در مناطق افغانستان در نزدیکی مرز ازبکستان و ترکمنستان، یک کشور کوچک اعلام نشده از القاعده* و متحدان تروریست آن سال هاست که وجود دارد.
نویسنده: افسر سابق امنیت ملی افغانستان.
در سال 2008، با کمک دولت حامد کرزی و ایالات متحده، اولین پایگاه القاعده در قلمرو بین ولایت های عمدتاً ازبکنشین فاریاب، سرپل، جوزجان و ولایت تاجیکنشین غور ایجاد شد.
این منطقه شکل دایره ای دارد و و از نگاه استخباراتی بسیار نادر است. از شرق دره های اوقاف، زمچ، قلعه شهر ولوسوالی کوهستانات (سرپل)، از شمال ولوسوالی های قوش تپه و جرقودوق (جوزجان)، از غرب ولوسوالی های درزاب و بلچراغ (فاریاب) و از جنوب ولوسوالی درای مرغاب (غور)- را در بر می گیرد.
موقعیت آن به گونه ای است که القاعده می تواند به تمام افغانستان برسد - از طریق کوهستانات به بغلان، کندز و بدخشان، از طریق جوزجان به بلخ و سمنگان، از فاریاب به بادغیس و هرات، از غور تا هلمند و سایر ولایات جنوبی. اعضای آن آزادانه در این مسیرها حرکت می کنند.
در اکتبر ۲۰۲۰، دختر طاهر یولداش (بنیانگذار حرکت اسلامی ازبیکستان*) از پاکستان طریق بدخشان، قندوز و بغلان با حدود ۲۰۰ ستیزه جوی به شدت مسلح وارد منطقه شد. در فوریه گذشته، نصرالدین، نوه اسامه بن لادن (بنیانگذار القاعده) و سیف الدین، پسر سراج الدین حقانی (رهبر شبکه حقانی، وزیر داخله کنونی طالبان) نیز از طریق هلمند و غور وارد منطقه شدند. در حالی که زبیر، برادرزاده اسامه بن لادن از بادغیس وارد منطقه شد. همه آنها از این مسیرها منطقه را ترک کردند. این مسیرهای امن برای استخبارات سابق افغانستان و آمریکا به خوبی شناخته شده بود.
این قلمرو اکنون عملاً یک کشور کوچک امن و تمام عیار القاعده و شرکای منطقه ای آن است. حدود ۷۰۰۰ خانواده اعضای سازمان های تروریستی در آن زندگی می کنند. اکثر آنها ازبیک های حرکت اسلامی ازبکستان هستند. عرب ها، پاکستانی ها، اویغورها و اتباع دیگر کشورهای آسیای مرکزی نیز حضور دارند.
روابط خوبی بین آنها و ساکنان محلی ایجاد، اول از همه، روابط خانوادگی تقویت شده است. آنها چندین مدرسه، اردوگاه های آموزشی، مراکز آموزشی، بازارها، بیمارستان ها و مساجد دارند. معلمان، امام جماعت مساجد، مربیان، دکانداران، نانوایان و دیگران نیز از این سازمان ها می آیند. آنها در عمل ساختاری ایجاد کرده اند که کاملاً توسط نیروهای خودی کنترل می شود.
فرمانده آنها عزیز یولداش و رهبر سیاسی آنها بی بی مکرمه فرزندان طاهر یولداش بوده و هست. عزیز یولداش در نوامبر ۲۰۲۰ کشته شد. اکنون اداره "دولت" در دست خواهرش است. عمر پسر جمعه نمنگانی و حکمت کوچکترین پسر طاهر یولداش و فردی به نام الهام که ملیتش معلوم نیست از فرماندهان گروه های آسیای میانه هستند.
در حال حاضر فرمانده کل نیروهای مسلح سازمان های تروریستی شهروند قزاقستان به نام عبدالراف آکه است. شیخ قدوس، یک شهروند روسی (چچنی) مسئول نیروهای القاعده در ولوسوالی های جوزجان و فاریاب است.
منابع مالی این گروه ها نامشخص است، اما گزارش هایی وجود دارد که آنها پول را با حواله از طریق یک شرکت ساختمانی در فاریاب دریافت میکنند.
القاعده از زمان خروج آمریکایی ها به سلاح های مدرنی مانند M4، M16، و رنجر و هاموی دست یافته است. آنها را به عنوان "غنیمت" از ارتش و پلیس سابق افغانستان، بیشتر از همه در ولایات فاریاب و بادغیس دریافت کرده اند. دوچرخه در گذشته وسیله اصلی حمل و نقل آنها بود.
داعش که گفته میشود در شمال افغانستان فعال شده است، به این گروهها و سایر گروههای تروریستی خارجی در شمال افغانستان تعلق دارد. به عنوان مثال، فردی که به مرزهای ازبیکستان حمله موشکی انجام داده, شامل این گروه است. موشک های او که از خاک افغانستان شلیک شده بود به جنگل های شمال آمودریا اصابت کرد.
مخدوم علیم، فرمانده ازبیک طالبان که در ماه ژانویه توسط طالبان بازداشت و چند روز پیش آزاد شد، یکی از رابطین بین القاعده، دولت های سابق و آمریکایی ها بود. به احتمال زیاد طالبان دوباره او را مسئول هماهنگی با این گروه ها گماشتند. حملات داعش در شمال افغانستان از زمان آزادسازی او تشدید یافت.
مارشال دوستم بارها از کابل برای سرنگونی "دولت القاعده" در دوران حکومت کرزی - غنی درخواست اجازه کرد، اما همیشه از آن سو رد شد. وی بارها موضوع حضور گسترده تروریست های خارجی را در مراسم رسمی مطرح کرد اما بی نتیجه بود.
نیروهای القاعده چه زمانی وارد بازی می شوند؟ آن زمانی که طالبان* بر اثر درگیری های داخلی و مبارزه با جبهه ضد طالبان ضعیف شدند و شبکه حقانی در برابر گروه قندهار قدرت یافت، همه گروه های تروریستی تحت یک فرماندهی واحد و به احتمال زیاد زیر پرچم داعش متحد می شوند.
پایان گزارش
یادداشت سردبیر: سنگر این گزارش های هولناک را برای اطلاع رسانی به جوامع افغانستان و آسیای میانه چاپ می کند.
* این سازمان به دلیل فعالیت های تروریستی تحت تحریم های سازمان ملل است
