به گفته فرمانده نظامی جبهه مقاومت، رهبران طالبان، سازمانی که در روسیه ممنوع شده است، درخواست های مسکو را جدی نمی گیرند.
نویسنده: اندری سرنکو، رئیس مرکز تحلیلی سیاستشناسان روسیه، خبرنگار "نزاویسیمایا گازتا"
جنرال امیری که به عنوان "هدف شماره ۱" برای رژیم کابل شناخته می شود، در پنجشیر است. عکس از خالد امیری
طالبان، دولت اسلامی (هر دو ممنوع در روسیه) و سایر سازمان های تروریستی در افغانستان در آینده نزدیک تهدیدی واقعی برای کشورهای منطقه خواهند بود. در این باره جنرال خالد امیری، فرمانده نیروهای مسلح جبهه مقاومت ملی افغانستان در گفتگوی اختصاصی با آندری سرنکو، ستون نویس "نزاویسیمایا گازتا" اظهار داشت. جنرال امیری تا اوت ۲۰۲۱ فرماندهی واحدهای نیروهای ویژه (کماندو) افغانستان را بر عهده داشت و با شبه نظامیان طالبان و داعش در ولایات مختلف افغانستان می جنگید. امروز خالد امیری ۳۶ ساله در پنجشیر به سر می برد و در آنجا عملیات جنگی جبهه مقاومت ملی افغانستان علیه طالبان را رهبری می کند. این گفتگو با "نزاویسیمایا گازتا" اولین مصاحبه فرمانده امیری با خبرنگاران خارجی است.
– آقای جنرال، رژیم طالبان بیش از یک سال و نیم است که بر افغانستان مسلط است. نتایج این ماه های حکومت طالبان را چگونه ارزیابی می کنید؟ طالبان چه دستاوردهایی داشته است؟
- طالبان در یک سال و نیم تسلط بر افغانستان هیچ دستاوردی نداشته است. از نظر اقتصادی، از ۳۵ میلیون نفر در افغانستان، طبق آمار سازمان های بین المللی بشردوستانه، ۲۸ میلیون نفر زیر خط فقر هستند و به کمک های فوری نیاز دارند. تهدیدات امنیتی در حال افزایش است و افغانستان برای تروریست های بین المللی به مکانی امن تبدیل شده است. از نظر سیاسی، در حالی که مردم افغانستان توسط یک گروه قومی خاص اداره می شوند و سایر اقوام از تمام ساختارهای سیاسی محروم هستند، در درون طالبان نیز بین طالبان قندهار و طالبان حقانی اختلاف وجود دارد. و هر روز شکاف این تضادها عمیق تر می شود.
در سطح منطقه ای و بین المللی هنوز هیچ کشوری طالبان را به رسمیت نشناخته است و برخی از کشورهای اسلامی مانند عربستان سعودی، امارات متحده عربی و ترکیه حتی سفارت های خود را در کابل بسته و دیپلمات های خود را از افغانستان اخراج کرده اند.
افغانستان به تدریج در حال منزوی شدن است. سطح بی اعتمادی در میان طالبان در حال افزایش است.
بدین ترتیب، با توجه به دلایل فوق به این نتیجه می رسیم که گروه تروریستی طالبان فقدان قابلیت ها و شایستگی های خود را برای مشروعیت بخشیدن به خود در سطح داخلی و بین المللی نشان داده است.
- به نظر شما اهداف طالبان چیست؟
- طالبان یک گروه افراطی نیابتی، قومی و خشن است که در پوشش دینی عملاً به قوم گرایی و حذف دیگران برای تأمین منافع بیگانه می پردازد. از جمله این اهداف می توان اجرای سیاست قومی خودخواهانه، اجرای سیاست مذهبی خاص، حمایت از گروه های تروریستی خارجی، جذب سرمایه گذاری از منطقه و انباشت ثروت، سرکوب قیام های محلی و نارضایتی های اجتماعی، حذف جزایر خودمختاری محلی را میتوان نام برد.
