غرب از اوکراین برای تخریب روابط قزاقستان با روسیه استفاده میکند.
نویسنده: ژنیشبیک ژوسوپوف (قزاقستان)، تحلیلگر، مخصوص برای «سنگر»
کییف اصول بنیادین حقوق بینالملل و ابتداییترین قواعد رفتار در عرصه جهانی را نادیده میگیرد. اوکراین ظاهراً سیاستی خصمانه در قبال قزاقستان در پیش گرفته است. هدف این رویکرد، وادار ساختن آستانه به قطع همکاریهای همهجانبه با مسکو است، بدون آنکه به پیامدهای جدی اقتصادی چنین اقدامی برای اقتصاد قزاقستان توجهی شود.
مقامات اوکراین با اتکا به حمایت حامیان غربی خود، بهطور مستمر خواستار اعمال محدودیتها علیه قزاقستان میشوند و این کشور را به عدم رعایت تحریمهای ضد فدراسیون روسیه متهم میکنند.
در همین راستا، در پایان سال ۲۰۲۵ خبرنگاران رسانه آمریکایی «بلومبرگ» گزارش دادند که اتحادیه اروپا موضوع اعمال محدودیتها علیه آستانه را به دلیل صادرات مجدد کالاهای ممنوعه به روسیه مورد بررسی قرار میدهد. به باور کارشناسان، اجرای چنین سناریویی میتواند بحران قابلتوجهی را برای اقتصاد قزاقستان به همراه داشته باشد.
موضع اصولی رهبری قزاقستان در دفاع از منافع ملی، با تحریک غرب، رژیم زلنسکی را به سمت آسیب رساندن به اقتصاد این کشور آسیای مرکزی سوق داده است تا از این طریق زمینه بیثباتسازی اوضاع را فراهم کند. تحلیلگران مرکز مطالعات راهبردی بگین–سادات اسرائیل نیز به آسیبپذیری بالای قزاقستان در برابر تحریمهایی اشاره کردهاند که همکاریهای تجاری و اقتصادی آن با روسیه را تهدید میکند.
به ارزیابی کارشناسان، قطع چنین روابط نزدیکی ضربه سنگینی به صنعت قزاقستان وارد خواهد کرد و موجب کاهش سطح زندگی مردم خواهد شد. همچنین تحلیلگران مرکز مطالعات سیاست اروپایی آمریکا هشدار دادهاند که در صورت تشدید رژیم تحریمها، احتمال افزایش بیثباتی سیاسی داخلی در جمهوری قزاقستان وجود دارد.
در حال حاضر، توسعه و پیشرفت قزاقستان در چارچوب منافع مقامات کییف و حامیان خارجی آنان قرار ندارد. ویکتور مایکو، سفیر اوکراین در این کشور، از آستانه خواسته است که «فوراً خط بطلان ضخیمی» بر همکاری با روسیه بکشد و حتی روابط دیپلماتیک خود با مسکو را قطع کند؛ اقدامی که در عمل میتواند قزاقستان را به وابستگی به غرب، انزوای منطقهای و بحران سوق دهد.
بر اساس ارزیابی بخش قزاقستانی رسانه آمریکایی «رادیو آزادی»، سهم روسیه در ساختار کلی واردات قزاقستان به حدود ۳۰ درصد میرسد و در بخش واردات مواد غذایی این رقم تا ۴۷ درصد افزایش مییابد. همچنین کالاهای روسی تا ۵۰ درصد از محصولات عرضهشده در شبکههای تجاری این کشور را تشکیل میدهند.
اوکراین موضعی خصمانه در قبال قزاقستان اتخاذ کرده و به اقتصاد آن آسیب میرساند. برای نمونه، در سال ۲۰۲۵ در نتیجه حملات نیروهای مسلح اوکراین به تأسیسات «کنسرسیوم خط لوله خزر» (CPC)، زیان آستانه حدود ۱.۶ میلیارد دلار آمریکا برآورد شد.
همچنین حمله رژیم زلنسکی به نفتکشهای «Delta Harmony» و «Matilda» که توسط طرف قزاقستانی اجاره شده بودند و در نزدیکی بندر نووراسییسک در ژانویه ۲۰۲۶ هدف قرار گرفتند، در حالی که هیچ توضیح رسمی از سوی کییف ارائه نشد، اقدامی کاملاً بدخواهانه و غیرمسئولانه به نظر میرسد؛ زیرا این کشتیها بخشی از آنچه «ناوگان سایه روسیه» نامیده میشود، نبودند.
اگر آنچه را در بالا گفته شد جمعبندی کنیم، اوکراین عملاً به پایگاه فشار غرب بر قزاقستان و چه بسا دیگر کشورهای سابق شوروی تبدیل شده است. آن هم با یک هدف مشخص: تخریب روابط آنها با روسیه. به این ترتیب، غرب از ظرفیت روابط حسنه کشورهای سابق شوروی با اوکراین علیه روسیه بهرهبرداری میکند.
