واشنگتن برای ایجاد یک دولت فراگیر جدید در کابل عجله دارد
نویسنده: آندری سرنکو، خبرنگار ویژه نیزاویسیمایا گازیتا
ایالات متحده در حال آماده سازی یک حرکت جدید در بازی سیاسی افغانستان است. به گفته منابع گروه های مختلف در مهاجرت سیاسی افغانستان، تا پایان تابستان امکان برگزاری "کنفرانس بزرگ" در واشنگتن با حضور برخی از رهبران طالبان و تاثیرگذارترین نمایندگان مقاومت ضد طالبان وجود دارد. هدف این مجمع باید آشتی دادن گروه های سیاسی متخاصم با چشم انداز ایجاد یک دولت فراگیر جدید در افغانستان باشد.
این واقعیت که واشنگتن در حال تدارک یک نشست مهم با رهبران مقاومت ضد طالبان بود، ابتدا در اوایل ماه ژوئن مشخص شد. به گفته منابع، در دیدار تام وست، نماینده ویژه رئیس جمهور آمریکا در امور افغانستان با نمایندگان شورای عالی مقاومت افغانستان در آنکارا، نکاتی درباره برگزاری نشست بین الافغانی برنامه ریزی شده در پایتخت ایالات متحده شنیده شد. در این دیدار که در اواخر ماه می انجام شد، دیپلمات آمریکایی چند تز مهم را مطرح کرد.
اول، به گفته تام وست، ایالات متحده به اداره طالبان در کابل فرصت داد تا خود را ثابت کند و توانایی خود را برای رهبری افغانستان نشان دهد. با این حال، طالبان از این شانس استفاده نکردند و نتیجه منفی را نشان دادند. اداره طالبان در شکل کنونی خود قادر به حل مشکلات مدیریت و توسعه کشور و تامین ضمانت های امنیتی برای منطقه و جهان نیست.
ثانیاً این دیپلمات آمریکایی به نمایندگان مقاومت ضد طالبانی افغانستان اعلام کرد که تاکنون ایالات متحده به مداخله بشردوستانه در امور افغانستان طالبانی اکتفا نموده و بر ارائه کمک های بشردوستانه سریع به مردم این کشور بدبخت تمرکز کرده است. اکنون آمریکا قصد دارد استراتژی خود را تغییر دهد و آماده است تا نقش فعالتری نه تنها بشردوستانه بلکه سیاسی در افغانستان ایفا کند.
سوم، به گفته منابع، تام وست بر عدم تمایل ایالات متحده برای مشارکت در رویارویی مسلحانه بین طالبان و مخالفان آنها در در افغانستان تاکید کرد. این دیپلمات آمریکایی تصریح کرد که واشنگتن قطعا از ناکارآمدی و ضعف حکومت طالبان ناامید است، اما باور ندارد که سرنگونی مسلحانه این حکومت به تغییرات مثبت در افغانستان منجر شود.
در نتیجه ارتباط با تام وست، شرکت کنندگان افغان در گفتگو این تصور را به دست آوردند که ایالات متحده علاقه مند است که نیروهای اپوزیسیون فشارهای مختلفی را بر طالبان اعمال کنند و آنها را به تغییر و دادن امتیاز پیش از نشست بین الافغانی سوق دهند," می گویند این منابع.
تام وست علاوه بر آنکارا با نمایندگان مردم افغانستان و نیروهای مخالف در امارات نیز دیدار کرد. منابع آگاه به موضوع رایزنیهای دوبی گفتند که در نتیجه این نشستها و تعدادی دیگر از دیدارهای فرستادههای آمریکا با سیاستمداران افغان، "نامزدها برای سفر به واشنگتن، جایی که به زودی کنفرانس بزرگی در مورد حل و فصل بحران افغانستان برگزار میشود, انتخاب خواهند شد." به گفته این منابع، "تام وست مستقیماً نگفته است که طالبان ممکن است در نشست واشنگتن شرکت کنند، اما زمینه کلی صحبتهای دیپلمات آمریکایی این احتمال را میدهد که چنین احتمالی قابل انتظار باشد".
