محترم امامعلی رحمان، پیامآور صلح و آگاهی و بیداری ملی
نویسنده: یعقوب یسنا، نویسنده و پژوهشگر، عضو شورای مشورتی سنگر
یک نویسنده و پژوهشگر و هر کسی، وقتی موضوعی را مطرح میکند، باید آن موضوع را با استدلال و دلیل بررسی و ارزیابی کند. من یک فارسی زبان خارجی استم، یعنی از تاجیکستان نیستم، اما دربارهی محترم جنابعالی امامعلی رحمان رییسجمهور تاجیکستان مقاله مینویسم. پرسش این میتواند باشد، چرا باید مقاله بنویسم؟ پاسخ من این استکه عملکرد فرهنگی جناب امامعلی رحمان برای پاسداری از فرهنگ همهی فارسی زبان جهان سودمند و با اهمیت است. بنابراین بر منِ فارسی زبان حق دارد که دربارهی ایشان بنویسم، قدردان و سپاسگذار جنابعالی باشم. زیرا ایشان با پاسداری از فرهنگ تاجیکان و آریاییان از هویت و فرهنگ هر آریایی و فارسی زبان در جهان دفاع میکند.
در عنوان این یادداشت دو موضوع را دربارهی جناب امامعلی رحمان مطرح کردم که یکی «پیامآور صلح» و دومی «پیامآور آگاهی ملی» است. چنانکه در آغاز نوشته اشاره شد، هر موضوعی بایستی با دلیل و استدلال مورد بررسی قرار گیرد. بر این اساس، من باید دربارهی دو موضوع دلیل بیاورم و استدلال کنم که چرا این دو موضوع را دربارهی جنابعالی مطرح میکنم.
موضوع اول را میخواهم با یک متل فارسی و داستانی از گلستان سعدی مورد واکاوی قرار دهم. در گلستان سعدی داستانی استکه پادشاهی با جمعی از افراد در کشتی سوار بودند، اما یکی از افراد که هیچگاهی سوار کشتی نشده بود، از ترس بسیار ناراحتی و سر وصدا میکرد. حکیمی در کشتی بود، از پادشاه اجازه گرفت تا آن فرد را آرام کند. پادشاه اجازه داد. حکیم گفت او را به دریا اندازید، چند سرباز او را به دریا انداختند و پس از چند لحظه از مویش گرفتند به کشتی برگشتاندند. آن فرد در گوشهای خزید و آرام گرفت و قدر کشتی را فهمید. حکیم گفت کسی «قدر عافیت را میداند که به مصیبتی گرفتار آید.» آن فرد تا به مصیبت غرق شدن گرفتار نیامده بود، قدر عافیت در کشتی را نمیدانست.
این داستان را برای این روایت کردم که امروز ملت تاجیکستان به خاطر مدیریت و سیاست مدبرانه و عقلانی جناب امامعلی رحمان رییس جمهور و رهبری دولت تاجیکستان در عافیت، امنیت و آرامی استند؛ شاید برخی از افراد این عافیت را درک نکنند و آن چنانکه لازم است، قدر این عافیت را ندانند. چرا؟ برای اینکه از روزیکه جنابعالی امامعلی رحمان پیام صلح را آورد و صلح و وحدت ملی را در کشور تاجیکستان بیناد گذاشت و به جنگ شهروندی در تاجیکستان پایان داد؛ خوشبختانه از آن به بعد، مردم تاجیکستان دیگر مصیبتی را ندیدهاند که قدر عافیت موجود را بدانند. بنابراین باید مردم را متوجه عافیت موجود کرد تا مصیبت گذشته را به یاد بیاورند و قدردان عافیت موجود باشند. افغانستان جنگزده را در نزدیک خود و کشورهای جنگزدهی دیگر جهان را ببینند که مردم شان چقدر دچار مصیبت اند، اما خوشبختانه در تاجیکستان بنابر تدبیر این انسان بزرگ، جناب امامعلی رحمان، امنیت و آسایش برقرار است و کشور تاجیکستان یکی از کشورهای امن و آرام جهان است. به نظر من، فرد فرد مردم تاجیکستان قدر رییسجهمور و عافیت موجود در کشور را باید بدانند تا عافیت و امنیت موجود در کشور هرچه بیشتر پایدار و برقرار بماند.
وقتیکه جنابعالی امامعلی رحمان صلح و وحدت ملی را در تاجیکستان بنیاد گذاشت، به موضوع بسیار سرنوشتسازی دیگر توجه کرد که موضوع آگاهی ملی و بیداری ملی تاجیکان بود.
اگر از حقیقت نگذریم، آنچه امروز بنام هویت ایرانی، ادبیات ایرانی، روایت و حماسهی ملی، ادبیات فارسی و زبان فارسی یاد میشود، در دورهی سامانیان اساس و بنیاد گذاشته شدند. سامانیان تاجیک بودند. تاجیکان یکی از اقوام بزرگ آریایی استند. فکر کنیم اگر حکومت سامانیان رویکار نمیآمد، امروز ما ادبیات فارسی، حماسه و روایت ملی را در ایران، افغانستان، تاجیکستان و... داشتیم؟! به نظر من نداشتیم، زیرا شاهان سامانی و دربار فرهنگی سامانیان بود که اساس ادبیات فارسی و روایت و حماسهی ملی را گذاشتند.
