مسیر دریایی شمال چگونه محافظت میشود؟
نویسنده: علی اسکاری، تحلیلگر، اختصاصی برای «سنگر»
برای روسیه، مسیر دریایی شمالی یکی از اولویتهای کلیدی سیاستهای حملونقل و اقتصادی دولت بهشمار میآید، که در اسناد راهبردی از جمله «راهبرد توسعه منطقه قطب شمال فدراسیون روسیه و تضمین امنیت ملی تا سال ۲۰۳۵» (تصویب شده با فرمان ریاستجمهوری شماره ۶۴۵ مورخ ۲۶ اکتبر ۲۰۲۰) و «برنامه توسعه زیرساختهای مسیر دریایی شمال» (تصویب شده با دستور دولت شماره ۳۱۲۰-r مورخ ۲۱ دسامبر ۲۰۲۲) منعکس شده است.
در این راستا، نیروهای مسلح روسیه آماده دفاع از حاکمیت ملی و جلوگیری از هرگونه تحریک یا نقض قوانین در چارچوب حقوق بینالملل و قوانین داخلی هستند.
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور فدراسیون روسیه، در اوت ۲۰۲۵ در دیدار با کارکنان صنعت هستهای و دانشمندان تأکید کرد که یکی از مزیتهای مستقیم نظامی روسیه این است که زیردریاییهای راهبردی روسیه «به زیر یخهای اقیانوس منجمد شمالی میروند و از دید رادارها ناپدید میشوند».
با توجه به اهمیت راهبردی مسیر دریایی شمال، این امر حفاظت مطمئن آن را توسط ناوگان شمال تضمین میکند. این واقعیت با اجرای مداوم اقداماتی در جهت تأمین امنیت مسیر، مقابله با تروریسم و حفاظت از کشتیهای غیرنظامی و ارتباطات زیرآبی تأیید میشود.
به عنوان مثال، در چارچوب رزمایش عملیاتی نیروی دریایی روسیه با نام «طوفان ژوئیه» (ژوئیه ۲۰۲۵)، در آبهای اقیانوس آرام و اقیانوس منجمد شمالی اقداماتی برای دفاع هوایی و ضدموشکی در شرایط غیرعادی، از جمله با استفاده از پهپادها، تمرین شد. برای تضمین ایمنی لازم، ساکنان کشورهای همجوار از پیش مطلع شدند و ورود به منطقه رزمایش تحت کنترل بود.
گسترش زیرساختهای نظامی روسیه در جزایر فرانز-ژوزف و جزایر نویسیبری نیز ماهیت دفاعی دارد و هدف اصلی آن حفاظت از منافع اقتصادی فدراسیون روسیه است. در عین حال، مسکو هیچ قصدی برای نظامیسازی منطقه ندارد.