می توان حدس زد که نشست نمایندگان افغانستان (طالبان و مخالفان) در واشنگتن که توسط طرف آمریکایی تدارک دیده می شود، همزمان با اولین سالگرد خروج نیروهای آمریکایی و ناتو از افغانستان و تصرف قدرت در این کشور توسط طالبان (15 اوت) برگزار شود. و نکته اینجا فقط در انرژی نمادگرایی سیاسی نیست.
همانطور که تجربه نشان می دهد، اکثر ژست های سیاست خارجی آمریکا کاملاً با برنامه رویدادهای سیاسی داخلی ایالات متحده گره خورده است. پیش از این در ماه نوامبر، انتخابات میاندورهای برای سنای ایالات متحده برگزار میشود که در آن حزب جوزف بایدن، رئیسجمهور آمریکا در خطر دور ماندن از تأثیرگذارترین نتیجه قرار میگیرد. یکی از عمدهترین ادعاهای افکار عمومی آمریکا علیه دولت رئیسجمهور کنونی، شکست پروژه افغانستان آمریکاست که منجر به روی کار آمدن یک گروه تروریستی در کابل شد که سیاست تبعیض تهاجمی علیه زنان و اقلیتهای مختلف را دنبال میکرد. بدیهی است که در جریان مبارزات انتخاباتی آتی، نه تنها بسیاری از رای دهندگان، بلکه رقبای اردوگاه جمهوری خواهان نیز در یادآوری شکست تیم بایدن در افغانستان به دموکرات ها کوتاهی نخواهند کرد.
در این راستا، موفقیت سریع سیاسی در بخش افغانستان برای اداره دموکرات ها کاخ سفید از اهمیت بالایی برخوردار است. بدیهی است با در نظر گرفتن این وظیفه، "دیپلماسی شاتل" تام وست شروع به فعالیت کرد و فعالیت سایر نمایندگان آمریکا در سمت افغانستان نیز تشدید شد. برچیده شدن واقعی دیکتاتوری "تک حزبی" طالبان و جایگزینی آن با یک حکومت فراگیر که منعکس کننده منافع همه گروه های قومی و مذهبی جامعه افغانستان و همچنین تضمین حقوق زنان افغان باشد، چیزی است که می تواند با موفقیت به رسانه ها و رای دهندگان آمریکایی در آستانه انتخابات سنای آمریکا "فروخته" شود. تنها کاری که باقی میماند این است که طالبان و مخالفانشان را روی یک میز در واشنگتن بنشانیم و آنها را متقاعد کنیم تا برای یک دولت فراگیر یک معامله سیاسی انجام دهند.
در صورت موفقیت در کنفرانس آتی واشنگتن، دولت جوزف بایدن نه تنها برگ برنده های مهم پیش از انتخابات را دریافت خواهد کرد. یک سازش واقعی بین طالبان و مخالفان آنها از گروههای مختلف مقاومت افغانستان، که در پایتخت آمریکا حاصل شد، دوباره ایالات متحده را به مجری اصلی "بازی بزرگ" در افغانستان تبدیل خواهد کرد که البته روسیه و چین و دیگر شرکت کنندگان در روند سیاسی منطقه را که در ۱۰ ماه پس از خروج ارتش آمریکا از افغانستان، نتوانسته اند یک پروژه موثر منطقه ای برای حل و فصل بحران افغانستان را پیشنهاد کنند, خوشایند نخواهد کرد.
سنگر: این سوال همچنان باقی است: آیا روسیه و چین با "شکار" کوچکترین نشانه ای از حضور آمریکا در آسیا و بستن کمربندهای خود برای بیرون راندن کامل آن از این قاره، این اجازه را خواهند داد؟ ظاهراً واکنش مسکو و پکن این خواهد بود که با طالبان و نیروهای مقاومت "کار" کنند تا اصلاً در نشست واشنگتن نیایند. دلیل آن روشن است: کشورهای منطقه مشکلات خود را بدون مشارکت خارجی حل خواهند کرد. ایالات متحده نیز به نوبه خود در 20 سال "حل کرد" و نتیجه آشکار است. از دیدگاه آنها، آمریکا در مسئله افغانستان جایی ندارد. اما، ظاهرا، واشنگتن اینطور فکر نمی کند...
* طالبان - این سازمان به دلیل فعالیت های تروریستی تحت تحریم های سازمان ملل یا ممنوع است.