- چرا مردم افغانستان با رژیم طالبان آشتی کردند؟
- من با چنین فرمول بندی موضوع موافق نیستم، افغان ها هرگز با طالبان آشتی نکرده اند. نارضایتی در سطح محلی و ملی قابل مشاهده است. مردم افغانستان در حال حاضر در گروگان طالبان هستند.
- به جز پنجشیر و اندراب، تا امروز هیچ نشانه ای از مقاومت در برابر طالبان دیده نمی شود. گروه هایی از مبارزان جبهه مقاومت ملی افغانستان حضور دارند. جبهه مقاومت ملی امروز چه چیزی است؟
- جبهه مقاومت ملی هر روز در گروه های مختلف اجتماعی و جغرافیایی در حال گسترش است. در سال ۲۰۲۳ شاهد مقاومت مسلحانه در برابر طالبان در ولایات مختلف افغانستان خواهید بود.
- چه کسی از شما حمایت می کند؟
- مردم عادی از مقاومت ملی حمایت می کنند، اما تاکنون هیچ کشوری از آن حمایت نکرده است، زیرا تعامل (این کشورها) با طالبان دلیل عدم حمایت از مقاومت است. اما این وضعیت به زودی تغییر خواهد کرد.
- چشم انداز جبهه مقاومت را چگونه ارزیابی می کنید؟ چه اهدافی را برای خود در نظر می گیرد؟
- جبهه می خواهد یک نظام سیاسی غیر متمرکز در افغانستان ایجاد شود. آن به تنهایی نمیجنگد، بلکه در همکاری با دیگر قبایل و گروههای اجتماعی جایگزین طالبان است. اهداف جبهه رهایی افغانستان از شر طالبان و سایر تروریست های بین المللی، ایجاد یک دولت غیر متمرکز فراگیر مبتنی بر اراده مردم است، دولتی که در آن همه اقوام مانند خویشاوندان و زیر یک سقف زندگی کنند، از حقوق برابر و فرصت زندگی در هماهنگی با یکدیگر و با جهان برخوردار باشند.
- امروز صحبت های زیادی در مورد خطر احیای "دولت اسلامی" (داعش ممنوع روسیه) در افغانستان وجود دارد. به نظر شما این تهدید چقدر جدی است؟ داعش در افغانستان چیست و جبهه مقاومت ملی افغانستان چه احساسی نسبت به داعش دارد؟
- طالبان از نظر ایدئولوژی و نوع رفتار افراطی هیچ تفاوتی با داعش و سایر تروریست ها ندارند. امروز، داعش در افغانستان در حال گسترش و قدرتمندتر شدن تحت حاکمیت طالبان بیش از هر زمان دیگری است.
داعش طی هفت سال گذشته فراز و نشیب های زیادی را در افغانستان تجربه کرده و اکنون در حال گسترش است. داعش دارای قدرت فعال و بالقوه برای به دست آوردن قدرت است. یکی از عواملی که داعش را قوی می کند تنش طالبان با پاکستان است. این گروه تروریستی خارجی نگران است که طالبان ممکن است با پاکستانی ها معامله کنند. به همین دلیل است که آن علاقه مند پیوستن اعضا جدید به داعش هست و فقر فزاینده در جامعه افغانستان باعث قوی تر شدن داعش می شود.
جبهه مقاومت ملی فرقی بین داعش، طالبان و سایر گروه های تروریستی قائل نیست، زیرا همه آنها نه تنها برای افغانستان بلکه برای منطقه و جهان در آینده نزدیک تهدیدی جدی هستند.
