چرا تاجیک های افغانستان نیاز مبرم به یکجا شدن با پنجابی های پاکستان دارند؟
نویسنده: رستم روشنگر، تحلیلگر، مخصوص برای "سنگر"
من فکر میکنم که اکنون زمان همکاری تاجیکهای افغانستان با پاکستان فرا رسیده است. پاکستانیها یا همان پنجابیها را ترس از تجزیه فرا گرفته است. پشتونها به اصطلاح عامیانه در کش هستند. در افغانستان کسی در میدان شان نیست و قدرت را به تمام در دست گرفته و خرمستی دارند. آنطرف خط هم پشتونها خیال تشکیل دولت مستقل پشتونی را در سر دارند و به نظر میرسد که کشورهایی مثل هند نیز آتشبیار معرکه شدهاند.
پس همکاری جدی پاکستان با تاجیکان افغانستان یک گزینه مناسب برای مهار زیادهخواهی های پشتونها است. پاکستان به این همکاری اشد ضرورت را دارد. تاجیکان نیز اشد ضرورت را دارند. چرا که امروزه زمین تاجیکان در حال غصب شدن است و نخبههای شان فراری شده و جاماندگی ها را گروه حاکم زندانی و قتل کرده روان است. اگر دیر بجنبیم مثل اواخر حکومت غنی چند سال حسرت خواهیم خورد که چرا نتوانستیم از فرصت استفاده کنیم.
اما همکاری تاجیکان افغانستان با پاکستانیها و بخصوص پنجابیها، از یک تاریخچه تلخ جنگ متاثر است. پاکستانیها چند مرتبه در چهل سال اخیر در کنار پشتونها علیه تاجیکان قرار گرفتند. گرچه برخیها معتقدند که پاکستانیهای حامی پشتونها، همان اعضای جبهه خیبرپختونخوا بوده اند نه الزامن پنجابیها. مثلا فیض حمید ریس ای اس ای که در اوایل ورود تالبان به کابل، آمد و کابینه تالبان را درست کرد و جنگ پنجشیر را مدیریت کرد، یک پشتون بود نه یک پنجابی.
به هرحال، طی سالهای زیاد میان تاجیکان و پاکستان بیاعتمادی و خصومت چاق شده که بخشی از آن کار حلقات پشتونی در کابل بوده که تلاش کردند ما را با پنجابیها دشمن بسازند. ما هم تا توانستیم پاکستان ستیزی کردیم بی خبر از اینکه آله دست پشتونها شدهایم. پشتونهایی که خود پاکستان را خانه دوم خود میدانند.
نقش هند هم در این میان برجسته بوده است. هند نیز در خط خصومت با پاکستان ما تاجیک ها را خوب استفاده کرده است. همیشه ما حتا بیشتر از پشتونها شعار مرگ بر پاکستان سردادیم و این تا حدی کار نفوذیهای هند در میان ما بوده است.
به هر روی، هرچه بوده، بین ما و پنجابیها فاصله زیاد شده اما امروز ما اهداف مشترکی داریم. در چنین شرایطی عبور از گذشته سرخ شجاعت سیاسی میخواهد که امیدوارم سیاسیون تاجیک به آن برسند.
بیگمان این گفتهها را پشتونها و تاجیکهای کم عمق در سیاست و متلمق به پشتونها و حل شده در پشتونیزم نکوهش خواهند کرد که شکی نیست. اما نباید این نکوهشها مانع بیان حقیقت و حرکت در جهت منافع کلان قوم باشد.
پشتونها اگر توقع این حرف ها از ما را ندارند و از رگ خواب وطنداری ما میگیرند، بسمالله! خارج کنند لشکر متجاوز و غاصب خود را از سرزمینهای تاجیکان و روی یک ساختار عادلانه سیاسی با مشارکت تضمین شده ما در قدرت توافق کنند و ما همدست پاکستان نمیشویم. ورنه همدست نشدن ما با پاکستان نه تنها به نفع ما نیست، بلکه کدام فضلیت سیاسی هم نیست و فقط نشان خواهد داد که ما قادر به تشخیص منافع خود نیستیم و شهامت اقدام به موقع و متناسب را نداریم.
