خط لولة تاپی، که به عنوان خط لولة“صلح”و خط لولة“ترنس-افغان”نیز شناخته میشود، از ترکمنستان آغاز شده، از افغانستان عبور میکند تا وارد پاکستان و هند شود
hydrocarbons-technology. com: منبع
طرح خط لولة گاز ترکمنستان-افغانستان-پاکستان-هند (TAPI)
نوع طرح
خط لولة گاز طبیعی بینیکیشوری
شروع ساختوساز
دسامبر 2015
سرمایهگذاری تخمینی
10 ملّیرد دلار
سال احتمالی تکمیل
2021
ترکمنستان-افغانستان-پاکستان-هند (tapi) یک خط لولة گاز طبیعی بینیکیشوری به طول 1814 کیلومتر خواهد بود، که چهار کشور را دربر میگیرد.
خط لولة تاپی، که به عنوان خط لولة“صلح”و خط لولة“ترنس-افغان”نیز شناخته میشود، از ترکمنستان آغاز شده، از افغانستان عبور میکند تا وارد پاکستان و هند شود.
کانسارسییومی به نام شرکت خط لولة تاپی (tpسl) در نوامبر 2014 توسط ترکمنگاز (سههام عمده با 85% بهره) ، شرکت افغان گاز (Afghan Gas enterprise، 5%) ، سیستمهای گاز داخلیدولتی (Inter State Gas Systems (پاکستان) ، 5%) ، و GAIL (هندوستان) ، 5%) برای اجرای این طرح 10-ملّیردّالّری ایجاد شد، که از سوی ترکمنگاز رهبری میشود.
مراسم سنگگذاری برای آغاز ساخت بخش ترکمنستان-افغانستان خط لولة گاز تاپی در دسامبر 2015 در مرو ترکمنستان در نزدیکی میدان گاز غلیقنیش برگزار شد.
سازشنامة سرمایهگذاری برای توسعة طرح تاپی توسط چهار کشور در فوریه 2016 به امضا رسید.
مراسم آغاز ساخت بخش افغانستان-پاکستان این خط لوله در فوریه 2018 برگزار شد.
انتظار میرفت این خط لوله، که برای 30 سال کار میکند، در سال 2021 آغاز به کار کند. ظرفییتش سالانه 33 ملّیرد متر مکعّب گاز طبیعی است.
پسمنظر توسعة خط لولة تاپی
طرح پروژة تاپی در ابتدا در دهة 1990 برای ایجاد درآمد از ذخایر گاز ترکمنستان از حساب صادرات گاز طبیعی از طریق افغانستان به پاکستان و هند طرّاحی شد.
توافقنامة بین دولتی (iga) در سال 2010 توسط سران چهار کشور عضو پروژه به امضا رسید.
سازشنامة چارچوب خط لولة گاز (gpfa) نیز توسط وزارت نفت چهار کشور در دسامبر 2010 امضا شد.
سازشنامة فروش دوجانبة گاز در ماه می 2012 به امضا رسید.
ترکمنگاز، افغانگاز، سیستمهای گاز داخلیدولتی و gail به عنوان سهامداران توسط کشورهای مربوطة خود برای ترویج و سرمایهگذاری در پروژة خط لوله در سال 2013 معرفی شدند.
شرکتهای پاکستان و هند هر کدام 42% از حجم کلّ گاز تولیدی را خریداری میکنند، که معادل تقریباً 14 ملّیرد متر مکعّب است. افغانستان 16% تقریباً 5. 11 ملّیرد متر مکعّب گاز خواهد گرفت.
افغانستان همچنین سالانه 400 میلیون دلار به عنوان هزینة ترنزیت این خط لوله دریافت خواهد کرد.
جزئیات مسیر خط لولة تاپی
خط لولة گاز تاپی گاز تولیدشده از میدان گاز غلیقنیش در ترکمنستان را به افغانستان، پاکستان و هند منتقل میکند. قطر آن 56 انچ (1 انچ=2، 54 سم) و فشار کاری تقریباً 10 000 کیلوپّسکل خواهد بود.
