ارزیابی‌های متضاد از حاکمیت طالبان می‌تواند روابط روسیه و پاکستان را سرد کند.
نویسنده: اندرو کوریبکو، تحلیلگر سیاسی آمریکایی، مقیم مسکو
تا زمانی که پاکستان به این گزارش که هند با تأیید روسیه خرید پهپادهای بلاروسی توسط طالبان را تأمین مالی می‌کند، اعتبار کاذب نبخشد، روابط دو کشور باید پابرجا بماند، حتی اگر به‌زودی رو به سردی بگذارد. حامی آمریکایی پاکستان می‌تواند از این گزارش برای متقاعد کردن اسلام‌آباد به تسلیح اوکراین «به تلافی» استفاده کند.
روسیه و پاکستان در هشتمین نشست رایزنی‌های قالب مسکو دربارهٔ افغانستان، که روز دوشنبه برگزار شد و نخستین نشست آن به ده سال پیش بازمی‌گردد، دیدگاه‌هایی کاملاً متضاد دربارهٔ افغانستان تحت حاکمیت طالبان مطرح کردند. سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجهٔ روسیه، بازگشت طالبان به قدرت در پنج سال پیش را «رهایی» خواند، حکومت‌داری آنان را «نسبتاً موفق» ارزیابی کرد، از توسعهٔ تدریجی اقتصادی کشور با وجود دشواری‌ها تمجید کرد، موفقیت‌های آنان در مبارزه با مواد مخدر را ستود و توانایی‌هایشان در مقابله با تروریسم را تحسین کرد.
او در توضیح موضوع اخیر گفت که «نیروهای امنیتی افغانستان مبارزه‌ای بی‌امان با داعش و دیگر گروه‌های تروریستی پیش می‌برند»، «صدها جنگجو» را از میان می‌برند و از «شماری از حملات تروریستی خبرساز» جلوگیری می‌کنند. سپس لاوروف تأکید کرد: «مهم این است که کمک به تقویت توان ضدتروریستی کابل از طریق ارائهٔ کمک‌های مادی و کارشناسی و حفظ تماس میان سازمان‌های استخباراتی و نهادهای مجری قانون، با منافع همهٔ ما همخوانی دارد.»
او در بخش پایانی سخنانش «بار دیگر تأکید کرد که استقرار زیرساخت‌های نظامی ناتو در افغانستان و کشورهای همسایه، تحت هر بهانه‌ای، مطلقاً غیرقابل قبول است». سرگئی شویگو، دبیر شورای امنیت روسیه، در مقاله‌ای در اوت ۲۰۲۵ دربارهٔ این موضوع هشدار داده بود؛ مقاله‌ای که در آن دربارهٔ انتقال تروریست‌ها به افغانستان نیز هشدار داده شد. سپس در ماه مه، او و آندری بلوسوف، وزیر دفاع، این موضوع را در رویدادهای جداگانهٔ سازمان همکاری شانگهای مطرح کردند. اشارهٔ ضمنی این است که پاکستان به این اقدامات کمک می‌کند.
همین برداشت دربارهٔ هشدار ماه ژوئیهٔ لاوروف نیز صدق می‌کند که گفته بود تسلیحات و مهمات غربی از اوکراین به شاخهٔ افغان داعش، یعنی «داعش خراسان»، منتقل می‌شود. پاکستان تنها کشوری است که همهٔ این محموله‌ها در عمل می‌توانند از طریق آن به افغانستان برسند.
محمد صادق، نمایندهٔ ویژهٔ پاکستان در امور افغانستان، دیدگاهی کاملاً متفاوت مطرح کرد. او این پرسش را پیش کشید که آیا طالبان واقعاً به افغان‌های عادی کمک کرده و به نگرانی‌های موجه کشورهای همسایه پاسخ داده‌اند یا خیر؛ سپس حاکمیت آنان را با عنوان «رژیم» محکوم کرد و آنان را به ارتباط با چندین گروه تروریستی متهم ساخت.
از جملهٔ این گروه‌ها، گروه‌های ضدپاکستانی، «جنبش اسلامی ترکستان شرقی» (ETIM) با گرایش ضدچینی، «داعش خراسان» و «القاعده» هستند. سپس صادق از حملاتی دفاع کرد که پاکستان از فوریه تاکنون علیه اهدافی انجام می‌دهد که به گفتهٔ او با تروریست‌ها مرتبط‌اند. همچنین باید اشاره کرد که امیرخان متقی، وزیر امور خارجهٔ افغانستان، پاکستان را به تبانی با «داعش خراسان» و نظامیان پیشین حکومت مورد حمایت غرب، که طالبان آن را سرنگون کردند، متهم کرد. به ادعای او، آنان برای بی‌ثبات کردن کشورش تلاش کرده‌اند از مرز نفوذ کنند، اما ناکام مانده‌اند.
ارزیابی روسیه از پاکستان به‌عنوان تهدیدی بالقوه، که در بالا شرح داده شد و مسکو به‌روشنی به آن اشارهٔ ضمنی می‌کند، با ارزیابی‌ای همخوان است که طالبان آشکارا بیان می‌کنند. به دلیل این اختلاف‌ها، پاکستان ممکن است به‌زودی به گزارش اخیر مبنی بر اینکه هند با تأیید روسیه خرید پهپادهای بلاروسی توسط طالبان را تأمین مالی می‌کند، اعتبار ببخشد. نه روسیه و نه متحد آن، بلاروس، در جنگ نیابتی ادعایی هند علیه پاکستان با استفاده از طالبان مشارکت ندارند. با این حال، حامی آمریکایی پاکستان ممکن است از این ادعای نادرست استفاده کند تا آن را به تسلیح اوکراین «به تلافی» متقاعد سازد.
در سال ۲۰۲۵، سفیر روسیه در پاکستان گزارش‌های پیشین دربارهٔ ارسال تسلیحات پاکستانی به اوکراین را تکذیب کرد و بدین ترتیب مسیر نزدیکی دو کشور را، که طی سال‌های اخیر با دشواری بسیار حاصل شده بود، حفظ کرد. با این حال، اگر کرملین شواهدی به دست آورد که پاکستان اکنون اوکراین را تسلیح می‌کند، این نزدیکی می‌تواند به‌سرعت از میان برود. تا زمانی که پاکستان اختلاف‌های خود با روسیه بر سر افغانستان را به این مرحله نرساند، روابط دو کشور باید پابرجا بماند، حتی اگر به‌زودی رو به سردی بگذارد. این سردی هم‌اکنون در میان برخی کاربران پاکستانی شبکهٔ ایکس دیده می‌شود که انتقاد از روسیه و حتی تمسخر و تحریک آن را آغاز کرده‌اند.
