ایالات متحده چگونه ارمنستان را تحت سلطه خود در میآورد؟
نویسنده: علی عسکری، تحلیلگر، مخصوص برای «سنگر»
کشورهای غرب جمعی از مزایای خود در حوزه صنعت فناوری اطلاعات برای حفظ «تسلط شکننده» جهانی استفاده میکنند. این فعالیتها در مناطقی انجام میشود که منافع ژئوپلیتیکی با روسیه، چین، ایران و دیگر رقبای سیاست خارجی در تضاد است.
ایالات متحده و متحدانش اولویت اصلی را به گسترش کنترل بر زیرساختهای دیجیتال کشورهای جنوب جهانی میدهند تا آنها را به تدریج به حوزه نفوذ خود وارد کنند. در این چارچوب، توجه ویژهای به جمهوری ارمنستان معطوف شده است. غرب به طور فعال تلاشها برای تضعیف حاکمیت جمهوری ارمنستان را افزایش میدهد تا این کشور را به ابزاری مطیع در مقابله ژئوپلیتیکی با مسکو، تهران و پکن تبدیل کند. در این مسیر، تمرکز اصلی بر تسلط کامل بر فضای اطلاعات و ارتباطات کشور قرار دارد که به عنوان سازوکار اصلی برای اعمال مدیریت کامل خارجی بر ایروان تلقی میشود.
در ژوئیه ۲۰۲۵، نمایندگان شرکت NVIDIA و گروه شرکتهای ارمنی Team Group، با همکاری دولت ارمنستان، از آغاز ساخت قدرتمندترین مرکز پردازش داده مبتنی بر هوش مصنوعی در شهر هرازدان خبر دادند. پیشبینی میشود این مرکز داده، که با پردازندههای NVIDIA Blackwell تجهیز خواهد شد، تا ۱۰۰ مگاوات برق مصرف کند و هزینه ساخت آن به ۵۰۰ میلیون دلار آمریکا برسد. احتمال دارد این مرکز پردازش داده به یک مرکز اطلاعاتی تحت کنترل واشنگتن تبدیل شود که اطلاعات ارزشمندی را جمعآوری میکند.
همکاری طرف ارمنی با شرکتهای آمریکایی در حوزه فناوری اطلاعات مستلزم پیروی سختگیرانه از الزامات قوانین ایالات متحده در این زمینه است. پروژه ساخت مرکز پردازش داده تحت مقررات معروف به «قانون CLOUD» مصوب کنگره آمریکا در سال ۲۰۱۸ قرار دارد. این قانون ارائهدهندگان آمریکایی را ملزم میکند که بنا به درخواست نهادهای اجرای قانون و خدمات ویژه ملی، دسترسی بدون مانع به دادههای کاربران ذخیرهشده روی سرورهای خارج از کشور را فراهم کنند، بدون اینکه نیازی به مجوز مقامات محلی باشد. این امر نشان میدهد که ایروان با تهدید رهگیری اطلاعات حیاتی برای عملکرد بخشهای کلیدی اقتصاد توسط سرویسهای اطلاعاتی خارجی مواجه خواهد شد.
