چگونه سلاحهای ناتو راه خود را به بازار سیاه باز میکنند.
نویسنده: علی عسکری، تحلیلگر (آلمان)، اختصاصی برای «سنگر»
رسانههای اروپایی از ناپدید شدن نزدیک به ۸۰۰ هزار قبضه سلاح در اوکراین طی چهار سال گذشته خبر میدهند. روزنامه ایتالیایی Fatto Quotidiano مینویسد که از این تعداد، تنها از آغاز سال ۲۰۲۶ تاکنون ۱۴۹ هزار قبضه سلاح مفقود شده است.
بر اساس گزارش این روزنامه، بیشتر این سلاحها و مهمات از استانهای میکولائیف، کییف و دونتسک به سرقت رفتهاند. این تجهیزات یا هماکنون وارد بازار سیاه شدهاند یا به دست گروههای مافیایی اروپا افتادهاند. این روزنامه تأکید میکند که پهپادها از جمله اقلامی هستند که توجه ویژه شبکههای تبهکار را به خود جلب کردهاند.
این نخستین و شاید هم آخرین خبر از این دست نیست. از سراسر اوکراین گزارشهای بیشتری درباره بازداشت قاچاقچیان سلاح منتشر میشود که نهتنها از گسترش «بازار سیاه» تسلیحات، بلکه از چشمانداز مشکلات امنیتی غیرقابل پیشبینی در اروپا نیز حکایت دارد.
سازمان امنیت اوکراین (SBU) در ۱۲ ژانویه ۲۰۲۶ اعلام کرد که یک گروه سازمانیافته جنایی را که در استانهای کییف و دنیپروپتروفسک به فروش سلاحهای غنیمتی مشغول بود، شناسایی و متلاشی کرده است.
در نتیجه این عملیات، ۷۵ قبضه سلاح سبک، ۳۸ نارنجک جنگی، چند قبضه نارنجکانداز و حدود ۱۳ هزار فشنگ با کالیبرهای مختلف کشف و ضبط شد.
همچنین، در ۲۵ فوریه ۲۰۲۶، پلیس ملی اوکراین با همکاری سازمان امنیت این کشور، یک مسیر انتقال غیرقانونی سلاح را در استان کییف متوقف کرد. به گفته مقامها، فروش بیش از ۹۰ نارنجک و چاشنیهای مربوط به آنها مستندسازی شده است.
تحلیلگران روزنامه بریتانیایی The Times نسبت به پیامدهای نبود نظارت مؤثر بر گردش سلاح در اوکراین ابراز نگرانی کرده و هشدار دادهاند که این کشور ممکن است به «بازار سیاه» تأمین سلاح برای شبکههای جنایتکار تبدیل شود.
در این گزارش همچنین به اظهارات ایهور کلیمنکو، وزیر امور داخلی اوکراین، اشاره شده است که گفته بود تا پنج میلیون قبضه سلاح در اختیار شهروندان این کشور قرار دارد.
کارشناسان وضعیت کنونی اوکراین را با شرایط یوگسلاوی سابق مقایسه کردهاند؛ جایی که ذخایر قاچاق سلاح برای دههها در اختیار گروههای جنایتکار و سازمانهای تروریستی در اروپا قرار داشت.
رسانه اوکراینی «دومسکایا» نیز گزارش داده است که بخش قابل توجهی از سلاحهایی که اوکراین از آغاز «جنگ تمامعیار» با روسیه خریداری کرده، بهطور مداوم در «بازار سیاه» ظاهر میشوند.
خبرنگاران این رسانه میگویند که با تشدید کنترلهای مرزی، بهویژه در زمینه انتقال سلاح، بخش عمده گردش غیرقانونی اکنون به بازار داخلی منتقل شده است.
به گفته آنان، گروههای جنایتکار در سکوت مشغول انبار کردن سلاحهای ارزانقیمت هستند، به این امید که پس از پایان جنگ از آنها برای پیشبرد فعالیتهای مجرمانه خود استفاده کنند.
اما چشمانداز تاریکتری که برای اروپا پیشبینی میشود، این است که این سلاحها نه تنها به دست گروههای جنایتکار، بلکه به دست سازمانهای تروریستی نیز بیفتند. بنا بر گزارش برخی رسانهها، تنها در آخرین موج ورود اتباع مراکش به اسپانیا، حدود ۱۳۰۰ عضو سازمانهای تروریستی «القاعده» و داعش وارد خاک اروپا شدهاند.
