مسوده براي انجمن هاي سياسي افغانستان
نویسنده: دكتر فريد يونس، استاد بازنشسته بشر شناسي اسلامي و فلسفه اسلامي از دانشگاه ايالتي كليفورنيا، ايالات متحده امريكا، عضو شورای مشاوره "سنگر"
پيشنهادات براي افغانستان پسا طالبان
هدف
ايجاد يك افغانستان آزاد و مستقل بر پايه هاي اصول مدني، اخلاقي و عدالتي براي همه افراد كشور و در سطح بين المللي.
مرام
تطبيق قانوني، مدني، اخلاقي، عدالتي مسايل سياسي، اجتماعي و اقتصادي براي آباداني كشور و مبارزه بر عليه هر گونه تفوق طلبي قومي، مذهبي، نژادي، جنسيتي و زباني مي باشد. مرام اساسي عبارت أست از آرامي، امنيت و رفاه مردم در قبال قانون، اقتصاد پيشرفته كه همه مردم از آن مستفيد شوند و آموزش و پرورش همگاني براي ارتقاي سطح فكري و معنوي مردم أست كه شروع آن مبارزه با بيسوادي أست تا مردم خود تصميم گيرنده شوند.
مواد ذيل پيشنهاد مي شود:
ماده اول: از آنجايكه افغانستان داراي اقوام گوناگون مي باشد و هر قوم زيبايي هاي فرهنگي خود را دارد ؛ براي ترقي ، پيشرفت و توانمند سازي مردم كه خود مسوليت پذير شوند و احترام به مسايل فرهنگي همه اقوام، نظام فدرالي پيشنهاد مي شود تا مردم در سرنوشت سياسي، اجتماعي و فرهنگي خود خوبتر سهيم شوند و مسوليت پذير باشند.
ماده دوم: ما در قرن بيست و يكم زندگي مي كنيم. اين قرن، قرن تساوي حقوق مدني أست. ما عقيده داريم كه در همچو شرايط جهاني و تجارب كه از تاريخ كشور آموختيم در كنار نظام فدرالي، نظام سياسي شهروندي را پيشنهاد مي كنيم كه افراد كشور، زن و مرد در مقابل قانون حقوق مدني مساوي داشته باشند و همه مردم در مقابل قانون مسوليت داشته باشد. در افغانستان پسا طالبان هيچ قومي بر قومي برتري ندارد و هيچ قومي در اكثريت نيست. هيچ مذهبي بر مذهبي برتري ندارد و هيچ مذهبي نبايد در اكثريت باشد. هيچ مردي بر زني و هيچ زني بر مردي برتري ندارد مگر تقوي و دانش. ما همه يك ملت واحد هستيم و اكثريت و اقليت را براي ايجاد همبستگي ملي نه مي شناسم.
ماده سوم: ما هرگونه معايده و قرارداد داخلي و خارجي را كه به ضد منافع مردم كشور باشد تاييد و تصديق نه مي كنيم.
ماده چهارم: از جامعه جهاني و ملل متحد خواستاريم تا به اساس مواد حقوق بشر و كرامت انساني كه مندرج اصولنامه حقوق بشر و اعلاميه حقوق بشر اسلامي كه در سال ١٩٨١ در پاريس توسط دول اسلامي به امضاء رسيده أست ما را ياري رسانده و يك حكومت فرا گير را طي يك كنفرانس بين المللي كه مردم در انتخابات دولت سهم داشته باشند از طريق انتخابات آزاد و سرتاسري فراهم كند.
ماده پنجم: ما اعتقاد داريم كه مذهب يك موضوع شخصي أست و همه مذاهب افغانستان به شمول مذهب هندو و سيك كه در خلقت برادر ما هستند قابل احترام أست و در ساختار اجتماعي و سياسي كشور بدون تبعيض سهم خواهند داشت.
ماده ششم: از آنجايكه افغانستان از نگاه جيو پوليتيك موقف منطقه حايل را بين شرق و غرب دارد كه باعث پسماني و استثمار مردم و معاملات خارجي شده أست پيشنهاد مي كنيم كه در همان كنفرانس بين المللي افغانستان يك كشور آزاد، مستقل ، بيطرف و غير منسلك اعلان شود.
ماده هفتم: زبان هاي فارسي ، پشتو و ازبكي زبان هاي رسمي كشور خواهند بود.
جنوري ٢٧ ، ٢٠٢٣