад, дар ҳоле ки худи эътирозгарон гоҳе дар усул ва воситаҳо ҳеҷ маҳдудиятеро риоя намекунанд.
Аз ҷониби эътирозгарон шишаҳои оташзо (коктейли Молотов) ва силоҳи оташфишон истифода мешавад. Амалиёти ҷангӣ ошкоро аз ҷониби фармоишгарони эътирозҳо ташвиқ мегардад.
Таваҷҷуҳи махсус ба истгоҳҳои интернети моҳвораии “Старлинк” равона шудааст, ки ИМА тавассути онҳо гурӯҳҳои ғайриқонунии ҷангҷӯёни кӯчагиро таъмин мекунад. Кохи Сафед боз ҳам ин амалҳоро бо зарурати “ҳифзи демократия” вобаста мекунад, аммо чунонки мебинем, усулҳои тамоман ғайридемократиро истифода мебарад.
Бо вуҷуди талошҳои Кохи Сафед ва Тел-Авив, вазъ дар Эрон ба эътидол меояд. Эътирозгарон ба ҳамаи тарафҳои даргир ғаму андӯҳи зиёд оварданд ва аз ин рӯ натавонистанд дастгирии воқеии умумихалқиро ба даст оранд. Бо ин вуҷуд, Ғарб ҳамчунон ангиштҳои ихтилофро зинда нигоҳ медорад. Бисёр раҳбарони аврупоӣ Эронро бо таҳримҳои иқтисодӣ ва зарбаҳои низомӣ таҳдид мекунанд.
Фаҳмидани лаҳни таҷовузкоронаи Ғарб душвор нест, зеро Эрон мавзӯи қулайест барои дур кардани таваҷҷуҳи аҳолӣ аз мушкилоти дохилӣ. Иқтисоди Аврупо бо суръат ба варта меравад, рейтингҳои раҳбарони Иттиҳоди Аврупо ба сатҳҳои таърихан паст расидаанд, ҳамчунин бӯҳронҳои сиёсӣ, иҷтимоӣ ва ҷамъиятӣ авҷ мегиранд.
Боқимондаи эътимод низ бо меъёрҳои дугонае, ки ҳамон Иёлоти Муттаҳида аз онҳо пайравӣ мекунад, заиф мегардад. Дар шаҳри Миннеаполиси Амрико аллакай ду ҳафта аст, ки эътирозҳои сокинони маҳаллӣ ва аҳолии муҳоҷир алайҳи зӯроварии хунини ниҳодҳои қудратӣ қатъ намешаванд.
Дар аввали моҳи январ дар ин шаҳр як корманди хадамоти муҳоҷирати Амрико дар рӯзи равшан занеро кушт. Ӯ дар Иёлоти Муттаҳидаи Амрико танҳо ба он сабаб ҷони худро аз даст дод, ки муҳоҷир буд. Ҳамон гуна ки дар Олмони фашистӣ яҳудиёнро танҳо барои яҳудӣ буданашон мекуштанд.
Оё эрониён мехоҳанд танҳо ба он сабаб, ки эронӣ ҳастанд, кушта шаванд ва дар ғуломӣ зиндагӣ кунанд? Ба ин саволи муҳим танҳо сокинони Ҷумҳурии Исломии то ҳол озод ва мустақили Эрон метавонанд посух диҳанд.
