روایت نبرد ۱۲ روزه توره بوره
منبع: Intel Insights
با فروپاشی سریع جبهات طالبان در بلخ، کابل و قندهار در نوامبر ۲۰۰۱ و فرار رهبران این گروه، القاعده بهشدت شوکه شد. با وجود آنکه ستون های دفاعی طالبان بدون مقاومت فرو ریخت، رهبری القاعده تصمیم گرفت یک نبرد «آخرین ایستادگی» را در کوهستان های صعبالعبور توره بوره راه اندازی کند؛ جایی که از سالها قبل برای روزهای بحران آماده اش ساخته بودند.
آماده سازی القاعده
ابومصعب الزرقاوی با صدها جنگجو در بین ۷۰۰ تا ۱۲۰۰ نیروی القاعده از هرات و قندهار خود را به توره بوره رساند. در همین زمان، #سیفالعدل، فرمانده کل نظامی القاعده، همراه با بخشی از نیروهایش در میدان هوایی قندهار در محاصره قرار گرفته بود و نتوانست در نبرد توره بوره شرکت کند. با این حال، مدافعان عرب، ازبک، چچن و پاکستانی القاعده، خطوط دفاعی مستحکم در مغاره ها و ارتفاعات ساخته بودند و آماده حمله شدند.
آغاز جنگ – ۳ دسمبر ۲۰۰۱
جنگ نفسگیر از ۳ دسمبر آغاز شد. نیروهای آمریکایی که حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ نیروی ویژه در صحنه داشتند، با بمباردمان های سنگین هوایی، مواضع القاعده را در کوهها درهم میکوبیدند. همزمان، نیروهای زمینی جبهه متحد تحت رهبری سه فرمانده برجسته—حضرت علی، حاجی زمان و حاجیقدیر—با حدود ۲ تا ۳ هزار جنگجو از محورهای مختلف به سوی رشته کوهها پیشروی میکردند. نبرد ۱۲ روز تمام ادامه یافت؛ جنگی دشوار در ارتفاعات، داخل تونل ها و مسیرهای باریک که القاعده در آن تلاش کرد تا آخرین بار ایستادگی کند. اما زیر فشار حملات هوایی و پیشروی زمینی، خطوط دفاعی آنها فرو ریخت و حلقه محاصره تنگتر شد.
شکست القاعده و فرار اسامه بن لادن
با از دست رفتن مواضع کلیدی، ساختار فرماندهی القاعده از هم پاشید و جنگجویان متفرق شدند. اسامه بن لادن همراه با پسرش محمد و حدود ۸۰ محافظ، ابتدا توسط فرمانده سابق حزب اسلامی، کشمیرخان، در منطقه شیگلِ کنر پناه داده شد و سپس از مسیرهای قاچاقی به پاراچنار پاکستان فرار کرد.
پیام سیف العدل به نیروهای القاعده
پس از تحمل نزدیک به سه ماه جنگ و شکست پی درپی در برابر نیروهای آمریکایی و ائتلاف شمال، سیفالعدل فرمان عقب نشینی و تخلیه را به باقیمانده جنگجویان صادر کرد. او دستور داد این نیروها خود را به مناطق قبایلی پاکستان برسانند، تجدید سازمان کنند و منتظر فرمان های بعدی بمانند.
القاعده پس از نبرد تورهبوره کاملاً فرو پاشید؛ شماری از رهبران و فرماندهانش کشته شدند، شورای رهبری از هم پاشید و اعضای شبکه در ایران، پاکستان و افغانستان پراکنده گردیدند. سه ماه بعد، نیروهای نظامی باقی مانده به رهبری سیفالعدل، بار دیگر در درۀ شاهیکوت، پکتیا جمع شدند، اما مرکز سوق و فرماندهی القاعده در آنزمان به منطقه شاکای، وزیرستان جنوبی منتقل شده بود.
