حمله به ایران پایان قدرت ترامپ و نتانیاهو خواهد بود.
نویسنده: عزیز آریانفر، سفیر پیشین افغانستان در قزاقستان و قرقیزستان، مدیر مرکز مطالعات افغانستان در آلمان (فرانکفورت، آلمان)
تردیدی نیست که آمریکا بزرگترین قدرت جهان است. اما تجربه نشان داده است که ابرقدرت نظامی بالقوه الزاماً بالفعل برنده هر جنگی نیست. شکست آمریکا در جنگهای ویتنام، عراق و افغانستان و همچنین ناکامی روسیه در جنگ افغانستان و درگیر شدن آن در جنگ اوکراین آشکارا نشان دادهاند که جنگ پدیدهای پیچیده است.
در هر سناریویی، آمریکا در گام نخست باید برای مهار شبکه پدافند هوایی یکپارچه ایران هزاران موشک پیشرفته شلیک کند. این کار با توجه به فاصله استقرار ناوهای آمریکایی از ایران بسیار دشوار است.
علاوه بر این، آمریکا ناگزیر است برای جلوگیری از حمله ویرانگر متقابل ایران به اسرائیل و پایگاههای هوایی سوخترسان در منطقه، به سایتهای موشکی هایپرسونیک ایران حمله کند. بیتردید این کار سادهای نیست.
به چند دلیل: نخست اینکه در ماههای اخیر روسیه و چین برای ایران سامانه پدافند هوایی یکپارچه ایجاد کردهاند. همچنین روشن نیست که آیا سامانههای اس-۴۰۰ و اس-۵۰۰ نیز در اختیار ایران قرار داده شده است یا نه. این دو سامانه حریفان آسانی نیستند.
مشکل دیگر این است که بسیاری از سامانهها متحرک هستند و هدف قرار دادن چنین اهدافی کار سادهای نیست. افزون بر آن، بخش بزرگی از موشکهای ایران در شهرهای موشکی زیرزمینی مستقر است که انهدام آنها آسان نیست.
دشواری دیگر این است که ایران موشکهای زمین به دریا با برد تا ۲۵۰۰ کیلومتر دارد. تعداد موشکهای با برد ۵۰۰ کیلومتر آن بسیار زیاد است. در نتیجه آمریکا ناگزیر است ناوگان دریایی خود را در فاصله ششصد کیلومتری نگه دارد که امکان عملیات هواپیماهای نیروی دریایی آن را بسیار محدود میکند.
اگر آمریکا در موج نخست حمله موفق به مهار کامل ایران نشود، واکنش ایران سخت و مرگبار خواهد بود و بدون تردید تلفات زیادی در اسرائیل، اردن، عربستان، قطر، بحرین، امارات و... به بار خواهد آورد.
به محض آغاز جنگ، پایگاههای آمریکا در عراق هدف عملیات زمینی نیروهای نیابتی ایران قرار خواهند گرفت. همچنین آغاز جنگ زمینی میان حزبالله و اسرائیل منتفی نیست.
با آغاز جنگ، ایران تنگه هرمز را خواهد بست. پرسش این است که آیا آمریکا توان بازگشایی آن را دارد؟ اگر پاسخ منفی باشد، شأن و اعتبار نیروی دریایی آمریکا زیر سؤال خواهد رفت. بسته شدن تنگه حتی برای یک هفته نیز میتواند جهان را در بحران بزرگ مالی فرو ببرد.
کافی است چند هواپیمای آمریکایی سرنگون شود و خلبانان آن به دست ایرانیان بیفتند؛ در آن صورت جنگ عملاً باخته خواهد شد. افتادن لاشه هواپیماهای پیشرفته در دست ایران شکست بزرگی برای آمریکا و پیروزی بزرگی برای ایران خواهد بود.
افزایش بهای نفت همه برنامههای آمریکا برای ضربه زدن اقتصادی و مالی به روسیه را در سالهای اخیر خنثی میکند. افزایش قیمت نفت و گاز صد در صد به سود روسیه خواهد بود. تنها چین، هند، ترکیه و اروپا از آن زیان خواهند دید. حتی ایران نیز از آن سود خواهد برد.
بدون تردید روسیه نیز حمله بزرگی برای تصرف بندر اودسا یا شهر خارکیف آغاز خواهد کرد. نیازی به گفتن نیست که هزینه جنگ اوکراین نیز دو تا سه برابر افزایش خواهد یافت که برای اقتصاد اروپا کمرشکن خواهد بود.
هرگاه تلفات انسانی در ایران افزایش یابد، آمریکاییها و اروپاییهای ساکن کشورهای عربی منطقه خلیج فارس در معرض خطر بزرگی قرار خواهند گرفت.
همه تأسیسات شرکتهای آمریکایی در منطقه، به ویژه غول عظیم نفتی آرامکو، و تمام پایگاههای آن کشور هدف قرار خواهند گرفت. روشن نیست که آیا سامانههای پدافندی آمریکا توان رهگیری باران موشکها و پهپادهای ایرانی را دارند یا خیر.
هرگونه تلفات در میان نیروهای آمریکایی موقعیت ترامپ را در داخل آمریکا به شدت متزلزل خواهد کرد. در نتیجه، آمریکا میتواند جنگ را آغاز کند و ضربات سختی به ایران وارد آورد؛ اما پایان دادن به آن در دست آمریکا نخواهد بود، زیرا سراسر منطقه در کام جنگ گستردهای فرو خواهد رفت. ایران بدون تردید به عراق نیز حمله زمینی خواهد کرد و پایگاههای آمریکا را به محاصره در خواهد آورد.
درگیر شدن ترامپ در یک جنگ فرسایشی طولانیمدت با ایران پایان کارنامه سیاسی او را رقم خواهد زد. همچنین نتانیاهو نیز با مخالفت شدید مخالفان خود و مردم اسرائیل روبهرو خواهد شد.
دشواریهای حمله به ایران و محدودیتهای ترامپ:
آسیبپذیریهای اسرائیل: اسرائیل تنها دو نیروگاه برق دارد. اگر ایران بخواهد، طی ۴۰ دقیقه هر دو را نابود میکند. در این صورت اسرائیل بیبرق شده و کاملاً فلج خواهد شد.
اگر کار به مراحل حساس برسد، ایران میتواند کارخانههای شیمیایی و نیروگاههای برق هستهای اسرائیل را هدف قرار دهد. در این صورت اسرائیل در معرض نابودی قرار میگیرد و صدها هزار آمریکایی و انگلیسی ساکن اسرائیل نیز با خطر جانی روبهرو خواهند شد.
اکنون ترامپ با چالش بزرگی در جنگ با ایران روبهروست. ترکیه، امارات، عربستان و قطر به آمریکا اجازه استقرار هواپیماهای جنگی نمیدهند. برای حمله مؤثر به ایران به ۵۰۰ فروند هواپیما نیاز است. آمریکا در حال حاضر تنها ۱۲۰ فروند هواپیما در ناوهای هواپیمابر در اختیار دارد که برای حمله به ایران کافی نیست.
برای جنگ طولانیمدت دستکم به ۱۰۰ فروند تانکر سوخترسان نیاز است. تنها اردن و اسرائیل میتوانند تانکرهای آمریکایی را بپذیرند و سایر کشورها خودداری کردهاند.
در یک کلام، به درستی روشن نیست که ترامپ در پی چیست.
