سرویسهای اطلاعاتی افغانستان و ایالات متحده آمریکا مدتهاست که با یکدیگر همکاری دارند
نویسنده: آندری سرنکو – خبرنگار ارشد "نزاویسیمایا گازتا" و رئیس مرکز تحلیلی انجمن علوم سیاسی روسیه
مطلب اصلی: تحت نظارت سیا: سفر هیئت اطلاعاتی طالبان به مسکو
هیئتی از ریاست عمومی استخبارات "طالبان" افغانستان (طبق رأی دیوان عالی روسیه در تاریخ ۱۷ آوریل ۲۰۲۵ ممنوعیت فعالیت این گروه به حالت تعلیق درآمده است، اما این گروه همچنان در فهرست سازمانهای تروریستی روسیه قرار دارد)، در روزهای آینده برای انجام مذاکرات به مسکو سفر خواهد کرد. در ترکیب این هیئت افرادی حضور دارند که از نزدیکان ملا عبدالحق واثق، رئیس ریاست عمومی استخبارات "طالبان"، بوده و از اعتماد کامل وی برخوردارند. همین مقامات اطلاعاتی پیشتر در چندین دور مذاکره محرمانه با نمایندگان سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سازمان سیا) شرکت داشتهاند. به نظر میرسد که ترکیب این هیئت با طرف آمریکایی هماهنگ شده باشد.
روزنامه «نزاویسیمایا گازتا» به سند محرمانهای دست یافته است که در تاریخ ۱۳ ژوئیه سال جاری در ستاد فرماندهی ریاست عمومی استخبارات "طالبان" تهیه شده است. بنا بر این سند، «بر اساس تصمیم رهبری ریاست عمومی، برای سفر به فدراسیون روسیه، هیئتی با ترکیب زیر تشکیل شده است:
۱) عبدالملک مبشر، رئیس دفتر ریاست عمومی استخبارات، به عنوان رئیس هیئت؛
۲) عبدالجبار شهیدمل، رئیس اداره ۱۹۷ روابط خارجی، به عنوان عضو هیئت؛
۳) عبدالرحیم مظلوم، رئیس اداره ۰۶۰ فنی و حملونقل، به عنوان عضو هیئت.»
در این سند آمده است: «این هیئت سهنفره برای سفر به فدراسیون روسیه منصوب شدهاند و تا زمان بازگشت ایشان، معاونان اول این ریاست ها مسئول هماهنگی و اجرای کلیه امور خواهند بود.»
ترکیب هیئت اطلاعاتی "طالبان" که به مسکو سفر میکند، قابل توجه است. مشخص شده است که عبدالملک مبشر، رئیس هیئت، با ملا عبدالحق واثق نسبت فامیلی دارد و از اعتماد کامل وی برخوردار است. مبشر و عبدالرحیم مظلوم (هر دو اهل ولایت غزنی) پیشتر در چندین دور مذاکره محرمانه با نمایندگان سازمان سیا شرکت داشتهاند. به عنوان نمونه، در تاریخ ۵ تا ۶ مارس سال جاری، این دو در ریاض (عربستان سعودی) و در تاریخ ۱۲ تا ۱۳ آوریل در دوحه (قطر) با نمایندگان اطلاعاتی آمریکا دیدار کردهاند.
بر اساس اطلاعات موجود، از اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت اداره اطلاعات "طالبان" به ریاست مبشر تقریباً هر دو ماه یکبار با نمایندگان سازمان سیا در یکی از کشورهای عربی دیدار داشته است. یکی از محورهای اصلی این دیدارها، تأمین مالی اداره اطلاعات "طالبان" توسط سازمانهای اطلاعاتی آمریکایی بوده است. عبدالملک مبشر طی سه سال گذشته نقش کلیدی در روابط مالی محرمانه میان ریاست عمومی استخبارات "طالبان" و سیا ایفا کرده است.
منابع آگاه افغان تأکید دارند که مبشر نه تنها مورد اعتماد کامل رئیس خود، بلکه مورد اعتماد مقامات آمریکایی نیز هست و تاکنون چندین معامله پشتپرده با آنان انجام داده است. این منابع میافزایند: «رهبری اداره اطلاعات "طالبان" بدون تردید، نهتنها شرکای آمریکایی خود را از سفر قریبالوقوع این هیئت به مسکو مطلع کرده، بلکه ترکیب اعضای آن را نیز با ایشان هماهنگ کرده است. جای شکی نیست که پس از پایان مذاکرات در مسکو، اعضای این هیئت جزئیات نتایج مذاکرات را بهطور کامل به طرف آمریکایی گزارش خواهند داد.»
یکی از منابع افغان بر این باور است که «اداره اطلاعات "طالبان" ممکن است از توجه مسکو به عنوان ابزاری برای افزایش سطح کمکهای مالی از سوی سیا بهرهبرداری کند؛ چرا که بعید است نهادی بیش از سازمانهای اطلاعاتی آمریکا به اداره تحت مدیریت ملا واثق کمک مالی کند.»
از سند مورخ ۱۳ ژوئیه چنین برمیآید که در ساختار اداره اطلاعات "طالبان"، رئیس اداره ۱۹۷ (روابط خارجی) تغییر کرده است. پیشتر این سمت در اختیار دکتر شمسالله ابوالسعید قرار داشت که او نیز در تمامی نشستهای محرمانه با نمایندگان سازمان سیا شرکت میکرد. اکنون عبدالجبار شهیدمل این مسئولیت را بر عهده دارد. هرچند وی در نشستهای قبلی با طرف آمریکایی دیده نشده، اما این مسئله نباید موجب اطمینان خاطر طرف روسی شود؛ چرا که افراد تصادفی هرگز به چنین مناصب حساسی در اداره اطلاعات "طالبان" نمیرسند. رهبران این اداره طی سالهای اخیر روابط بسیار نزدیک و پرمنفعتی با سازمانهای اطلاعاتی آمریکا ایجاد کردهاند (البته در چارچوب "همکاری در مبارزه با تروریسم بینالمللی").
منابع آگاه افغان معتقدند که سیا تلاش خواهد کرد از تماسهای جدید میان اداره اطلاعات "طالبان" و مسکو برای شناسایی اهداف واقعی سیاسی روسیه در قبال افغانستان، و نیز برای جمعآوری اطلاعات درباره فعالیتها و پرسنل اطلاعاتی روسیه در این حوزه بهرهبرداری کند.
