بسیاری از کشورهای منطقه در حال حاضر دقیقن نمیدانند که با افغانستان چه کنند. روسیه نیز از این امر مستثنی نیست.
نویسنده: رستم روشنگر
اظهارات پوتین در مورد افغانستان در جلسه شورای امنیت روسیه بی سابقه بوده است. پوتین به شکل غیرقابل پیش بینی، در صدر موضوعات مورد بحث جلسه شورای امنیت، موضوع افغانستان را مطرح میکند واز وزیر دفاع میخواهد که موضوع افغانستان را به صورت جدی زیر نظر بگیرد. این در حالی است که روسیه در اوج درگیری ها با اوکراین قراردارد.
به احتمال زیاد ناامنی های اخیر در افغانستان از ورای گسترش فعالیت داعش روسیه را نگران ساخته است. نگرانی روسیه این است که تالبان توان کنترول اوضاع را از دست دهد و کشورهای غربی که در عقب داعش قرار دارند از ناحیه افغاستان خطری را متوجه روسیه بسازند. این نگرانی بیجا نیست. تالب توان مهار حملات سازمان یافته ای که بنام داعش انجام می شود را ندارد. در پشت این حملات برنامه های کلانی نهفته است. رهبران تالبان حتا نمیدانندکه چه تعداد فرماندهان و نفرات شان داعشی است. هر آن امکان سیاه شدن بیرق سفید وجود دارد.
اینکه روسیه دیپلماتهای تالبان را پذیرفته به این معناست که مسکو عجالتن به فکر حفظ آرامش در افغانستان از طریق تشویق تالبان به مبارزه با داعش است اما زیاد مطمین نیست که این سیاست نتیجه بدهد. میتوان گفت که بسیاری از کشورهای منطقه در حال حاضر دقیقن نمیدانند که با افغانستان چه کنند. روسیه نیز از این امر مستثنی نیست. دیدیم که ایرانی ها نیز در عین اعزام نیرو به مرز افغانستان، از پذیرش دیپلمات های تالبان سخن گفتند. این یعنی تا روشن شدن وضعیت آماده پیش آمد هر وضعیتی باید بود. این یعنی سردرگمی!
بعضی ها به این باورند که روسیه بخاطر اینکه چین روی طالبان سرمایه گذاری کرده، به تالبان روی خوش نشان میدهد. یعنی مسکو سیاست خود در قبال تالبان را با چین همسو میسازد زیرا که در جنگ اوکراین روسیه به چین نیاز دارد.
دلایل حمایت چین از تالبان نیز اقتصادی است. این کشور در پاکستان زیاد سرمایه گذاری کرده و در افغانستان نیز قرار دادهای بزرگ چند معدن را بدست آورده و منتظر آرامش در افغانستان است که پروژه های اقتصادی خود را عملی بسازد. البته چین بالای تالبان منحیث یک نیروی ثبات آفرین حساب باز کرده که در این محاسبه مشوره پاکستان هم اثرگذار است اما در کل این محاسبه اشتباه است.
تالبان در واقع عامل بی ثباتی است نه عامل ثبات. اگر چین فکر کند که تالب با سرکوب مخالفین در افغانستان نظم و آرامش را برقرار میکند، سخت در اشتباه است. تالب توان سرکوب مخالفین خود را ندارد حتا اگر در این کار حمایت کل قدرت های بزرگ جهان را داشته باشد. چون مخالفین تالبان یک گروه کوچک سیاسی و نظامی نیست. همه مردم افغانستان مخالف تالبان هستند.
آرامش نسبی چندین ماهه در تحت سیطره تالبان نه نشانه رضایت مردم از تالب است و نه نتیجه توان تالب در مهار بی ثباتی. این آرامش، نتیجه یک شوک، یک غافلگیر شدن، یک سردرگمی و وحشت است و با گذشت هر روز در حال چرخش به سمت بی ثباتی است.
*سازمان به دلیل فعالیت های تروریستی تحت تحریم های سازمان ملل یا ممنوع است.
