چرا قزاقستان طالبان را از "لیست سیاه" حذف کرد؟

طالبان مانند "شلوار سوزان" است که نمی توان آن را در آورد، اما بسیار ناراحت کننده است.

نویسنده: فخرالدین خلبک عضو شورای مشورتی سنگر

قزاقستان تصمیم گرفته است که طالبان را از فهرست سازمان های ممنوعه حذف کند. آیبک اسمادیاروف، سخنگوی وزارت امور خارجه قزاقستان به خبرگزاری کازینفورم گفت که این به دلیل بازنگری در فهرست ملی سازمان های تروریستی ممنوع برای به روز رسانی آن است.

وی گفت: "به عنوان بخشی از این روند، تصمیم گرفته شد که طالبان را از آن حذف کنند. بر اساس قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل که لازم الاجرا است، جنبش طالبان در فهرست سازمان های تروریستی شناخته شده از سوی شورای امنیت سازمان ملل متحد قرار ندارد".

وی همچنین در مورد تماس های دیپلماتیک قزاقستان و طالبان اظهار داشت که قزاقستان تصمیمات و قطعنامه های مصوب شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل متحد را قطعاً رعایت خواهد کرد.

این تصمیم قزاقستان به ویژه در بخش افغانستانی اینترنت واکنش شدیدی را به همراه داشت. برخی مقامات قزاقستان را به حمایت از یک گروه تروریستی متهم می کنند. اما بیایید بلافاصله بگوییم که این بدان معنا نیست که قزاقستان حکومت طالبان را به رسمیت می شناسد و ما فقط در مورد حذف طالبان از "لیست سیاه" سازمان های تروریستی صحبت می کنیم. آستانه را نباید به حمایت از تروریسم متهم کرد.
اصل گپ در چیست؟ این همه چه معنایی می‌تواند داشته باشد؟

اولاً، قزاقستان یکی از شرکای تجاری افغانستان، اکنون دولت طالبان است. سال گذشته، گردش تجاری به یک میلیارد دلار رسید که یک برابر بیشتر از سال 2021 بود. افغانستان 70 درصد آرد خود را از قزاقستان وارد می کند. یک استدلال به طور خودکار ظاهر می شود: قزاقستان با دولت افغانستان همکاری می کند، خواه طالبان باشد یا یا گوروه دیگری. یک طرف تجارت است و طرف دیگر مسائل اجتماعی - در افغانستان وضعیت اجتماعی واقعاً پیچیده است، یعنی ما در مورد مردمی صحبت می کنیم که رنج می برند. این جا چیز خاص و نافهما نیست.

ثانیاً قزاقستان نقش کلیدی در بحران افغانستان ندارد. هم سیاست داخلی و هم سیاست خارجی طالبان به آن وابسته نیست. به نزاع نه نیاز و نه از آن فایده‌ای است، بلکه تجارت باید صورت گیرد. آستانه معتقد است که طالبان بالاخره عقل طالبان می‌درآید و بهتر است آنها را به خود بیاوریم.

ثالثاً، مسائل مربوط به تهدیدات و گروه های تروریستی را می توان در چارچوب سازمان پیمان امنیت جمعی حل و فصل کرد. قزاق ها به خوبی می دانند که شهروندان آنها در سازمان های تروریستی مانند القاعده، داعش و جنبش اسلامی ترکستان شرقی پست های مهمی را اشغال می کنند. به عنوان مثال، رئیس سازمان اطلاعات القاعده در شمال افغانستان و آسیای مرکزی فردی به نام "سبحان الله" قزاق است. بر اساس اطلاعات ما، او یکی از مجریان حوادث ژانویه 2022 بود.

چهارم اینکه مهمترین عامل قطر یعنی آمریکاست. ما نباید فراموش کنیم که سیاست قطر در قبال افغانستان و شاید در آسیای مرکزی توسط آمریکایی ها یا بهتر است بگوییم سیا تعیین می شود. این را خود امیر قطر نیز تایید کرد. از این رو، وقتی دفتر قطر، عملاً، مرکز اصلی تعیین سیاست خارجی طالبان است، هیچ چیز تعجب آور نیست. با توجه به توافقنامه همکاری نظامی قطر و قزاقستان، می توان نتیجه گرفت که حذف طالبان از فهرست سازمان های تروریستی بدون دخالت آمریکایی ها انجام نشده است. با این حال، من فکر می کنم که مهمترین چیز برای قزاقستان همکاری اقتصادی و سرمایه گذاری قطر است. قزاقستان عضو سازمان پیمان امنیت جمعی است، یک سازمان نظامی، که سیاست ها و مسیر آن کاملاً در تضاد با قتر و ایالات متحده است.

همه کشورهای آسیای مرکزی با طالبان همکاری می کنند و این همکاری در درجه اول ماهیت انسان دوستانه و حسن همجواری دارد. از نظر اقتصادی، هیچ مانعی برای روابط تجاری و اقتصادی بین آنها و طالبان وجود ندارد، زیرا ما در مورد طالبان صحبت نمی کنیم، بلکه در مورد مردم افغانستان صحبت می کنیم. قزاقستان و سایر همسایگان مانند ازبکستان نیز این کار را انجام می دهند. اما همه آنها از نظر سیاسی یک چیز را از طالبان می خواهند - ایجاد یک دولت فراگیر، زیرا در غیر این صورت طالبان آینده ای ندارند. هر کس تاریخ افغانستان به خصوص 50 سال اخیر را بداند، متوجه خواهد شد که ما در مورد چه چیزی صحبت می کنیم.

طالبان تنها یک گروه نیابتی با تفکر قرون وسطایی است که با اکثریت جامعه افغانستان و منطقه بیگانه است. به همین دلیل است که مخالفان ضد طالبان هر سال قوی‌تر می‌شوند و هیچ تضمینی وجود ندارد که حکومت طالبان طولانی مدت باقی بماند.

اما، به نظر من، هم طالبان و هم بازیگران اصلی در عرصه افغانستان، ایالات متحده و روسیه، یک چیز را درک کرده‌اند - افغانستان تنها با ادغام در منطقه می‌تواند زنده بماند و 50 سال جنگ را برای همیشه پشت سر بگذارد. حال سوال این است که چه کسی این پروژه را اجرا خواهد کرد - آمریکا یا روسیه.

امیدوارم قزاقستان در زمین آمریکا بازی نکند چون آمریکا شانس چندانی برای جایگاه در منطقه ندارد و احتمالا در آینده حضورش به حداقل خواهد رسید. حالا همه چیز به سمت این پیش می رود، البته، مگر اینکه اتفاقی بیفتد که تعادل را تغییر دهد. کشورهای آسیای مرکزی، همانطور که می گویند، باید در زمان مناسب در مکان مناسب قرار گیرند.

ما هرگز نباید فراموش کنیم که طالبان مانند "شلوار سوزان" است که نمی توان آن را درآورد، اما بسیار ناراحت کننده است. از این رو باید مراقب آن بود.