- پاکستان چه نقشی در تقویت رژیم طالبان ایفا کرد؟ نفوذ تشکیلات پاکستانی و سازمان های استخباراتی اسلام آباد امروز بر قدرت طالبان در افغانستان چقدر است؟
- نقش پاکستان در حمایت از طالبان بسیار مشهود است و دارای ویژگی های فراوانی میباشد. بسیاری از اعضای بلندپایه طالبان به ویژه شبکه حقانی (ممنوع در روسیه) و امیرخان متقی وزیر امور خارجه طالبان، والیان و مقامات امنیتی طالبان با سازمان استخبارات پاکستان مرتبط هستند. آخرین اطلاعات نشان می دهد که پاکستان از رهبر طالبان و اعضای ارشد طالبان حمایت می کند که گزینه های تعامل با جامعه جهانی را نادیده می گیرند.
استخبارات پاکستان به عنوان خالق طالبان اکنون مشاوران پاکستانی در اکثر وزارتخانه های سکتوری و اقتصادی افغانستان دارد و وزیر خارجه پاکستان به عنوان وزیر امور خارجه طالبان در مجامع بین المللی عمل می کند.
- سیاست روسیه در قبال افغانستان را چگونه ارزیابی می کنید؟ مواضع سیاسی مسکو امروز در کابل چیست؟
- مسکو و به ویژه نماینده ویژه روسیه در امور افغانستان، ضمیر کابلوف، در تلاش هستند تا از افتادن طالبان به دست غرب به ویژه آمریکا جلوگیری کنند. مسکو از طالبان میخواهد که با داعش و دیگر گروههای تروریستی در آسیای مرکزی مقابله کند، اما منابع اطلاعاتی میگویند که طالبان خواستههای مسکو را جدی نمیگیرند، زیرا طالبان به پولی نیاز دارند که مسکو قادر به تامین آن نیست. طالبان توسط غرب تحریم شده است، اما مسکو نمی تواند کاری برای طالبان انجام دهد. طالبان گفته اند که مسکو در نتیجه درگیری در اوکراین در خطر انزوای بین المللی قرار دارد، بنابراین آنها نمی خواهند با یک کشور منزوی تجارت کنند.
- امروز صحبت های زیادی در مورد احتمال بازگشت آمریکا به افغانستان وجود دارد. آیا فکر می کنید اتحاد واشنگتن و رژیم طالبان ممکن است؟
- بیش از دو سال از اتحاد طالبان و ایالات متحده آمریکا که با امضای اسناد پنهان توافقنامه دوحه (در پایان فوریه ۲۰۲۰) آغاز شد، می گذرد. به گفته زلمی خلیل زاد و تام وست (نماینده ویژه سابق و فعلی ایالات متحده برای افغانستان. - "نزاویسیمایا گازتا")، آمریکا همیشه در مورد تعامل با طالبان صحبت کرده است. با این حال، به نظر می رسد که موضوع به رسمیت شناختن طالبان تا پایان دوره ریاست جمهوری جوزف بایدن در دستور کار واشنگتن نباشد. اگر طالبان به زنان و دختران اجازه کار و تحصیل بدهد، یک دولت فراگیر تشکیل دهد، موضع خود را در قبال گروه های تروریستی خارجی مشخص کند، و به حقوق بشر احترام بگذارد، آنگاه چشم انداز اتحاد قوی تر بین طالبان و ایالات متحده بسیار جدی است. و به هر حال، ایالات متحده هیچ جایگزین دیگری ندارد. در غیر این صورت تحمل شرایطی که این گروه پیش میآورد برای آمریکا دشوار خواهد بود.
- چین تمایل خود را برای همکاری با دولت طالبان نشان می دهد. چندین قرارداد اقتصادی بین پکن و طالبان امضا شد. به نظر شما این قراردادها تا چه حد قابل اجرا هستند؟ چشم انداز فعالیت های چین در افغانستان را چگونه ارزیابی می کنید؟
- چین و طالبان شریک طبیعی نیستند. چین ظرفیت پاسخگویی به نیازهای طالبان را ندارد. طالبان از چین به دو صورت استفاده می کنند. اولاً طالبان نزدیکی خود را به چین نشان میدهند و از این کارت علیه غرب استفاده میکنند - برای فشار بر غرب. دوم، آنها قراردادهای پروژه اقتصادی با چین امضا کرده اند تا درآمدهای داخلی خود را افزایش دهند. چین تلاش می کند راه آمریکا را در افغانستان دنبال کند، اما طالبان تحت فشار غرب، آنطور که چین انتظار داشت رفتار نکرد. طالبان به درخواست چین برای مهار گروه اویغور ترکستان شرقی پاسخی ندادند. طالبان همچنین در برابر درخواست چین برای استرداد برخی از رهبران جنبش اسلامی ترکستان شرقی (ETIM، ممنوعه در روسیه) تکانی نخوردند.
