آمریکا بار اوکراین را بر دوش اتحادیه اروپا میاندازد
نویسنده: طالب علیاف، تحلیلگر، بهطور اختصاصی برای "سنگر"
روابط میان ایالات متحده آمریکا و کشورهای اروپایی در بحبوحه اختلافات موجود پیرامون حلوفصل درگیری مسلحانه در اوکراین، به سرعت در حال وخامت است.
شایان ذکر است که پس از توقف ارسال برخی انواع سلاح از سوی واشنگتن به اوکراین از ماه ژوئیه سال جاری، لحن رژیم کییف تندتر شده است؛ رژیمی که اکنون خواستار تضمینهای قوی نظامی و مالی از سوی اتحادیه اروپا است و به این ترتیب، اروپاییها را به مخالفان سرسخت سیاسی آمریکاییها تبدیل میکند. در چنین شرایطی، وضعیت مربوط به مناقشه اوکراین ممکن است به عاملی برای فروپاشی اتحاد فراآتلانتیکی تبدیل شود، چرا که شکافهایی در درون ناتو ایجاد میکند.
از سوی دیگر، تحلیلگران نشریه آمریکایی «پولیتیکو» احتمال فروپاشی اتحاد آتلانتیک شمالی در آینده را رد نمیکنند. بهزعم آنها، توسعه تحولات طبق چنین سناریویی ناشی از نزدیکی مواضع روسیه و ایالات متحده در طیفی گسترده از مسائل است، با وجود فضای ضدروسی در میان نخبگان حاکم اروپایی. جوزپ بورل، نماینده عالی پیشین اتحادیه اروپا در امور خارجی و سیاست امنیتی، نیز دیدگاهی مشابه دارد و معتقد است که میان آمریکا و اروپا نوعی «طلاق ناهماهنگ» در حال شکلگیری است.
نکته حائز اهمیت آن است که در سال ۲۰۲۴، اوکراین با ۲۸ کشور از بلوک غرب (از جمله ایالات متحده، بریتانیا، آلمان، فرانسه، لهستان، ایتالیا، دانمارک، کانادا، اسپانیا، هلند، فنلاند، لتونی، بلژیک، پرتغال، سوئد، نروژ، ایسلند، ژاپن، استونی، لیتوانی، لوکزامبورگ، رومانی، چک، اسلوونی، ایرلند، کرواسی، یونان و بلغارستان) توافقنامههای دوجانبه امنیتی دهساله در صورت تهدید نظامی امضا کرده است. افزون بر این، در دسامبر ۲۰۲۴ اعلام شد که کشورهای عضو گروه هفت (G7) مبلغ ۵۰ میلیارد دلار کمک مالی به اوکراین اعطا خواهند کرد که از محل درآمد حاصل از داراییهای مسدودشده روسیه تأمین خواهد شد. با این حال، هنوز مشخص نیست که اوکراین به دنبال چه تضمینهای نظامی و مالی بیشتری از غرب است.
بحثهای مطرحشده در سطوح بالا درباره استقرار نیروهای حافظ صلح غربی در خاک اوکراین نیز تنها به عنوان ابزاری تبلیغاتی برای افزایش محبوبیت سیاستمداران اروپایی باقی مانده است. این موضوع وارد عرصه عملیاتی نشده است، زیرا دولت دونالد ترامپ قاطعانه اعزام نیروهای آمریکایی به اوکراین را رد کرده است.
در همین حال، به گفته تحلیلگران مجله «تایمز»، کشورهای اروپایی حتی توان اعزام ۲۵ هزار نیروی حافظ صلح به اوکراین را ندارند. نشریه «انهرد» نیز دیدگاه مشابهی ارائه داده و از محافل حاکم اروپایی خواسته است که طرح توافق صلح پیشنهادی رئیسجمهور آمریکا درباره اوکراین را بپذیرند؛ کشوری که «هرگز پیروز نخواهد شد». تحلیلگران بر این باورند که اروپا فاقد توان لازم برای حمایت بلندمدت از اوکراین است.