مولوی خیبت الله امیدوار است در مبارزه با "جوان طالبان" - ملا یعقوب و سراج الدین حقانی - به علمای دین و محافظان شخصی تکیه کند.
آندری سرنکو، خبرنگار نزاویسیمایا گازتا، رئیس مرکز تحلیلی انجمن سیاستشناسان روسیه
مولوی هیبت الله آخوند، رهبر طالبان، در گفتگو با علما (علمای اسلام) کابل، گفت که استقرار شریعت در افغانستان تنها اولین مرحله از جهاد موفقیت آمیز طالبان (سازمان ممنوع در روسیه) است. به گفته وی، در آینده طالبان و علمای افغانستان موظف هستند که تمام جهان را به رهبری شرعی سوق دهند. به این ترتیب رهبر طالبان به صراحت اعلام کرد که جهاد شبه نظامیان وی به خاک افغانستان محدود نخواهد شد.
افشاگری های پرسروسدای مولوی هیبت الله چند روز پیش و پس از آنکه تزهای اصلی سخنرانی وی در شبکه های اجتماعی افغانستان به نشر رسید، مشخص شد. از این رو، اظهارات امیر طالبان ادعای بسیاری از سیاستمداران، دیپلمات ها و کارشناسان از جمله روسیه را رد می کند که سالها به این سو به افکار عمومی اطمینان میدادند که طالبان افغانستان ظاهراً جاه طلبی های جهادی جهانی ندارند. به گفته آنها، بر خلاف "دولت اسلامی" (داعش، سازمان ممنوعه در روسیه)، طالبان می خواهند فقط در افغانستان یک "نظام اسلامی" ایجاد کنند و آنها قصد ندارند جهاد صادر کنند و از این رو، لازم است با رژیم طالبان به عنوان گیاهخوارترین پروژه های جهادی همکاری کرد. اما حالا خود امیر طالبان این ادعاها و ارزیابی ها را رد میکند.
مولوی هیبت الله آخوند در سخنرانی خود در جمع علمای کابل گفت: "موفقیت جهاد افغانستان نه تنها به معنای سربلندی و سرافرازی برای افغانها، بلکه مایه افتخار و آرزوی مسلمانان در سراسر جهان است. مسئولیت شما فقط برقراری شریعت در افغانستان نیست، بلکه علمای افغانستان وظیفه دارند که همه جهان را به سوی شریعت هدایت کنند." موضوع اهمیت رعایت موازین شرعی نه تنها در افغانستان، بلکه فراتر از مرزهای آن، موضوع اصلی در سخنرانی امیر طالبان بود.
داستان مهم دیگر در سخنرانی مولوی هیبت الله، امتناع صریح و دقیق وی از ایجاد "حکومت فراگیر" در افغانستان بود. این همان چیزی است که رژیم طالبان در کابل را بیش از یک سال و نیم به این سو طرف های مختلف - نمایندگان سازمان ملل، ایالات متحده، روسیه، چین، ایران، پاکستان، هند، اتحادیه اروپا و جمهوری های آسیای مرکزی - تلاش دارند متقاعد کنند. شایان ذکر است که برخی از دیپلمات های امریکایی و روسی به اتفاق آرا در این مورد ابراز خوش بینی کرده و افکار عمومی را باور میکناندند که طالبان دیر یا زود با ایجاد یک دولت فراگیر که شامل نمایندگان گروه های قومی-سیاسی اصلی کشور باشد موافقت خواهد کرد. مولوی هیبت الله بدون رمز و راز تصریح کرد که همه این امیدها بیهوده است.
رهبر طالبان که در جمع علمای کابل صحبت می کرد، بر لزوم رعایت شرایط عفو نمایندگان رژیم جمهوری که در ماه اوت ۲۰۲۱ توسط طالبان سرنگون شد، تاکید کرد. مولوی هیبت الله گفت: "هیچ یک از ما اجازه نداریم افراد رژیم های گذشته را به خاطر جنایات گذشته خود مجازات کنیم. اگر کسی این کار را انجام دهد در دادگاه محاکمه می شود. من دستورالعمل روشنی برای دادگاه ها در این مورد دادهام. اما اعطای منصب به آنها در حکومت غیرقابل قبول است، زیرا به احساسات کسانی که از اعمالشان آسیب دیده اند و این واقعیت که آنها در گذشته محاکمه شده اند و شکست خورده اند صدمه می زند، بنابراین از دادن هرگونه منصب دولتی به آنها خودداری کنید".
