در جهان ما کشورهای بزرگ و قدرتمندی چون امریکا، روسیه، آلمان، امارات متحد عربی، پاکستان و ده ها کشور دیگری استند که نظام غیرمتمرکز یا فدرالی داشته و این کشورها تا هنوز هیچ کدام تجزیه نشده اند.
نویسنده: اسماعیل فروغی
جیمز دابینز نماینده پیشین امریکا درامورافغانستان میگوید که: « فدرالیسم به نفع افغانستان بوده و به توسعه ی این کشورکمک میکند...» او حکومت جمهوری با والی های انتخابی را برای توزیع قدرت درافغانستان مفید می پندارد.
آقای دابینز این سخنان صریح و بی پرده را اخیراً در مصاحبه ی اختصاصی با تلویزیون افعانستان انترنشنل بیان داشته است.
بحث فدرالی که همواره بحثی تابو و قدغن در محافل سیاسی - روشنفکری افغانستان بوده است، این بار نه ازسوی متفکران و سیاسیون افغانستانی؛ بلکه ازسوی یک امریکایی داغ شده است.
آقای دابینز فدرالی شدن افغانستان را درزمانی مطرح میکند که اقوام مختلف افعانستان در زیر سیطره خشن و افراطی طالبان عذاب کشیده و بعضاً با فشار و زور از خانه های پدری شان بیرون کشیده می شوند .
آقای دابینز فدرالی شدن افعانستان را در شرایطی مطرح میکند که مقاومت و ایستاده گی مردم افغانستان در برابر تروریزم طالبی روز تا روز قدرت و وسعت بیشتر کسب کرده و آرام آرام پرخاش های عمومي درکل کشور- بخصوص ولایات شمال افغانستان علیه حکومت تک قومی، تک مذهبی و تک جنسیتی طالبان، پخته گی و قوام بیشترمی یابد .
هنوز روشن نشده است که آیا سیاست رسمی ایالات متحده ی امریکا هم بسوی قبول یک افغانستان فدرالی چرخ خورده است ؟ آیا وزارت خارجه ی امریکا هم بجای نظام متمرکز، به توزیع قدرت درافعانستان از راه یک نظام فدرالی باورمند شده است؟ یا اینکه این نظر فقط نگاه شخصی آقای دابینزاست.
با آنکه هنوز نمیتوان باورکرد که مقامات رسمی امریکایی، نظام فدرالی را نظام شایسته برای افغانستان دانسته باشند؛ اما هر چرخشی در سياست امریکای یان پیش آمده باشد یا پیش بیاید، انتخابِ نوعِ نظام، کار مردم افغانستان است. هموطنان ما بخوبی می دانند که نظام طالبی اوجِ نفرت انگیز یک نظام متمرکز است. هموطنان ما این حقیقت را نیزمی دانند که حالا زمان آنست تا بدون تبعیض و تشدد ــ برای تعین و انتخاب نوع نظام حکومتی، به یک گفتمان ملی روی بیاورند.
به باور من هیچ گفتمانی را نباید تابو پنداشت و قدغن کرد. نباید فوراً و با خشونت مُهر کفر به پیشانی کسانی زد که طرفدار یک نظام غیرمتمرکز برای افعانستان استند. باید دانست که تنها در پرتو یک گفتمان ملیست که میتوان عوامل اصلی عقب مانی ها و نزاع های چندقرنه و مزایای یک نظام غیرمتمرکزرا مشخص و درک کرد. تنها در پرتو یک گفتمان ملیست که میتوان فهمید نظام غیرمتمرکزهرگز به معنای تجزیه ی یک کشور نبوده و نیست. و بالاخره تنها در پرتو یک گفتمان ملیست که به آسانی میتوان فهمید ــ در جهان ما کشورهای بزرگ و قدرتمندی چون ایالات متحد امریکا، جمهوری فدراتیف روسیه، جمهوری فدرال آلمان، امارات متحد عربی، جمهوری اسلامي پاکستان و ده ها کشور دیگری استند که نظام غیرمتمرکز یا فدرالی داشته و این کشورها تا هنوز هیچ کدام تجزیه نشده اند.
خلاصه ی کلام: اگر ما گفتمان ملی نداشته و پیهم به پیشانی همدیگر مُهر کُفر بکوبیم، باز هم به دردها و بدبختی های هلاکتبار خویش ادامه داده و با دستان خود، خودمان را عذاب کُش می نماییم.
و بالاخره، اگر ما گفتمان ملی نداشته باشیم، پاکستانیان بوسیله همین طالبان تندرو و تمرکزگرا، افغانستان را بسوی تضعیف بیشتر و حتا بسوی تجزیه سوق خواهند داد.
