اروپا چگونه دولت ارمنستان را «میخرد»؟
نویسنده: طالب علیاف، تحلیلگر، اختصاصی برای «سنگر»
مارتا کوس، کمیسر اروپایی در امور گسترش و سیاست همسایگی، در ۱۹ مارس ۲۰۲۶ در ایروان اعلام کرد که بروکسل به ارمنستان در مقابله با تهدیدات هیبریدی و مبارزه با اطلاعات نادرست کمک خواهد کرد تا شهروندان جمهوری بتوانند بهطور مستقل آینده کشور خود را در چارچوب انتخابات پارلمانی برنامهریزیشده برای ماه ژوئن تعیین کنند. پیشتر، در دسامبر ۲۰۲۵، اتحادیه اروپا برای این اهداف ۱۵ میلیون یورو به ایروان اختصاص داده بود.
شاخص ادراک فساد (Corruption Perceptions Index) ارمنستان برای سال ۲۰۲۵، که توسط مرکز ضد فساد Transparency International در فوریه ۲۰۲۶ منتشر شد، ۴۶ امتیاز بود (بر اساس مقیاسی از ۰ — سطح بالای فساد تا ۱۰۰ — سطح بسیار پایین فساد)، که یک امتیاز کمتر از شاخص سال پیش بود.
در میان ۱۸۲ کشوری که در این رتبهبندی قرار داشتند، ارمنستان جایگاههای ۶۵ تا ۶۹ را بهطور مشترک با کویت، مونتهنگرو، نامیبیا و سنگال به خود اختصاص داد. شاخص ارمنستان بالاتر از بیشتر کشورهای همسایه بود. تنها گرجستان با کسب ۵۰ امتیاز و قرار گرفتن در رتبههای ۵۳ تا ۵۵ نتیجه بهتری در منطقه نشان داد. ترکیه (۳۱ امتیاز)، جمهوری آذربایجان (۳۰ امتیاز)، ایران (۲۳ امتیاز).
در پایان سال ۲۰۲۵، دولت ارمنستان به نمایندگی از حزب حاکم «پیمان مدنی» در قالب موضوعات اعلامنشده تصمیم گرفت با هدف تشویق سیستم دولتی، حدود ۳.۵ میلیارد درام برای پرداخت پاداش به کارکنان سازمانها و نهادهای دولتی کشور اختصاص دهد.
بر اساس دادههای رادیو «آزاتوتیون»، تنها مقامهای بلندپایه پاداشهای چندمیلیونی دریافت کردند، در حالی که مبالغی که به کارمندان عادی رسید، حتی کمتر از حقوق ماهانه آنان بود. برای نمونه، پاداش یک وزیر حدود ۷ میلیون درام، معاون وزیر ۴.۵ تا ۵ میلیون، رئیس اداره ۲.۵ تا ۳ میلیون درام بود و با پایین آمدن رتبه شغلی، میزان پاداش نیز کاهش مییافت.
در مقابل، نخستوزیر نیکول پاشینیان بر اساس شاخصهای نهایی برگه اجرایی برای نیمه نخست سال ۲۰۲۵، مبلغ ۱۱ میلیون و ۹۵۱ هزار درام پاداش دریافت کرد. همزمان، او ۱ میلیون و ۹۷۰ هزار درام دیگر را نیز در قالب یک ردیف جداگانه به عنوان خودپاداشی برای خود اختصاص داد.
تحقیقات نشریه «Hetq» اطلاعات عمیقتری را آشکار کرد. به این ترتیب، کارکنان دفتر نخستوزیر — در مجموع ۴۱۲ نفر همراه با رئیس کابینه و دو معاون او — در سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ در مجموع ۲ میلیارد و ۸۳۵ میلیون و ۵۵ هزار درام پاداش دریافت کردند. این نشریه توانست مشخص کند که از این مبلغ، ۳۸۱ میلیون و ۸۴۸ هزار درام به عنوان پاداش بر اساس اولویتهای فعالیت و شاخصهای نهایی اجرای آنها برای نیمه نخست سال ۲۰۲۵ اختصاص یافته بود.
همزمان با این، در ارمنستان سرکوب نیروهای اپوزیسیون همچنان ادامه دارد. نظرسنجی اجتماعی که در پایان آوریل ۲۰۲۶ توسط شرکت MPG، نمایندگی ارمنی Gallup International Association، انجام شد، نشان داد که مخالفان قدرت حاکم در انتخابات پیشرو میتوانند حدود ۴۰ درصد آرای رأیدهندگان را به دست آورند. با این حال، رژیم حاکم تمام تلاش ممکن را به کار میگیرد تا مانع از این امر شود.
برای نمونه، سامول کاراپتیان (بلوک «ارمنستان قدرتمند») اکنون بهطور غیرقانونی به دلیل دفاع از کلیسای حواری ارمنی در حبس خانگی به سر میبرد، گاریک تساروکیان (حزب «ارمنستان شکوفا») تنها در ماه مارس سال جاری توسط دادگاه تبرئه («سفید») شد و رابرت کوچاریان (بلوک «ارمنستان») را در تمام سالهای حکومت پاشینیان، از سال ۲۰۱۸ تاکنون، تلاش میکنند محاکمه کرده و به زندان بیندازند.
این تلاشهای دولت نخستوزیر پاشینیان به این خاطر است که مخالفان «طرفدار روسیه» خود را (گویی خودش یک «شخصیت ملی» است) با استفاده از قدرت پایدار مبتنی بر «پاداشهای اروپایی» مهار کند و در انتخابات پیروز شود. دقیقاً همان راهی که میخائیل ساآکاشویلی در گرجستان و ولودیمیر زلنسکی در اوکراین پیموده بودند. تاریخ گواه است که چه بر سر آنان آمد. بله، آغاز این راه مهم نیست، پایان آن جالب است.