در همین سخنرانی، امیر طالبان مدل حکومتداری افغانستان را که قصد ایجاد آن را دارد، ارائه کرد. به گفته وی، "شریعت واقعی" تنها با گرد هم آوردن علمای دین و "حکام" یعنی مدیران طالبان تحقق مییابد: "قدرت شرعی تنها از دو گروه به دست خواهد آمد. اولی حاکمانی هستند، که از قبل در قدرت بودند و دومی - علمای دین”. مولوی هیبت الله بر لزوم حضور علمای دین در هر نهاد "حکومت موقت" کنونی در کابل تأکید کرد که "کنترل حاکمان و احترام بهتر به شریعت" را ممکن می سازد. به گفته امیر طالبان، «علمای دین باید در محاکم، وزارتخانه ها، ادارات ولایتی و شهرستانی حضور داشته باشند".
جالب است که مولوی هیبت الله خاطرنشان کرد که بدون مشارکت علما، خود طالبان نمی توانند یک "نظام اسلامی" تمام عیار در افغانستان را ایجاد کنند. اکنون، که زمان اجرای شریعت فرا رسیده است، طالبان نمیدانند چگونه این کار را انجام دهند. اما دانشمندان این کار را انجام خواهند داد، زیرا آنها همه (هنجارها و مقررات دینی) را می دانند.
مولوی هیبت الله در همین سخنرانی با تأکید بر جایگاه ویژه سیاسی خود در "نظام اسلامی" در حال ایجاد در افغانستان گفت: “من سیاستمدار یا رهبر فریبکاری نیستم، که مجبور باشم دروغ بگویم، تا محبوبیت پیدا کنم و بریند خود را در جهان معروف کنم. پس اگر مرا رهبر خود خانید، از آن چه میگویم، اطاعت میکنید، و اگر از شما بخواهم، که بروید، بروید”.
کارشناسان افغان تز آخر را پیام امیر طالبان به وزرای جاه طلب دولت طالبان در کابل، در درجه اول ملا یعقوب، وزیر دفاع و سراج الدین حقانی، وزیر امور داخله دانستند، که سعی دارند در پشت پرده با شرکای خارجی مذاکره و از برخی تصمیمات اطرافیان اصولگراي مولوی هیبتالله انتقاد کنند.
این جا، به ویژه، سخن در مورد محدود کردن حقوق زنان در افغانستان برای تحصیل و کار میرود. معلوم است که مواضع مثلاً سراج الدین حقانی در این مورد بیشتر با خواسته های نمایندگان امریکا و اتحادیه اروپا منطبق است تا با نظر امیر طالبان.
کار به جایی رسید که چند ماه پیش شریل برنارد، کارشناس سیاسی سرشناس امریکایی، همسر زلمی خلیل زاد، نماینده ویژه سابق امریکا در امور افغانستان، آشکارا از طریق رسانه ها از حقانی خواست تا در افغانستان کودتا و گروه اصولگرایان به رهبری مولوی هیبت الله را سرنگون کنند.
اندکی پس از آن، امیر طالبان از ایجاد یک قول اردوی شخصی 40 هزارنفری خبر داد که از بودجه دولت کابل تمویل می شود و در واقع موازنه ای برای نیروهای ارتش و پلیس تحت کنترول دو"جوان طالب" - ملا یعقوب و سراج الدین حقانی است.
سیگنال فرستاده شده توسط امیر طالبان در جریان سخنرانی خود برای علمای کابل ممکن است به این معنا باشد که مولوی هیبت الله پس از تکمیل روند ایجاد سپاه نگهبانی امیر، ممکن است خواستار تغییر در رهبری ادارات امنیتی در حکومت طالبان شود. و اکنون یکی از دسیسه های اصلی، پیش بینی واکنش ملا یعقوب و سراج الدین حقانی و شرکای خارجی غیررسمی آنها به این خواسته است.
