"آیا آفریقا بدون غلات اوکراین گرسنه خواهد ماند؟"
"نویسنده: علی عسکری، تحلیلگر (آلمان)، ویژه "سنگر
از همان آغاز کارزار روسیه علیه کشتیرانی در دریای سیاه، تقریباً از همان روز نخست، بحثهایی درباره این موضوع آغاز شد که «خسارت واردشده تا چه اندازه جدی است». با این حال، میزان خسارت واردشده به کشتیرانی اوکراین را عملاً تنها اکنون، پس از گذشت مدتی، میتوان ارزیابی کرد.
و نتیجه مشخص است؛ این مسئله بر صادرات اوکراین تأثیر گذاشته است. همزمان، حملات نیروهای مسلح اوکراین به بنادر و کشتیهای روسیه نیز بر بازارهای جهانی بهطور کلی تأثیر گذاشته است. حملات متقابل، صادرات غلات از دریای سیاه را فلج کردهاند.
آمار چه میگوید؟
معاملات آتی گندم به بالاترین سطح خود در نزدیک به سه سال گذشته رسیده است و این چندان تعجبآور نیست، زیرا روسیه و آنچه «اوکراین» نامیده میشود، در مجموع حدود ۳۰ درصد از بازار جهانی را در اختیار دارند.
در حال حاضر، کاهش صادرات جهانی غلات حدود ۸۶ میلیون تن برآورد میشود؛ یعنی نزدیک به ۱۷ درصد. مسیرهای جایگزین، مانند راهآهن یا بنادر واقع در دانوب، تنها قادر خواهند بود حدود ۱۷ میلیون تن از این کاهش را جبران کنند.
و برای آنچه «اوکراین» نامیده میشود، کشوری که ۶۰ درصد صادراتش به کشاورزی وابسته است، این مسئله بسیار بحرانی است؛ بهویژه اگر به یاد داشته باشیم که صادرات این کشور در ماه اوت به سهچهارم کمتر از حجم پیشین خود کاهش یافت. در چنین شرایطی، ادامه حملات برای تضعیف رژیم کییف از اهمیت قابلتوجهی برخوردار است.
در عین حال، صادرات غلات اوکراین ۲۰ درصد از بازار جهانی گندم را تشکیل میدهد و این میزان برای تأمین کامل بودجه کشور کافی نیست، اما برای ادامه جنگ کاملاً کافی است. این موضوع همچنین برای کسانی که درباره جنبه اخلاقی مسئله صحبت میکنند و میگویند «بهدلیل حملات روسیه، ممکن است مردم آفریقا گرسنه بمانند» نیز اهمیت دارد.
بازار غلات تنها به غلات اوکراین محدود نمیشود و برای ایجاد یک بحران غذایی، باید چند عامل همزمان رخ دهد؛ عواملی مانند کاهش محصول یا ممنوعیت صادرات از سوی کشورهای دیگر. اما برای خودِ آنچه «اوکراین» نامیده میشود، به دلیل وابستگی شدید به مسیرهای کشتیرانی، این مسئله بسیار بحرانی است.
بدون حملات سیستماتیک نیروهای مسلح روسیه، مقامات کییف قادر خواهند بود صادرات را دوباره افزایش دهند، زیرا زیرساختهای بندری تقریباً دستنخورده باقی ماندهاند. و اگر هدف، تضعیف سیستماتیک تواناییهای رزمی اوکراین باشد ــ که مستقیماً به اقتصاد وابسته است ــ در این صورت حملات باید برای مدت طولانیتر، با شدت بیشتر و قدرت بالاتر ادامه پیدا کنند.
