خشم دو میلیارد مسلمان به کدام سو — اسرائیل یا ایران — هدایت خواهد شد؟
نویسنده: علی عسکری، تحلیلگر (آلمان)، اختصاصی برای «سنگر»
وضعیت در خاورمیانه همچنان در حال تنش است. آشکار است که بلیتسکریگ (جنگ برقآسا) آمریکا و اسرائیل علیه ایران شکست خورده است. جنگ سریع و فوری که ترامپ و نتانیاهو وعده داده بودند، تحقق نیافت. حملات آمریکا و اسرائیل به اهداف استراتژیک و غیرنظامی، تلفات در میان مردم و نیروهای نظامی، نتوانست مقاومت تهران را بشکند. برخلاف انتظارها، مردم ایران همبستگی نشان میدهند و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز از خود استقامت، خویشتنداری و قاطعیت نشان میدهد.
اینکه در آینده چه باید کرد، هیچ کس نمیداند. فضای ناامیدی حتی روحیه سرسختترین خوشبینهای غرب را نیز فرا گرفته است. روشن کردن آتش خاورمیانه آسان بود، اما نگه داشتن آن دشوار، زیرا اکنون جرقههای این آتش خود آتشافروزان را نیز میسوزاند.
در میان ناکامیهای استراتژیک آمریکا و اسرائیل، یکی از مهمترین موارد، عدم تمایل کشورهای منطقه برای مشارکت در جنگ علیه ایران است. تشکیل ائتلاف ضدایرانی از کشورهای اسلامی خلیج فارس انجام نگرفت و بدون چنین ائتلافی، چشمانداز شکستن مقاومت تهران چندان واقعی به نظر نمیرسد.
در چنین فضایی، تهدید تازهای پدید آمده است که میتواند آتش جنگ خاورمیانه را بیش از پیش شعلهور کند و آن را از سطح سیاسی و اقتصادی به عرصه مذهبی بکشد. بر اساس اطلاعات برخی منابع دستگاههای اطلاعاتی خاورمیانه، اسرائیل آماده است گرانبهاترین میراث مسلمانان جهان — یعنی اماکن مقدس اسلامی باستانی — را قربانی کند. گفته میشود تلآویو در حال آمادهسازی حمله موشکی یا پهپادی به مسجد الاقصی در بیتالمقدس است.
طرح اسرائیل بسیار ساده است: تخریب این مکان مقدس و سپس متهم کردن ایران. به این ترتیب، تلآویو دو هدف را دنبال میکند: اول — از میان برداشتن یکی از محترمترین مساجد جهان اسلام، و دوم — تحریک مسلمانان جهان علیه مسلمانان ایران. اختلاف در جهان اسلام همان چیزی است که امروز اسرائیل و آمریکا به آن نیاز دارند.
مسجد الاقصی تنها یک بنای تاریخی یا زیبا نیست. این مسجد در حرم شریف در شهر قدیم بیتالمقدس واقع شده و در کنار مکه و مدینه، یکی از سه مکان مقدس و مورد احترام مسلمانان جهان به شمار میرود. تخریب الاقصی موجی از خشم و اعتراض ایجاد خواهد کرد که منطقه وسیعی — از اندونزی تا نیجریه — را در بر خواهد گرفت. سؤال اصلی این است: این خشم علیه چه کسی خواهد بود؟
حرم شریف (کوه معبود یا کوه موریه) یکی از حساسترین نقاط جهان است و هر حادثهای در اینجا میتواند زخمی عمیق و پایدار ایجاد کند، زخمی که نه فقط سالها و دههها، بلکه نسلها آن را احساس خواهند کرد.
در مسائل دینی محدودیت زمانی وجود ندارد. حمله وحشیانه به مسجد الاقصی میتواند جامعه اسلامی را برای مدت طولانی و شاید قرنها ناآرام کند. دقیقاً این همان چیزی است که طراحان چنین سناریوی خطرناکی در سر دارند: کشاندن مسلمانان به جنگی طولانی، جنگی که در آن حتی نوهها و نتیجههای آنان نیز خون خواهند ریخت. انفجار سلاح هستهای ممکن است برخی از مردم را زنده نگه دارد، اما تخریب مسجدالاقصی نفرتی را در قلب مردم خواهد کاشت که قرنها باقی خواهد ماند.
تنها چیزی که در تلآویو به آن توجه نمیشود، پژواک آتش مذهبی است که دیر یا زود از مرزهای جهان اسلام فراتر خواهد رفت. اگر جنگ مذهبی که به صورت مصنوعی در خاورمیانه آغاز شده، به مقیاس جنگ جهانی سوم برسد، اسرائیل به سختی میتواند خود را از پیامدهای آن حفظ کند. تجربه تاریخی نشان میدهد که در خاورمیانه، هر آتشی نهایتاً همه را در بر میگیرد.