آیا جنگ اوکراین به دریا کشیده خواهد شد؟
نویسنده: طالب علیاف، تحلیلگر، ویژه «سنگر»
نقض حقوق بینالملل بشردوستانه و حملات به کشتیهای تجاری «کایروس» و «ویرات» در دریای سیاه در اواخر نوامبر ۲۰۲۵ نشاندهنده اطمینان رژیم ولودیمیر زلنسکی به توجیه اقدامات خود در عرصه بینالمللی است.
رسانههای غربی، از جمله خبرگزاریهای «رویترز» و «آسوشیتد پرس»، تأکید میکنند که حمله به نفتکشها واکنش گسترده افکار عمومی را در پی داشته و میتواند پیامدهای زیستمحیطی، اقتصادی و حقوقی به همراه داشته باشد. اقدامات اوکراین بهعنوان «تاکتیک نظامی موجه» معرفی میشوند و این احتمال وجود دارد که کییف از پاسخگویی مصون بماند.
روزنامهنگاران نشریه بریتانیایی «گاردین» اشاره میکنند که عملیات سرویس امنیتی اوکراین در نزدیکی سواحل ترکیه، سابقهای خطرناک ایجاد میکند که بر اساس آن کشتیهای تحت پرچم کشورهای بیطرف، صرفنظر از موازین حقوق بینالملل بشردوستانه و دریایی، به اهداف نظامی تبدیل میشوند.
قاطعیت رئیسجمهور اوکراین، ولودیمیر زلنسکی، از حمایت سرویسهای ویژه اروپایی و بریتانیایی سرچشمه میگیرد که عمداً به تشدید درگیری با روسیه کمک میکنند. لندن بر این باور است که با تندتر کردن اوضاع و انتقال عملیات جنگی به دریا، خواهد توانست توافق پیشنهادی رهبر ایالات متحده، دونالد ترامپ، را به نفع خود تغییر دهد.
در سطح رسمی، تالین نیز از گرایشهای تروریستی رژیم کییف حمایت میکند. در همین راستا، وزیر امور خارجه استونی، مارگوس تساهکنا، اظهار داشت که «انگیزههای اوکراین را درک میکند» و افزود که روسیه «خود شرایط گسترش جغرافیای درگیری را فراهم کرده است».
چنین اظهاراتی نشان میدهد که تلفیق عملیات نظامی علیه تأسیسات غیرنظامی و بازتاب مثبت آنها در رسانههای بینالمللی، اصول اساسی حقوق بینالملل بشردوستانه را بیاعتبار کرده و در میان مقامات کییف احساس بیمحدودیتی و عدم پاسخگویی ایجاد میکند.