جمهوری اسلامی ایران ۴ ژوئیه، در روز استقلال ایالات متحده امریکا عضویت کامل سازمان همکاری شانگهای را به دست میآرد.
دوشنبه، 1 ژوئیه - سنگر، منبع: Sputnik تاجیکستان. همچنین کارشناسان این اتفاق را به سفر نانسی پلوسی، رئیس کنگره امریکا، که بر خلاف رضائیت چین اوت سال گذشته به تایوان سفر کرده بود، نیز ربط میدهند.
عبدالغنی محمد عظیم اف، کارشناس ارشد امور منطقه، به Sputnik تاجیکستان گفت، انتخاب ۴ ژوئیه برای عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای تصادفی نیست، بلکه یک “سورپرایز غیر منتظره” روسیه و چین به رقیب استراتژی شان امریکا است.
کارشناس گفت: “سفر نانسی پلوسی به تایوان، که بر خلاف نارضایتی چین انجام گرفت، یک گونه بیاعتبار ساختن این قدرت شرقی در جهان بود. ظاهراً، پذیرش ایران در روز استقلال امریکا به سازمان همکاری شانگهای برای چین تا جایی این بیاحترامی را جبران میکند”.
وی افزود، قبول ایران به سازمان همکاری شانگهای دلیل برجسته تغییر محاسبههای ژئوپلیتیک در منطقه و جهان است و موقع روسیه و چین در رقابت با امریکا و ناتورا تقویت میدهد.
وی گفت: “در گذشته نه چندان دور مسکو و پکن در قبول ایران به سازمان همکاری شانگهای احتیاطکاری میکردند، اما از زمانی، که اختلاف آنها با واشنگتن برجسته شد، این روند سرعت پیدا کرد و حالا قرار است ایران به یک عضو کامل این سازمان تبدل یابد”.
ایران هنوز در آغاز سال های ۲۰۰۰ اولین گام ها را برای عضویت در سازمان همکاری شانگهای برداشته، سال ۲۰۰۵ با اتفاق هند و پاکستان مقام ناظری را به دست آورده بود. هند و پاکستان ۹ ژوئن ۲۰۱۷ به عضویت سازمان پذیرفته شدند، اما فقط ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۱ روند پذیرش ایران به سازمان همکاری شانگهای آغاز شد و در سپتامبر ۲۰۲۲ یادداشت پیوستن به آن را امضا کرد.
عبدالغنی محمد عظیم اف میگوید، قبول ایران به سازمان همکاریهای شانگهای کشورهای عالم عرب را نیز بیضابطه کرده، آنها نیز پشت در این سازمان نوبت گرفتهاند و این به آن معناست، که جغرافیای آن از شمال به جنوب اوراسیا گسترش مییابد.
کارشناس گفت: “چین در یک اقدام ایران و عربستان سعودی، دو پیشوای عالم اسلام را، که عصرها به این سو در اختلاف به سر میبرند، آشتی داد و راه عضویت سودی را، که حالا مقام شریک مکالمه را دارد، به سازمان هموار کرد. کویت و بحرین و امارات متحده عربی، که به شمول سعودی، همکاران سنتی امریکا به حساب میرفتند، حالا برای گرفتن مقام شریک مکالمه درخواست دادهاند. حتی ترکیه، که عضو ناتو است، مقام شریک مکالمه در سازمان همکاریهای شانگهای را به دست آورده است”.
وی افزود، این همه دلیل آن است، که جهان واقعاً در یک مسیر چند قطبی شدن روان است و کشورهای اوراسیا از کشتی در حال غرق شدن امریکا خود را بیرون میکشند.
عبدالغنی محمد عظیم اف گفت: “هرچند میگویند، که سازمان همکاری شانگهای یک بلوک نظامی، نظیر ناتو نیست و فقط “سه شر” - تروریسم، جدایی طلبی، افراط گرایی را هدف گرفته، قاچاق مواد مخدر نیز بر آنها افزوده میشود، تشدید رویاروی ها با امریکا و ناتو در اوکراین و تایوان و پذیرش ایران - رقیب سرسخت امریکا و غرب در عالم اسلام - نشان میدهد، که احتمال تغییر یافتن اولویت های سازمان زیاد است”.
عبدالغنی محمد عظیم اف افزود، با عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای عملاً پیشنهاد امام علی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان، در باره ایجاد “کمربند امنیتی”در اطراف افغانستان، که سال ۲۰۲۲ در یکی از جلسههای سران سازمان پیمان امنیت جمعی (آدکب) صدا داده بود، تحقق پیدا میکند.
وی گفت: “این به آن معناست، که نهایت به افغانستان نیز صلح و ثبات دائمی برمیگردد. اما یک مشکل پاکستان باقی میماند، که هرچند عضو سازمان همکاری شانگهای است، اما تا جایی تحت نفوذ امریکا و انگلیس نیز قرار دارد. پاکستان را، که با مشکل شدید اقتصادی و امنیتی مواجه است، فقط سازمان همکاری شانگهای نجات میدهد. امریکا و غرب مشکل پاکستان را نمیتوانند حل کنند”.
این کارشناس میگوید، بیرون آمدن پاکستان از زیر نفوذ امریکا و انگلیس هم پایان حضور چندصدساله این دو در منطقه و هم آغاز یک دوره جدید در قاره اوراسیا خواهد بود.
عبدالغنی محمد عظیم اف گفت: “وقتی پاکستان همچون “مرکز شرارت” از میان رفت و افغانستان کاملاً در احاطه سازمان همکاری شانگهای قرار گرفت، این کشورها بیش از پیش به یک افغانستان امن و آسایشته منفعتدار خواهند شد”.
اجلاس ۲۳ سران کشورهای سازمان همکاری شانگهای ۴ ژوئیه ۲۰۲۳ به صورت مجازی و بار اول تحت ریاست هندوستان برگزار میشود.
قبلاً وزیر امور خارجی روسیه سرگئی لاوروف گفته بود، که در این نشست عضویت کامل ایران به رسمیت درآورده میشود و در باره پیوستن بلاروس نیز یک یادداشت امضا خواهد شد.
