تنها نیروی معتبر در داخل افغانستان برای مبارزه با تروریسم بین المللی جبهه مقاومت ملی است
نویسنده: لوک کافی، عضو ارشد موسسه هادسون
منبع: عرب نیوز
یک سال پیش در این هفته، اوضاع در افغانستان بد به نظر میرسید، اما هیچکس نمیدانست که بدترین وضعیت هنوز در راه است. تمام نیروهای آمریکایی به تازگی کشور را ترک کرده بودند. تعداد معدودی از نیروهای بین المللی باقی مانده نیز در حال خروج بودند. طالبان نیمی از شهرستان های افغانستان را تحت کنترل داشتند و شهرهای بزرگ را تهدید می کردند. اما تعداد کمی حدس می زدند که تا ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۱، طالبان کنترل بیشتری از قلمرو افغانستان را نسبت به ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ در دست خواهند داشت.
از زمان تسلط طالبان، افغانستان در مسیر نزولی قرار گرفته است. اکثر افغان ها با یک بحران انسانی حاد روبرو هستند. با وجود اینکه طالبان وعده داده اند که دختران جوان می توانند به مکتب بروند، اما هنوز این اتفاق نیفتاده است. اختلافات داخلی در داخل رهبری طالبان و وضعیت کلی امنیتی در کشور، بر بحران انسانی را میافزاید.
طالبان در سطح بالا شکسته است. حداقل پنج گروه مختلف - جناح حقانی، جناح قندهاری برادر، جناح قندهاری یعقوب، آی اس آی پاکستان تحت حمایت به نام رهبر معظم هیبت الله آخوندزاده و طالبان غیر پشتون که در شمال افغانستان فعالیت می کنند - هستند. همه برای نفوذ و قدرت با یکدیگر رقابت می کنند. با این همه اختلاف در داخل طالبان، هر گونه امید برای تشکیل یک دولت فراگیر با دیگر گروههای غیرطالبان کمرنگ شده است.
وضعیت امنیتی به سختی بهتر است. تسلط طالبان باعث شد گروه های تروریستی مانند القاعده و داعش فعال شوند. داعش توانسته است از هرج و مرجی که در برخی از مناطق کشور پس از فروپاشی دولت افغانستان به وجود آمد، استفاده کند. حملات تروریستی با تلفات جمعی، که اغلب با هدف اقلیت شیعه هزاره انجام می شود، یک ویژگی مشترک در افغانستان باقی مانده است.
القاعده همچنین از تسلط طالبان در افغانستان سود برد. بر اساس گزارش اخیر سازمان ملل، «اعضای القاعده ظاهراً در جنوب و شرق افغانستان باقی می مانند، جایی که این گروه حضور تاریخی دارد... القاعده قصد داشت در شمال افغانستان موقعیتی ایجاد نموده، جنگجویان جدید را بسیج کند و ذخیرههای خود را افزایش دهد." در ادامه این گزارش آمده است که «رهبری القاعده ظاهراً نقش مشورتی با طالبان ایفا میکند و این گروهها همچنان نزدیک هستند".
منطقه گسترده تر نیز تحت تأثیر قرار گرفته است. سلاح های افغانستان به بازارهای کشمیر راه پیدا می کند. از میان تمام کشورهای آسیای مرکزی، ازبیکستان بیشترین ارتباط را با طالبان داشته است. با این حال، مشخص نیست که تاشکند از این تعامل سود ملموسی دریافت کرده باشد. در واقع، وضعیت امنیتی در نزدیکی مرز افغانستان و ازبیکستان رو به وخامت گذاشته است. اوایل ماه جاری، پنج موشک شلیک شده از افغانستان در شهر ترمز ازبیکستان فرود آمد.
با این همه اختلاف در داخل طالبان، هر گونه امید برای تشکیل یک دولت فراگیر با دیگر گروههای غیرطالبان کمرنگ شده است.
در همین حال، کشور همسایه تاجیکستان بیشترین انتقاد را نسبت به طالبان داشته است. گمان می رود که طالبان به انصارالله، یک گروه افراطی تاجیک با هدف اعلام شده سرنگونی دولت تاجیکستان اجازه می دهد تا در مرز افغانستان با تاجیکستان گشت زنی کند. در ماه های اخیر، حضور نیروهای امنیتی تاجیکستان که در امتداد مرز با افغانستان بسیج شده اند، افزایش یافته است.
تاجیکستان به طور ضمنی از جبهه مقاومت ملی افغانستان حمایت کرده است. جبهه مقاومت ملی عمدتاً قومیتی تاجیک در دره پنجشیر در پی تسلط طالبان در ماه اوت ظهور کرد. جبهه مقاومت به رهبری احمد مسعود، پسر مرحوم احمد شاه مسعود، تنها نیروی مقاومت واقعی در برابر طالبان است.
پس از رهایی یافتن از حمله اولیه طالبان در پاییز گذشته، و سپس زنده ماندن در ماه های زمستان در عمق دره های جانبی پنجشیر، جبهه مقاومت ملی از بهار و تابستان برای حمله به مواضع متعدد طالبان در ولایات بغلان و پنجشیر استفاده کرد.
در تلافی، طالبان چند هفته پیش بزرگترین حمله خود را علیه جبهه مقاومت ملی آغاز کردند. ملا یعقوب، وزیر دفاع بالفعل و پسر ملا عمر، بنیانگذار طالبان، رهبری این عملیات را برعهده داشت. تاکنون این حمله نظامی شکست خورده است. هیچ پایگاه جبهه مقاومت ملی گرفته نشد. گفته می شود که تلفات طالبان زیاد بوده است. حتی یک هلیکوپتر طالبان نیز سرنگون شد.
اگرچه تنها نیروی معتبر در داخل افغانستان برای مبارزه با تروریسم بین المللی جبهه مقاومت ملی است، اما هیچ کاری از سوی ایالات متحده یا شرکای آن برای ایجاد رابطه با آن انجام نشده است. در واقع، هفته گذشته وزارت امور خارجه حتی تا آنجا پیش رفت که گفت: "ما از مخالفان خشونتآمیز سازمانیافته با طالبان حمایت نمیکنیم و سایر قدرتها را نیز از انجام این کار منصرف میکنیم".
تصمیم جو بایدن، رئیس جمهور ایالات متحده برای عقب نشینی و ترک شرکای افغان در سال گذشته لکه ننگی بر افتخار ملی آمریکا بود. این اظهارات وزارت امور خارجه سیلی شرم آور دیگری به صورت افغان های شجاعی است که در برابر بربریت طالبان مقاومت می کنند. به هر حال، بسیاری از اعضای جبهه مقاومت ملی همان جنگجویان افغانستانی هستند که ایالات متحده برای دو دهه آنها را آموزش داده و در کنار آنها جنگیده است.
طالبان برای اداره افغانستان بسیار متفرق و ناتوان است. همانطور که وحشیگری طالبان ادامه دارد، افغان های بیشتری از گروه های مقاومت مانند جبهه مقاومت ملی حمایت خواهند کرد. در همین حال، گروه های تروریستی مانند القاعده و داعش در تمام هرج و مرج منتظر بهترین زمان برای ضربه زدن خواهند بود. افغان ها به گرسنگی ادامه خواهند داد و وضعیت بشری بدتر خواهد شد. و هیچ برنامه ای از سوی جامعه بین المللی برای انجام کاری وجود ندارد.
اگر چیزی تغییر نکند، افغانستان بار دیگر وارد چرخه نسلی دیگر از خشونت و رنج خواهد شد.