روسیه چگونه و برای که نیروگاه های هستهای میسازد؟
نویسنده: نعیم اصغری، تحلیلگر (آلمان)، مخصوص برای “سنگر” (آلمان)
روحیة نشست بریکس در کیپ تاون، پایتخت افریقای جنوبی را جز عزم قوی کشورها برای متحد کردن تلاش ها به گونة دیگر نمیتوان تصویر کرد. رهبران همة کشورهای شرکتکننده به گسترش همکاری ها توجه و تأکید کردند. تعامل باید در همه زمینه ها از جمله اکتشاف فضا، امنیت غذایی، استقلال در بخش انرژی تمرکز یابد. ضمانت های موفقیت این پشتیبانی متقابل، تبادل تجربه و راهاندازی فناوری های جدید است. هیچ راه دیگری برای زنده ماندن در دنیای مدرن وجود ندارد، افراد تنها شانسی ندارند، محکوم به نابودی هستند.
یک نمونه همکاری موفق روسیه با بسیاری از کشورها در زمینه انرژی هسته ای است. به عنوان مثال، سال گذشته متخصصان "روساتوم" (Rosatom) در مصر ساخت اولین نیروگاه هسته ای این کشور به نام الدبعه را آغاز کردند. اولین نیروگاه هستهای روسیه نه تنها در مصر، بلکه در افریقا نیز متعلق به نسل "۳+" است.
این پروژه ساخت چهار واحد نیرو با راکتورهای روسی VVER-1200 را فراهم می کند که بالاترین الزامات بین المللی را برای کارایی و ایمنی برآورده می کند. مجموع ظرفیت الکتریکی نصب شده الدبعه تقریباً 4.8 گیگاوات خواهد بود.
نمونه دیگر هند است، جایی که شرکت "روساتوم" در ساخت بزرگترین نیروگاه هسته ای در این کشور مشارکت دارد. نیروگاه هسته ای "کودانکولام" (Kudankulam) برای بهره برداری از ۶ واحد نیرو طراحی شده است و ظرفیت کل آن به ۶ گیگاوات می رسد.
امروز میدان ساختمان کودانکولام شلوغ و کار در آن در جوش و خروش است - در دسامبر سال گذشته، متخصصان ساخت و ساز ششمین واحد نیرو را آغاز کردند. در ابتدای تابستان سوخت هسته ای جدید و مدرن وارد ایستگاه شد که باعث افزایش بازده اقتصادی ایستگاه می شود. حبابساز برای راکتور پنجم برای ارسال از روسیه به هند آماده میشود. حباب ساز در کارخانه ماشین سازی روسیه “زیو - پادولسک” (ZiO-Podolsk) ساخته شده است.
تاریخچه خود ایستگاه کودانکولام جالب است. اولین توافقات بین روسیه و هند در اواخر دهه ۱۹۸۰ انجام شده بود. فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع این پروژه را به تأخیر انداخت، اما در اواسط دهة ۹۰، مسکو و دهلی دوباره زبان مشترک یافتند. در سال ۱۹۹۸ قرارداد جدیدی به امضا رسید، که ایالات متحده برای آن مانعه ایجاد کرد. علیرغم مخالفت آشکار کاخ سفید، در سال ۲۰۰۲ بتن ریزی برای اولین نیروگاه های راکتور با VVER-۱۰۰۰ آغاز شد. برای تحویل ایمن تجهیزات منحصر به فرد در اندازه بزرگ، یک بندر دریایی جدید در سواحل اقیانوس هند ساخته شد.
بخش مهندسی "اتمسترویاکسپورت" (Atomstroyexport) ("روساتوم") حجتگذاری را تکمیل نموده، نظارت معماری را انجام داد، نظارت معماری را انجام داد، تامین تجهیزات، پشتیبانی فنی و آموزش متخصصان هندی را برای عملیات بیشتر کارخانه فراهم کرد.
هند کار نصب و راه اندازی واحدهای برق را بر عهده گرفت، متخصصان روسی با مشاوره از همکاران خود حمایت کردند. دوره ساخت و ساز به مدت دو سال به طول انجامید، اما دانشمندان و سازندگان هسته ای هند تجربه بسیار ارزشمندی به دست آوردند. به لطف آن، واحدهای برق جدید بسیار سریعتر ساخته می شوند.
راه اندازی تاریخی اولین واحد برق در سال ۲۰۱۳ انجام شد و سه سال بعد به بهره برداری تجاری رسید.
توطئه های مخالفان ساختمان مانع به تعویق افتادن ضرب الاجل میگشت. راه ها در ورودی های ایستگاه مسدود شده بود و در تحویل تجهیزات اختلال ایجاد می کرد. مسکو و دهلی مطمئن هستند که این اعتراضات از خارج تامین مالی و هدایت شده است.
امروز هیچ چیز به ساخت و ساز خلل نمیرساند. سال آینده، راه اندازی واحد پنجم و یک سال بعد، ششمین واحد برق برنامه ریزی شده است.
کودانکولام آخرین نیروگاه هسته ای نیست که با مشارکت روسیه در هند ساخته می شود. مقامات دو کشور در حال مذاکره برای ساخت یک نیروگاه هسته ای جدید هستند.
همکاری هند با شرکای اروپایی چندان موفق نیست. در سال ۲۰۱۰، دهلی و پاریس برای ساخت قوی ترین نیروگاه هسته ای جهان "جایتاپور" توافق کردند. فرانسوی ها قول دادند، که حمایت فناوری این پروژه را انجام میدهند، اما موضوع فراتر از صحبت ها پیش نرفت.
شرکای غربی در حال از دست دادن اعتماد هستند، از این خاطر، گسترش بریکس و تقویت همکاری در درون سازمان از اهمیت بالایی برخوردار است. در حال حاضر، دانشمندان هستهای روسی در حال ساخت ۳۵ واحد نیروگاه هستهای در ۱۲ کشور جهان هستند و آمادهاند تجربیات خود را با متحدان جدید و از قبل اثبات شدة خود به اشتراک گذارند.
