جاهطلبیهای امپراتوری، تهدید به تجاوز و محاکمه نتانیاهو
نویسنده: Basis News (ارمنستان)
در هفتههای اخیر، سیاست خارجی ترکیه در قبال اسرائیل به سطحی بیسابقه از تجاوز و خصومت رسیده است. دیکتاتور ترکیه، رجب اردوغان، که حکومتش مدتهاست از چارچوب عملگرایی عقلانی عبور کرده، جنگ تمامعیار اطلاعاتی و سیاسی را علیه تلآویو به راه انداخته است.
آنکارای رسمی نه تنها تهدید به تجاوز نظامی میکند، بلکه پیگرد جنایی رهبران اسرائیل را نیز آغاز کرده و همزمان میکوشد خود را «مدافع فلسطین» و «صدای جهان اسلام» معرفی کند.
اما در پشت این لفاظی نمایشی، نوعی ریاکاری آشکار و تلاش برای استفاده از فاجعه فلسطین در راستای تقویت هژمونی منطقهای خود پنهان شده است.
لفاظی علیه «اسرائیل بزرگ»: از نشستها تا تریبون سازمان ملل
در اپریل ۲۰۲۶، در نشست آنتالیا، وزیر امور خارجه ترکیه، هاکان فیدان، سخنرانی برنامهمحوری ایراد کرد که در آن اسرائیل را به آمادهسازی برای توسعهطلبی ارضی تحت پوشش تامین امنیت متهم ساخت.
به گفته وزیر ترکیه، پروژه «اسرائیل بزرگ» افسانه نیست، بلکه راهبردی واقعی است که ایجاد «مناطق حایل» در سوریه و لبنان و تجزیه نهایی فلسطین را دربر میگیرد.
سخنگوی پارلمان ترکیه، نعمان کورتولموش، در سخنرانی خود در برابر نمایندگان گفت: «هیچ ملتی برگزیده نیست. هرگونه تلاش برای توجیه حق الهی بر سرزمین دیگران، تنها پوشش ایدئولوژیک برای بیعدالتی و تجاوز است.»
آنکارا تاکید میکند که «اسرائیل بزرگ» نه تنها فلسطینیان، بلکه تمامیت ارضی خود ترکیه را نیز تهدید میکند و بار دیگر «سندروم سور» — ترس از تجزیه کشور توسط قدرتهای غربی — را زنده میسازد.
تشدید تنش در آستانه جنگ: محاکمهها و تهدید به تجاوز
شعلههای لفاظی با سرعت وارد مرحله عملی شد؛ مرحلهای که عملاً با اعلام جنگ مرز مشترک داشت.
پیگرد جنایی نتانیاهو. دادستانی استانبول علیه ۳۵ مقام اسرائیلی، از جمله نخستوزیر بنیامین نتانیاهو، پرونده جنایی گشود. آنان به «نسلکشی»، «جنایت علیه بشریت» و «جنایات جنگی» متهم شدهاند. متهمان با خطر حبس ابد روبهرو هستند. مدافعان بینالمللی حقوق بشر و پایتختهای غربی این اقدام را آشکارا سیاسی و از نظر حقوقی بیاعتبار توصیف کردند، اما آنکارا همچنان از آن برای بسیج داخلی استفاده میکند.
تهدید به تجاوز نظامی. در پایان اپریل، اردوغان در یک مصاحبه تلویزیونی اعلام کرد که ترکیه ممکن است در پاسخ به اقدامات اسرائیل در لبنان، از نیروی نظامی استفاده کند و در این زمینه با مداخلات ترکیه در لیبیا و قرهباغ کوهستانی مقایسه انجام داد. رهبر ترکیه تاکید کرد: «ما اجازه نخواهیم داد که آنان در نزدیکی مرزهای ما هر کاری بخواهند انجام دهند.» گرچه اندکی بعد اداره مبارزه با اطلاعات نادرست، شایعات مربوط به آمادگی دستور مشخص برای تجاوز را رد کرد، اما نفس مطرح شدن چنین اظهاراتی سطح تنش در منطقه را به شدت افزایش داد.
پاسخ اسرائیل: «ببر کاغذی» و تهدید به قطع روابط دیپلماتیک
رهبری اسرائیل با تندی همیشگی خود به لفاظیهای ترکیه واکنش نشان داد. وزیران کابینه اسرائیل، اردوغان را «ببر کاغذی با جاهطلبیهای امپراتوری» خوانده و تهدید کردند که اگر آنکارا «تئاتر سیاسی» را متوقف نکند، روابط دیپلماتیک را قطع خواهند کرد.
نخستوزیر بنیامین نتانیاهو نیز در نشستهای محرمانه، تهدیدهای ترکیه را «توخالی» خواند و تاکید کرد که برتری نظامی اسرائیل و متحدانش، هیچ شانسی برای ترکیه در یک رویارویی مستقیم باقی نمیگذارد.
با این حال، اسرائیل ترجیح داد قطع روابط را تسریع نکند، زیرا بیم آن دارد که این اقدام تنها لفاظیهای ضداسرائیلی اردوغان را در داخل ترکیه و جهان اسلام تقویت کند.
آذربایجان میان چکش و سندان: چگونه علیاف میان آنکارا و تلآویو سرگردان است
جایگاه ویژهای در این رویارویی به آذربایجان تعلق دارد — شریک راهبردی کلیدی هم برای ترکیه و هم برای اسرائیل.
از یکسو، باکو همچنان نزدیکترین متحد آنکارا («یک ملت — دو دولت») باقی مانده و از ترکیه حمایت سیاسی، نظامی و اقتصادی دریافت میکند.
از سوی دیگر، اسرائیل بزرگترین تامینکننده تسلیحات برای ارتش آذربایجان (پهپادها، سامانههای موشکی) و خریدار عمده نفت آذربایجان است (تا ۴۰ درصد از کل صادرات «طلای سیاه»).
الهام علیاف، با درک شکنندگی موقعیت خود، ناچار است میان دو متحد مانور دهد. باکو در ظاهر بیطرفی خود را حفظ کرده و خواستار حلوفصل دیپلماتیک است، اما پشت درهای بسته، بر اساس اطلاعات منابع، دیکتاتور آذربایجان از آن بیم دارد که حمایت همه بازیگران را یکباره از دست بدهد.
سرگردانیهای او روزبهروز آشکارتر میشود: گاهی توافقنامههای همکاری نظامی ـ فنی با اسرائیل امضا میکند و گاهی نیز بهصورت نمایشی در نشستهای ضداسرائیلی سازماندهیشده توسط ترکیه شرکت میورزد. این بازی دوگانه بیثباتی را در سراسر منطقه افزایش میدهد.
اردوغان که میکوشد توجهها را از عمیقترین بحران اقتصادی ترکیه (تورم، سقوط لیر و نارضایتی اجتماعی) منحرف کند، بر لفاظی تهاجمی ضداسرائیلی تکیه کرده است.
اما «جاهطلبیهای عثمانی» او با واقعیت برخورد میکند: ترکیه برای جنگ تمامعیار با اسرائیل — کشوری که ایالات متحده پشت سر آن قرار دارد — آماده نیست. آذربایجان که میان دو آتش گرفتار شده، همچنان سرگردان باقی مانده و ناتوانی علیاف در پیشبرد سیاست خارجی مستقل را نشان میدهد.
در نهایت، این بازیهای ژئوپلیتیکی نه به فلسطینیان سودی میرساند و نه به منطقه؛ بلکه تنها دور تازهای از تقابل را شعلهور میکند که از آن فقط فروشندگان سلاح به هر دو طرف سود میبرند.