اما پس از حکومت سامانیان، نقش سامانیان و تاجیکان در شکلگیری زبان و ادبیات فارسی و روایت و حماسهی ملی و مردمی به فراموشی سپرده شد و شکلگیری زبان و ادبیات فارسی بیشتر تعلق گرفت به حکومتها و اقوام دیگر آریایی از جمله به ایرانیان. درست استکه همهی اقوام آریایی در شکلگیری ادبیات و زبان فارسی نقش داشتهاند، اما نقش اساسی را پس از اسلام در شکلگیری و رواج زبان و ادبیات فارسی و روایت ملی، سامانیان و تاجیکان داشتند.
نقش تاجیکان در شکلگیری زبان و ادبیات فارسی و روایت ملی پس از سامانیان تا رویکار آمدن رهبری جنابعالی امامعلی رحمان به فراموشی سپرده شده بود. خوشبختانه با رویکار آمدن رهبری ایشان بود که تاجیکان از نظر فرهنگی و ملی در جایگاه تاریخی خود قرار گرفتند و جناب امامعلی رحمان تاکید بر نقش تاجیکان در شکلگیری هویت و فرهنگ آریایی کرد و کشورهای منطقه و جهان، جایگاه تاجیکان را در شکلگیری فرهنگ آریایی، ادبیات و زبان فارسی و روایت و هویت ملی درک کردند.
بیایید واقعبینانه این سوال را مطرح کنیم که کدام شخصیت سیاسی در کشورهای فارسی زبان بیشتر از جناب امامعلی رحمان برای فرهنگ تاجیکان و درکل برای فرهنگ آریایی و ادبیات و زبان فارسی زحمت کشیده و تلاش کرده است؟ اگر شما شخصیت سیاسی دیگری را در زمانهی معاصر میشناسید که بیشتر از محترم امامعلی رحمان در رواجدهی فرهنگ آریایی تلاش کرده و زحمت کشیده است، نمونه و مثال بیاورید! حقیقت این است در زمانهی معاصر در کشورهای فارسی زبان، ما غیر از جناب امامعلی رحمان، شخصیت سیاسی دیگری را نداریم که دلسوز برای هویت و فرهنگ تاجیکان، آریاییها و فارسی زبانها باشد.
جشن نوروز، جشن چله (یلدا)، جشن مهرگان و سایر جشنهای آریایی و روایتهای ملی و مردمی آریایی در کشورهای فارسی زبان و در جهان درحال فراموشی بودند؛ این تلاش و اقدام جناب امامعلی رحمان بود که به جشن نوروز و جشن چله اهمیت جهانی بخشید و موجب رواج جشن مهرگان و دیگر جشنهای نیاکانی در سطح ملی شد.
خوشبختانه، بر اساس رهبری فرهنگی و سیاستگذاری فرهنگی تاثیرگذار محترم امامعلی رحمان، امروز کشور تاجیکستان مرکز و هویت فرهنگی تمدن آریایی است. در ایران و در هیچ کشور فارسی زبان دیگر، تندیسهای رودکی، فردوسی، کوروش و سایر شخصیتهای فارسی زبان و آریایی دیده نمیشوند؛ قابل یادآوری و خرسندی استکه در کشور تاجیکستان، باغها بنام این بزرگان نامگذاری شده و برای یاد و احترام این بزرگان، تندیسهای شان ساخته شدهاند تا از یکطرف این بزرگان فراموش نشوند و از طرف دیگر، نسلهای جوان و بعدی هرچه بهتر و بیشتر با گذشتهی فرهنگی و با بزرگان فرهنگی خود آشنا شوند.
جناب امامعلی رحمان فراتر از اقدامهای عملی، برای حمایت و پاسداری از فرهنگ نیاکان و هویت تاجیکان، اندیشه، ایده و فکر نیز ایجاد کرده است. جنابعالی در کتاب «زبان ملت هستی ملت» برای حفظ و بقای هویت یک ملت، داشتن زبان مادری را لازم و ضروری میداند و این ایده را مطرح میکند، اگر بخواهیم هویت و آگاهی تاجیکانه را حفظ و تقویت کنیم، برای حفظ و تقویت هویت و آگاهی تاجیکی و ملی، زبان تاجیکی و مادری نیاز است، زیرا وجود (هستی) و هویت ملت با زبان ملت پیوند و ارتباط ناگسستنیای دارد.
بنابراین، جناب محترم امامعلی رحمان را در زمانهی حاضر میتوان صادقترین و کوشاترین فرزند آریایی و تاجیک برای فرهنگ، هویت و روایت آریایی و تاجیکان دانست. از این نظر هر تاجیک و فارسی زبان چه در تاجیکستان و چه بیرون از تاجیکستان باید قدردان و سپاسگزار ایشان باشد.
