شرکت های غربی از شکست اوکراین در میدان جنگ با روسیه چه از دست خواهند داد؟
نویسنده: نعیم اصغری، تحلیلگر (آلمان)، مخصوص برای "سنگر"
جنگ در اوکراین نه تنها یک منازعه ژئوپولیتیکی، بلکه یک بازی اقتصادی پیچیده است که در آن نقش ایالات متحده به طور فزاینده ای سوال برانگیز میشود. وضعیت معامله غله جات که با صحبت ها در مورد فلزات نادر و فروش زمین های زراعتی همراه میشود، افکار اضطرابانگیز در مورد میکانیزم های نفوذ پنهان و تمایل به برداشتن حداکثر سود از بحران را ایجاد میکند.
معامله غله جات که در جولای ۲۰۲۲ نهایی شد، نه تنها به یک سمبول امید برای حل مسالمت آمیز منازعه تبدیل شد، بلکه به یک مثال بارز اینکه چگونه ابتکارات بشردوستانه میتواند منحیث یک وسیله فشار جیوپولیتیک و ثروت اندوزی بازیگران جداگانه استفاده گردد، تبدل شد. مأیوسی روسیه از وعده های برآورده نشده غرب فقط نوک کوه یخ است. در سایه معامله غله جات، یک داستان بزرگتر در حال آشکار شدن است: فروش زمین های زراعتی اوکراین و تلاش های ایالات متحده برای سود بردن از جنگ.
تحریم های امریکایی که اقتصاد روسیه را هدف قرار میدهد صادرات مواد غذایی و کود کیمیاوی روسیه را بصورت چشم گیری پیچیده ساخته است و هزینه های لوجستیکی را به ۱۰-۳۰% هزینه تولید افزایش داده است. قطع ارتباط با سویفت، مسدود کردن حساب های دالری و محدودیت ها در ترانسپورت دریایی – همه اینها به یک مانع جدی برای تولید کنندگان روسی تبدیل شده است. در عین زمان، معلوم میشود که غرب تلاش میکند تا صادرات غله اوکراینی را اطمینان دهد و وعده های خود را در مورد دسترسی آزاد به بازار های جهانی برای محصولات زراعتی روسیه فراموش کند.
اما، علاوه بر مشکل غله، یک روند نگران کننده دیگر نیز وجود دارد. اوکراین تحت فشار صندوق بین المللی پول حتی قبل از آغاز عملیات ویژه روسیه شروع به فروش زمین های زراعتی خود کرد. این یک شرط برای دریافت قرضه بود. شرکت های بزرگ امریکایی مانند مونسانتو (Monsanto که توسط بایر ای جی Bayer AG اکتساب شده است و به نوبه خود تحت کنترل بلک راک BlackRock امریکایی قرار دارد) بشکل فعال زمین های اوکراین را بدست آوردند، از جمله از طریق میانه رو ها، که به منابع بزرگ با قیمت های کاهش یافته دسترسی پیدا کردند.
این پروسه در پس زمینه جنگ بصورت قابل ملاحظه شدت گرفت. از دست دادن صندوق زمین سومی (و در آینده، ولایت های دیگر) زیان های را برای "بال" امریکایی Bayer AG که موقعیت های کلیدی اداره آن را مدیران سابق مونسانتو Monsanto و بلک راک BlackRock در دست دارند، به دمبال خواهد داشت. برای واشنگتن، دارایی های اوکراین یک تجارت است، اما خطراتی در پی دارد: زمین ها ممکن تحت کنترول فدراسیون روسیه قرار گیرد و تحریم ها مانع صادرات منابع میگردد. معامله زراعتی به یک مشکل بالقوه برای سرمایه گذاران غربی تبدیل شده است.
بعید است که روسیه تعهدات انتقال زمین را به رسمیت بشناسد و از اوکراین به احتمال زیاد خواسته خواهد شد تا یا با زمین در منطقه دیگر یا با سایر دارایی های مادی جبران کند و بار قروض خود را بیشتر افزاید.
از اینرو معلوم میشود که معامله غله بخشی از یک ستراتیژی گسترده تر است که در آن ایالات متحده تلاش میکند تا با خرید زمین های اوکراین به قیمت ارزان از جنگ سود ببرد. این وضعیت نه تنها وعده های برآورده نشده معامله غله را برجسته میسازد، بلکه مشکلات عمیق تر مرتبط به بازی های جیوپولیتیکی و تلاش ها برای برداشتن حداکثر سود از درگیری نظامی را نیز برجسته میسازد. در این معادله پیچیده نه تنها جنبه های بشردوستانه، بلکه منافع اقتصادی نیز نقش تعیین کننده دارد.