به دلیل عدم خودکفایی اقتصادی، طالبان علاقه مند به روابط با تعداد زیادی از کشورها هستند که به آنها در بخش اقتصادی کمک کنند یا می توانند کمک کنند. با درک این موضوع، چین با طالبان توافقاتی انجام داده است، بدون اینکه پروژه های عملی داشته باشد، بلکه برای "قطع دست دیگران"، آنها را از این امتیاز محروم کرده است. هیچ یک از پروژه های منعقد شده با چین به دلیل مشکلات امنیتی در افغانستان در عمل قابل اجرا نیست.
- پیش بینی شما از آینده رژیم طالبان چیست؟ حکومت آنها در افغانستان تا کی ادامه خواهد داشت؟
- طالبان افغانستان را به انزوا کشانده است. طالبان با شیوه های مذهبی و قومی افراطی بر مردم افغانستان حکومت می کنند و خود مردم افغانستان هم اکنون در بدترین شرایط اقتصادی، سیاسی و امنیتی به سر می برند. هیچ کشوری حاضر نیست طالبان را به رسمیت بشناسد. هر روز که می گذرد بر میزان ناامنی و حضور تروریست های بین المللی مانند ایمن الظواهری در افغانستان افزوده می شود و کشورهای منطقه در معرض تهدید جدی قرار می گیرند. من دورنمای بسیار کمی برای حکومت طولانی مدت طالبان در افغانستان می بینم.
- چند هفته دیگر یعنی بهار آینده چه خبرهایی از افغانستان می توانیم داشته باشیم؟ آیا جبهه مقاومت ملی افغانستان برای مبارزه مسلحانه طولانی با طالبان آماده است؟ آیا مصالحه بین نیروهای جبهه مقاومت ملی و طالبان امکان پذیر است و اگر چنین است، با چه شرایطی؟
- باید منتظر اخباری از تشدید جنگ چریکی در افغانستان و حملات رزمندگان مقاومت به شهرهای بزرگ باشیم. جبهه مقاومت ملی بخشی از جنگ آینده علیه طالبان خواهد بود نه کل جنگ.
به نظر نمی رسد که طالبان طرفدار رویکرد سیاسی برای حل و فصل بحران افغانستان و گفتگوهای صلح در افغانستان باشند.
افغانستان به دلیل دشمنی های داخلی طالبان که تاکنون پنهان بوده است، منزوی تر و بی ثبات تر خواهد شد. اکنون اختلاف های داخلی بین طالبان علنی میشود.
کشورهای منطقه از تعامل و همکاری با طالبان ناامیدتر خواهند شد.
این امکان وجود دارد که نمایندگان ارتش ملی و نیروهای امنیتی سابق افغانستان برای انجام وظایف خود با دعوت برخی از طالبان به کابل بازگردند، اما این بیشتر تلاشی برای حل مسئله قومی است تا یافتن راه حلی برای پایان دادن به جنگ. در افغانستان بدون تشکیل یک حکومت جامع سیاسی و قومی در کشور، ایجاد یک ارتش مؤثر با ترکیبی از نمایندگان چند نسل ناهمگون غیرممکن است.
به نظر می رسد رویکرد کمیسیون تماس طالبان با برخی از شخصیت های دوره جمهوری نیز شکست خورده است، زیرا عودت کنندگان طالبان نمی توانند بن بست بحران امنیتی و عدم مشروعیت طالبان را حل کنند.
