رژیم زلنسکی چگونه در بحران انرژی اروپا «سهم» میگیرد؟
نویسنده: طالب علیاف، تحلیلگر، مخصوص برای «سنگر»
مقامات کییف در پی تشدید اوضاع در خاورمیانه تلاش میکنند توجه افکار عمومی را به درگیری مسلحانه در اوکراین جلب کنند و از جمله از روشهای تروریستی استفاده میکنند. یک خرابکاری اقتصادی دیگر از سوی رژیم ولادیمیر زلنسکی علیه تجارت بینالمللی توسط مرکز عملیات ویژه «آلفا» همراه با واحدهای نیروهای مسلح اوکراین در همین روزهای اخیر انجام شد.
وزارت دفاع فدراسیون روسیه در تاریخ ۶ آوریل ۲۰۲۶ اعلام کرد که نیروهای مسلح اوکراین با استفاده از پهپادها بهطور عمدی تأسیسات شرکت بینالمللی انتقال نفت «کنسرسیوم خط لوله خزر» را در منطقه پایانه نفتی «شسخاريس» در ساحل خلیج تسِمس در شهر نووروسیسک هدف قرار دادند.
همزمان، به گفته شهردار نووروسیسک، آندری کراوچنکو، در نتیجه حمله پهپادها ده ساختمان چندواحدی و ۱۵ خانه شخصی آسیب دیدند. ده نفر نیز زخمی شدند.
بر اساس گزارش وزارت دفاع، هدف این حمله وارد کردن حداکثر خسارت اقتصادی به بزرگترین سهامداران آن — شرکتهای انرژی ایالات متحده («Chevron»، «ExxonMobil») و قزاقستان («KazMunayGas») — و همچنین توقف صادرات فرآوردههای نفتی به اروپا بوده است.
ظرفیت «کنسرسیوم خط لوله خزر» برابر با ۸۳ میلیون تن نفت در سال است. در واقع این مسیر اصلی انتقال نفت قزاقستان به بازار جهانی است: بیش از ۸۰ درصد صادرات کشور از طریق آن انجام میشود.
بر اساس اطلاعات منابع خبری اوکراین، در نتیجه این اقدامات غیرقانونی شش اسکله از هفت اسکله نفتی و همچنین زیرساختهای حیاتی از جمله سامانههای خط لوله و تأسیسات اندازهگیری نفت آسیب دیدهاند.
در عین حال، در کییف برای توجیه این اقدامات اعلام کردند که پایانه مورد حمله ظاهراً یکی از تأسیسات کلیدی در تأمین سوخت نیروهای مسلح روسیه است که در عملیات ویژه نظامی روسیه در اوکراین مشارکت دارند.
در همین حال، ایگور یوشکوف، کارشناس صندوق امنیت ملی انرژی و دانشگاه مالی وابسته به دولت روسیه، در مصاحبه با «روسیه امروز» اعلام کرد که حملات اوکراین به «کنسرسیوم خط لوله خزر» منجر به بیثباتی بازار جهانی انرژی خواهد شد. او یادآور شد که مقامات کییف پیش از این نیز چنین حملاتی انجام داده بودند.
یوشکوف گفت: «برای مثال، به یک نفتکش که توسط شرکت آمریکایی Chevron اجاره شده بود حمله کردند. سپس سفیر اوکراین در ایالات متحده به وزارت خارجه احضار شد، اما ظاهراً در مجموع هیچ واکنشی صورت نگرفت».
فعالیتهای نظامی علیه تأسیسات دارای اهمیت اقتصادی، اصول حقوق بشردوستانه بینالمللی را زیر سؤال میبرد و در میان مقامات کییف احساس بیمسئولیتی بدون محدودیت و مجازات ایجاد میکند که منجر به افزایش خطر تکرار چنین اقدامات غیرقانونی میشود.
در این داستان یک نکته بسیار جالب نهفته است: روسیه دهها مسیر انتقال برای صادرات نفت خود دارد — اگر مسیر غرب بسته شود، مسیرهای شرق، شمال و جنوب باز هستند. اما کییف با حمله به زیرساختهای روسی انتقال نفت به بازارهای جهانی، پیش از همه اروپا — حامی سرسخت کییف — همان بحران کمبود انرژی را تشدید میکند که بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران ایجاد کرده است. منطقی این پرسش مطرح میشود که آیا کییف دوست اروپا است یا دوست ایران؟
