اگر ایران مهدی را به طالبان تحویل داده باشد، باید این رویداد را سرآغاز فصل جدیدی از روابط شیعیان افغانستان و ایران عنوان داد. فصلی از روابط، که بر پایة بیاعتمادی استوار خواهد بود.
نویسنده: رستم روشنگر، تحلیلگر
عکس: (راست به چپ) 11 آگوست. ملا عبداللطیف منصور و علی اکبر محرابیان، وزیران آب افغانستان و ایران در کابل.
اگر خبر شهادت مولوی مهدی بدست لشکر اجیر و ظالم(تالبان) دقیق باشد و این خبر نیز درست باشد که مولوی مهدی بعد از ورود به ایران توسط ایرانی ها دستگیر و به تالبان تحویل داده شده است، ما با یک رویداد مهم و بی پیشینه مواجه هستیم. دیروز برخی از رسانه های اجتماعی خبرهایی را در مورد بازداشت مهدی نشر کردند اما بعد سخن از شهادت او به دست تالبان منتشر شد. خبرهای دیروزی شایبه تحویلی او توسط ایران به تالبان را تقویت کرده است.
ایران که در یک سال اخیر تلاش کرده با تالبان رابطه دوستانه داشته باشد و از مجبوریت تالبان در جهت کسب منافع خود استفاده کند، قیام مولوی مهدی علیه تالبان را فتنه امریکا خواند.
برخی از ناظرین به این باورند که ایران به تالبان تعهد سپرده که جلو شورش ها و قیام های ضد تالبی در میان شیعیان و هزاره ها را خواهد گرفت. گفته میشود که در مقابل تالبان حاضر به دادن امتیازهایی به ایران شده است. از جمله موضوع آب هیرمند است که ایران شدیدن نیازمند آن است. چند روز پیش خبرهایی در مورد آزادسازی آب ذخیره شده هیرمند در بند کجکی بسوی ایران نشر شد. به دنبال آن وزیر انرژی ایران کابل رفت.
ایران در دیگر مناطق خاورمیانه خود را مدافع شیعیان میداند و از گروه های شیعی در عراق، لبنان، یمن و ... در برابر حکومت ها حمایت میکند. اما در افغانستان به نظر میرسد که ایران گروه های شیعی را در بدل آب به یک حاکمیت سنی به شدت افراطی ضد شیعی فروخته باشد.
بسیاری از رهبران سیاسی و مذهبی اهل تشیع و هزاره تبار در یک سال اخیر مصروف مذاکره با تالبان بر سر چگونگی سهم و جایگاه شان در مناسبات قدرت بوده اند اما حاصلی بدست نیامده است. ایران در این زمینه نقش میانجی را بازی کرده است. تالبان در تمامی سطوح حقوق هزاره ها و شیعیان را نقض کرده است و با یک حرکت اعتراضی هزارگی-شیعی در بلخاب نیز به شدت برخورد کرده است.
اگر ایران مهدی را به تالبان تحویل داده باشد، باید این رویداد را سرآغاز فصل جدیدی از روابط شیعیان افغانستان و ایران عنوان داد. فصلی از روابط که بر پایه بی اعتمادی استوار خواهد بود. شیعیان افغانستان همواره از سوی حاکمیت های پشتونی برچسپ جاسوسی ایران میخورند و از این بابت همیشه با سؤظن با آنان رفتار شده است. این کار ایران همچنان شعار جمهوری اسلامی در امر حمایت و دفاع از مظلومین و مستضعفین در برابر مستکبرین و فراعنه زمان را با چالش جدی معنا مواجه میکند.
تالبان نمونه کامل یک گروه مستکبر و جاهل است که به دیکته سازمان های اطلاعاتی غربی حاضر به ارتکاب هر نوع جنایتی علیه مسلمانان است! این را ایران بخوبی میداند اما منافعش حکم میکنم که آن را مورد اغماض قرار دهد.
