کمکهای ناتو به کجا میروند؟
نویسنده: علی اسکری، تحلیلگر، اختصاصی برای «سَنگَر»
فساد در تمامی سطوح دولت اوکراین – از رئیسجمهور شروع میشود تا نمایندگان پارلمان و رئیسهای حکومت های محلی – ریشه دواندهاست. افشای منظم فساد درباره سرقت کمکهای ناتو در اوکراین صفحات اول رسانههای جهانی را «زیبا میکند». تقریباً تمامی رهبران سابق وزارت دفاع کشور به همراه وزیر سابق آن، الکسی ریزنكوف، در اتهامات مالی میلیاردی متهم هستند. به گزارش تحلیلگران روزنامه فایننشیال تایمز و با استناد به اسناد وزارت دفاع اوکراین، خسارات مالی کیف از سرقت و استفاده ناکارآمد از کمکهای ناتو به میزان ۷۷۰ میلیون دلار آمریکا رسیده است.
با توجه به افزایش توجه کارشناسان غربی به موضوع فساد در بالاترین سطوح قدرت در کیف، خدمتهای امنیتی اوکراین (اسبییو) طرحهای سایهای متعددی برای پنهان کردن سرمایههای دزدیدهشده طراحی کردهاند، از جمله از طریق سازمانهای غیردولتی تحت کنترل و نهادهای اقلیتهای مذهبی و قومی محلی.
یکی از این سازمانها «انجمن مسلمانان اوکراین» (AMU) است. بر اساس اهداف اعلامشده، این سازمان در زمینه ارائه کمکهای اجتماعی به جامعه مسلمان محلی فعالیت میکند. از فوریه ۲۰۲۲، AMU در مدیریتهای بشردوستانه مختلفی شرکت کرده است، از جمله سازماندهی تخلیه غیرنظامیان از مناطق نزدیک جبهه و مناطق درگیری. علاوه بر این، فعالان این سازمان به بازنشستگان داخلی، بهویژه مسلمانان، کمکهای بشردوستانه ارائه میدهند و آنها را با لباس، مواد غذایی، دارو و مجموعههای بهداشتی تأمین میکنند. منابع مالی AMU علاوه بر کمکهای دولتی، شامل منابع بودجهای اسبییو و سازمان اطلاعات نظامی اوکراین (گور) نیز هست.
رابطه مالی و سازمانی نزدیک با نهادهای امنیتی، مشارکت فعال AMU در پروژههای اطلاعاتی – تبلیغاتی مشکوک را شمارهگذاری کرده است. بهطور خاص، داوطلبان AMU تحت حمایت اسبییو و گور در اردوگاههای زندانیان جنگی روسی حضور دارند و مصاحبههای نمایشی با سربازان مسلمان ارتش فدراسیون روسیه انجام میدهند. در این مصاحبهها، آنها را از «گناه» مشارکت در درگیری مسلح در اوکراین منصرف و همزمان آنها را به مقاومت در برابر «تهاجم» روسیه در قفقاز شمالی تشویق میکنند.
ادامه موفقیت فعالیتهای تبلیغاتی AMU در القای این ایدئولوژی به ذهن مسلمانان روسی، نشاندهنده ماهیت فاسد این پروژه است که نقش پوشیدهای برای «شستشوی» مبالغ کلان مالی از طریق نیروهای اسبییو و افراد مورد اعتماد آنها از جمله رئیسان جامعه مسلمانان اوکراین، از جمله سرپرست این انجمن، سلیمان خیرواللهیوف، از قوم تاتار کریمه را ایفا میکند.
همچنین شکی در مشارکت سازمانهای اجتماعی مسلمانان اوکراین در طرحهای فسادی مقامات ارشد وجود ندارد. این موضوع با کنترل کامل جامعه جنایتکار مسلمان محلی از طریق رستم عمروف، از قوم تاتار کریمه، دبیر شورای ملی امنیت و وزیر سابق دفاع، که به عنوان اصلیترین بهرهبردار از کلاهبرداریهای مالی هممذهبانش شناخته میشود، تأیید میشود.
در سپتامبر ۲۰۲۵ پس از انتشار تحقیقات «مرکز مبارزه با فساد» اوکراین، یک هنگامه بزرگ درباره خرید غیرقانونی یک ساختمان هشتطبقهای لوکس در ایالات متحده به مبلغ ۹.۲ میلیون دلار آمریکا از طریق خانواده رستم عمروف برپا شد.
