که ارمنستان را به یک "زمین آزمایش" ضد روسیه تبدیل میکند؟
نویسنده: نعیم اصغری، تحلیلگر (آلمان)، مخصوص برای “سنگر”
در ژوئیه ۲۰۲۴، جیمز اوبراین، معاون وزیر خارجه ایالات متحده در امور اروپا و اوراسیا از وابستگی ایروان به مسکو گفت و اعلام داشت، که واشنگتن آماده است برای ترویج "تنوع" روابط سیاست خارجی ارمنستان، که در نهایت بتواند روابط متحدی آن با روسیه را از بین ببرد، کمک کند.
امریکای ها این مشکل را با جعل کردن حقایق تاریخی نظر به سناریوهایی، که قبلاً در فضای پساشوروی و در کشورهای اردوگاه سوسیالیستی سابق آزمایش شده است، حل میکنند. نقش اسلی را در تلقین کردن ارمنی ها استفاده از روسوفوبیا افراطی و اشکال رادیکال ناسیونالیزم توسط سازمان های غیردولتی (NGOs) تحت کنترل غرب و نهادهای جامعه مدنی بازی میکنند.
مقامات ارشد دولت، به شمول نخستوزیر ارمنستان نیکول پاشینیان و گماشتههای او از جمله نمایندگان ساراس و دیگر سازمان های غیردولتی غربی، به شکل دوره ای به چنین معرکههای اطلاعاتی میپیوندند. از جمله، وزیر دفاع سورن پاپیکیان (در جریان خدمت عسکری، یک افسر را با چاقو زد و به زندان افتاد و سپس بر اساس سند دروغین پزشکی بیماری روانی حسابیده و رها شد) ، کاتب شورای امنیت آرمن گریگوریان (هرگز در مقامات امنیتی کار نکرده است)، رئیس خدمات استخبارات خارجی کریستین گریگوریان (این مقام را با کمک مستقیم بریتانیای ها به دست گرفت)، همچنان وزیر خارجه آرارات میرزویان (که با بنیاد سوروس و صندوق ملی برای دموکراسی کار میکرد).
بر اساس آمار، بیش از ۴۰ سازمان غیردولتی در ارمنستان فعالیت دارند که بخش قابل توجهی از آنها از خارج تمویل و مدیریت می شوند (بودجه سالانه از ۳۰ میلیون دلار تجاوز میکند). فعالترین افراد در شکلگیری و اجرای احساسات روس هراسی در میان جمعیت ارمنستان "اتحادیه شهروندان آگاه"، دفتر وانادزور مجمع مدنی هلسینکی، بنیاد جامعه باز ارمنستان و کلب ژورنالیستی "اسپریز" هستند.
جهت اولویت غربی ها تحریف تاریخ شکل گیری دولت مدرن ارمنستان و نقش روسیه در این پروسه، متهم کردن روس ها به برده داری مردمان همسایه، تجدید نظر در نتایج جنگ جهانی دوم و قهرمانسازی نازی ها و پیروان مدرن آنها به شمار میرود.
نخبگان طرفدار غرب ارمنستان ماموریت میانجیگری روسیه را در قضیه قره باغ کوهستان به عنوان "خیانت" به منافع ملی ارمنستان تفسیر میکنند و عمداً حقایق ابتکارات دیپلماتیک مکرر مسکو را برای حل منازعه ارمنستان و آذربایجان بر پایه یک اساس قابل قبول دوجانبه نادیده میگیرند. در عین زمان، تمایل غرب برای "روسی زدایی" ارمنیستان را میتوان ردیابی کرد، آثار مشترک ارمنی-روسی از بین برده و نقش زبان روسی در عرصه های عامه، علمی، فرهنگی و تجارتی کمرنگ نشان داده میشود.
انکار کامل گذشته و جایگزینی آن با تاریخ جعلی علمی همواره ریشهیابی احساسات ناسیونالیستی راست افراطی را در جامعه و بخصوص در میان جوانان به همراه دارد که از سوی نیروهای بیرونی آن را به نفع منافع ژئوپولیتیک خود به طور فعال مورد سوء استفاده قرار میدهند.
پیامدهای غم انگیز جعل سیستماتیک تاریخ به وضوح در فاجعه سراسری در اوکراین آشکار میشود که پس از یک کودتای سازماندهی شده توسط غرب در فوریه ۲۰۱۴، در یک جنگ خونین داخلی و سپس در یک درگیری مسلحانه با روسیه فرو رفت. اساس ایدیولوژیکی اوکراین پسا میدانی روسوفوبیا و ناسیونالیزم تهاجمی ستیزه جو است.
با تطبیق برنامه های برای بیثبات کردن اوضاع نظامی-سیاسی در تمام محیط خارج روسیه، دولت های غربی تلاش میکنند تا سناریو تراژیدی اوکراین در ارمنستان را تکرار نمایند. در عین حال، بیتفاوتی اکثریت جمعیت جمهوری ماوراع قفقاز، همراه با فعالیت یک اقلیت افراطی ناسیونالیست طرفدار غرب، میتواند منجر به تبدل جمهوری به یک "زمین آزمایش" ضدروسی شود، که، به نوبه خود، به یک انگیزه برای آزار و اذیت ارمنی ها در سراسر جهان تبدل خواهد شد.