سرگئی استیپاشین، نخستوزیر سابق - در مورد عملیات سرگئی شویگو، آن زمان وزیر مبارزه با حوادث روسیه در افغانستان در رادیو "کامسامالسکایا پراودا"
نویسنده: الکساندر گاموف
- سرگئی ودیموویچ، داستانی، که به نجات نجیبالله، رئیس جمهور افغانستان مربوط میشود و اطلاعاتی هم در این مورد قبلاً به مطبوعات درز کرده است، از چه قرار بود؟
-خوب، به یاد میآریم. علاوه بر این، من توضیحاتی دارم - در مورد این که چگونه همه چیز در آن زمان اتفاق افتاد.
نجیب (ما اغلب او را این طور صدا میکردیم) رئیس جمهور قدرتمندی بود. اتفاقاً، او از پشتونها بود. او برای مدت طولانی در اتحاد جماهیر شوروی برای رهبری افغانستان موتقاید شد. نجیب در آن زمان واقعاً این را نمیخواست، زیرا متوجه شد، که چه چیزی او را تهدید میکند، زیرا خروج نیروهای شوروی از افغانستان در حال انجام بود. اما نجیب سه سال افغانستان را در دست داشت.
در سال 1992 با تصرف کابل توسط مجاهدین سفارت ما تخلیه میشد. سرگئی کوژوگوتاویچ شایگو وزیر مبارزه با حوادث بود و در افغانستان در واقع وضعیت اضطراری به وجود میآمد.
- آیا تخلیة سفارت هم جزء وظایف سرگئی شایگو بود؟
- خیلی ها فکر میکنند، که وزارت مبارزه با حوادث فقط به حریق و برطرف کردن عواقب زلزله مشغول است. اصلاً نه. سرگئی کوژوگوتوویچ در تمام عملیات های پیچیده، از جمله عملیات مربوط به درگیری میان آسیتین و انگوشها (در قسمت نجات مردم، جلوگیری از تلفات جانی) شرکت کرد، به تاجیکستان نیز رفته بود...
واقعاً، شایگو در سال 1994 در چیچینستان نیز جنگیده بود. در سال 1992، وزارت حالت های اضطراری به عنوان متحرکترین بخش ساختارهای قدرتی، سفارت را با هواپیماهای خود تخلیه میکرد. و برای بیرون آوردن نجیبالله آمادگی میدیدند. اما نجیب به پرواز دیر رسید... انتظار ماندن ما نیز غیرممکن بود.
اتفاقاً من جایی لغزشی کردم، که در یک مصاحبه گفتم، نجیب دو سال بعد کُشته شد. وی کمی بعد، چهار سال بعد به هلاکت رسید. او در دفتر سازمان ملل پنهان بود، اما در سال 1996 توسط طالبان - رهبران فعلی افغانستان - به هلاکت رسید. نجیب با برادرش به طرز فاجعهباری کُشته شد.
- یعنی در سال 1992 موفق به انتقال او میشدید... این آخر همان سال بود، درست؟
- سپتامبر سال 1992 بود.
- آن موقع چه سیمتی داشتید؟
- من رئیس کمیته دفاع و امنیت شورای عالی روسیه بودم.
- و از همه این اتفاقات آگاه بودید؟
- آری. به هر حال، مستقیماً در انتساب سرگئی شویگو به سیمت وزیر مبارزه با حوادث شرکت داشتم - این تعیینات از کمیته ما در شورای عالی میگذشت. ما از طریق شورای عالی بر تمام ساختارهای قدرتی نظارت داشتیم.
- و اگر نجیبالله را توانسته بودید، بیرون بیاورید، او را به روسیه میآوردید؟
- میدانید، او داستان دیگری داشت. زمانی از سوی مسعود - شیر پنجشیر، که اول با ما و سپس با طالبان جنگید، به او پیشنهاد شد، که به شمال افغانستان برود، اما نجیبالله نپذیرفت. گفت: در کابل میمانم.
بلی، او میتوانست اتحاد شمال را تقویت کند. شخصیت قوی بود. علاوه بر این، او (همان تور، که گفتم) پشتون است - این بسیار مهم بود.
- با این حال، اگر نجیبالله را در آن زمان بیرون آورده بودیم، آیا سرنوشت او به گونه دیگری رقم میخورد؟
- سخت است قضاوت کردن. حداقل جان یک نفر نجات مییافت، زیرا او لایق آن بود.
- نظر شما در مورد وضعیت کنونی افغانستان چیست؟ به نظر شما "فیرار پیروزمندانه" ایالات متحده چگونه به نظر میرسد؟
- خوب، باید تحلیل کنیم، که بعداً چه اتفاقی خواهد افتاد.
واضح است، که شرایط به شدت سخت است. ما بیش از همه نگران وضعیت مرز با تاجیکستان و ازبکستان هستیم. قاچاق مواد مخدر، تشکیلاتهای مسلح غیرسازمان دیهی شده...
علاوه بر این، امروز بسیاری شروع به تمجید از طالبان کردند - اما حداقل در کشور ما این سازمان ممنوع است و یک سازمان تروریست به حساب میآید. به نظر من، هنوز تصمیم دیگری گرفته نشده است (ما در مورد موضع رسمی روسیه صحبت میکنیم) ، بنا بر این برای من دشوار است، که در مورد چیزی در این داستان اظهار نظر کنم.
- و کدام یک پیشبینی از آینده هم امکان ندارد؟
-البته... مورد دیگر این است، که ما قبلاً اقداماتی انجام دادهایم - ما تمرینات سازمان پیمان امنیت جمعی (سپج) - را در مرز انجام دادیم.
اتفاقاً در زمانش ما به اعضای ناتو هم پیشنهاد دادیم، که روی این ماجرا با ما همکاری کنند، اما ببینید, آنها نادیده گرفتند و ناتوانی کامل خود را نشان دادند. ناتوانی مطلق.
این را خود امیریکای ها، میرکیل و مکران و همه اعتراف میکنند. در کل همه "ناتوی بزرگ".