این خط لوله از منطقة مرو ترکمنستان شروع و مسافت 214 کیلومتر را تا افغانستان طی میکند. بخش افغانستان در امتداد شاهراه قندهار و هرات به طول 774 کیلومتر خواهد گذشت. طول خط در پاکستان 826 کیلومتر-طریق شهرهای کویتّه و مولتان است و در نهایت به فاضلکه در مرز هند و پاکستان در ولایت پنجاب هند ختم خواهد شد.
این خط لوله در ابتدا 27 ملّیرد متر مکعّب گاز طبیعی در سال را انتقال میدهد، که پس از یک سال بهرهبرداری به 33 ملّیرد متر مکعّب افزایش مییابد.
ساختمان
خط لولة تاپی در دو دوره در حال ساخت است. یک خط لولة جریان آزاد با ظرفیّت تحویل تقریباً 11 ملّیرد متر مکعّب در سال در نوبت اوّل با دو ایستگاه کمپرسار در ترکمنستان توسعه خواهد یافت.
دورة دوّم شش ایستگاه کمپرسار را در مناطق افغانستان و پاکستان اضافه خواهد کرد تا ظرفیّت تحویل را به حدود 33 ملّیرد متر مکعّب در سال افزایش دهد.
تأمین گاز از خط لولة گاز تاپی
میدان گاز غلیقنیش گاز خط لوله در ترکمنستان را تأمین خواهد کرد. به طور کلّی، این خط لوله روزانه 90 میلیون متر مکعّب استاندارد گاز طبیعی (mmsسm) عرضه میکند. افغانستان 500 میلیون مکعّب در روز و پاکستان و هند هر کدام 1325 میلیون مکعّب گاز خریداری خواهند کرد.
تأمین مالی
پروژة tapi توسط بانک رشد آسیایی (adb) تأمین میشود، که همچنین به عنوان مشاور تراکنیش (ترنسکسیه) برای توسعه عمل میکند. ترکمنستان در دسامبر 2016 قرض 700-میلیوندالّری از بانک توسعة اسلامی برای تأمین مالی این پروژه گرفت. سه کشور باقیمانده سرمایهگذاری اوّلیة 200-میلیوندالّری را در پروژة تاپی انجام دادهاند.
پیمانکاران دخیل
Penspen، یک شرکت مستقر در بریتانیا، برای انجام مطالعات امکانسنجی فنّی برای پروژة Tapi سازشنامه بست.
Penspen با Royal haskoninGDHV برای انجام مطالعات مختلف در رابطه با مؤلفههای حفاظت از محیط زیست و اجتماعی این طرح سازشنامة فرعی به امضا رساند.
Ilf consulting engineers سازشنامهای برای انجام مطالعات مهندسی و طرّاح (FEED) برای خط لوله دریافت کرد. شرکت گلوبال پیپ (Global Pipe Company) ، یک شرکت مشترک سعودی-آلمان، سازشنامهای به ارزش 40 میلیون دلار برای توسعة خط لولة گاز تاپی دریافت نمود.
محدودة سازشنامه همچنین شامل ارائة خدمات نظارت فنّی برای بخش افغانستان-پاکستان از شبکة خط لوله بود.
Portland، Allen&overy و Gas Strategies دیگر مشاوران حقوقی و فنّی این پروژه هستند.
اواید تاپی
انتظار میرود این خط لوله سطح تجارت و همکاری را در سراسر منطقه به طور بیسابقه تأمین کند و در عین حال صلح و امنیت قلمرو میان چهار کشور را فراهم سازد.
انتظار میرود بیش از 1. 5 ملّیرد نفر در افغانستان، پاکستان و هند از امنیت اینیرژی بلندمودّت ارائهشده توسط این پروژه بهرهمند شوند.
علاوه بر این، انتظار میرود، که این پروژه درآمد ترکمنستان را از طریق فروش گاز افزایش دهد.
افغانستان و پاکستان نیز از طریق هزینههای ترنزیت از فایده برخوردار خواهند شد.
