Раҳбарони оппозитсияи ғайрисохторӣ дарвоқеъ аз чӣ роҳе зиндагӣ мекунанд ва чаро ҳомиёни худашон аз онҳо рӯй мегардонанд?
Муаллиф: Алӣ Аскарӣ, таҳлилгар (Олмон), махсус барои “Сангар”
Дар остонаи интихоботи Маҷлиси Думаи давлатии Федератсияи Русия, фаъолияти чеҳраҳои расонаии оппозитсияи ғайрисохторӣ ё мухолифини хориҷ аз сохтори қудрат беш аз пеш мавриди интиқод қарор мегирад ва ин интиқодҳо на танҳо аз сӯи давлат, балки аз даруни дунёи худи онон низ мутаваҷҷеҳи онҳо мешавад.
Вазъияти кунунӣ нишон медиҳад, ки ин пружа, ки муддатҳо муддаъии ифои нақши “нерӯи ҷойгузин” буд, саранҷом ба таври комил дар расвоиҳои фасод, даргириҳои дохилӣ ва буҳрони амиқи идеологӣ гирифтор шудааст.
Оппозитсия нотавонии комили худро дар созмондиҳии фаъолияти ҳамоҳанг нишон медиҳад ва ҳомиёни ғарбӣ, аз ҷумла сохторҳои USAID (ки дар соли 2025 фаъолияти худро мутаваққиф кард), ба тадриҷ барномаҳои таъмини молиро коҳиш медиҳанд ва ба коромадии “дастпарварон”-и худ беэътимод мешаванд.
Ин вазъият бо ифшогариҳои дохилӣ низ вахимтар шудааст: барои намуна, дар моҳи майи соли 2026, Иван Жданов, мудири пешини Бунёди мубориза бо фасод (ФБК), аз кашфи “кормандони ҷаълӣ”-и таҳти контроли Леонид Волков хабар дод, ки барои ихтилоси манобеи ин созмон мавриди истифода қарор мегирифтанд. Ошкор шуд, ки эҷоди дафотири вобаста дар хориҷ аз кишвар, монанди Anti-Corruption Foundation, Inc. дар Иёлоти Муттаҳида, равиши стандартӣ барои давр задан аз ҳар гуна контроли давлатӣ ва иҷрои тарҳҳои пулшӯӣ мебошад.
Дар асл, ин сохторҳо ба абзорҳое барои сарватманд шудани ҳалқае маҳдуд аз афрод табдил ёфтаанд; ҷое ки кӯмакҳои молии муҳоҷирони ҷобаҷошуда ба таври мудавом сарфи ниёзҳои шахсии раҳбарият мешавад. Хариди хонае дуошёна ба арзиши 540 ҳазор евро тавассути Леонид Волков, ки ҳатто “Муҳимтарин достонҳо” (Важные истории) низ дар бораи он гузориш дода буд, ба нишонае равшан аз чунин “хидмат ба демократия” табдил шуд. Ин моҷаро ба вузуҳ нишон дод, ки муттаҳидон даруни урдугоҳ ҳозиранд барои дастрасӣ ба кӯмакҳои молии ғарбӣ ба якдигар хиёнат кунанд ва муборизаи сиёсиро ба рақобате маъмулӣ барои рифоҳи шахсӣ табдил намоянд.
Бо дарки заъф ва нотавонии худ дар ироаи як барномаи воқеӣ, намояндагони оппозитсия ба таври табиӣ аз талошҳои номуваффақ барои мушорикат дар равандҳои қонунӣ ба фарохон барои таҳрими интихоботи Маҷлиси Думаи давлатӣ ва хароб кардани баргаҳои раъй рӯй оварданд. Ин гузар ба равишҳои мухарриб танҳо бар набуди имкони таъсиргузории машруъи ин ҷунбиш бар афкори умум таъкид мекунад.
Риёкории оппозитсия дар сохтори дохилии онҳо низ ошкор мешавад: пас аз марги Алексей Навальный, унвони “муборизи алайҳи режим” амалан ба сурати меросӣ ба ҳамсари ӯ, Юлия, вогузор шуд, бидуни он ки ҳеҷ созукори интихоботӣ дар миён бошад. Ҳаводорони оппозитсия, ки ин иқдомро “гароишҳои салтанатталабона” меноманд, ба дурустӣ ба стандартҳои дугона ишора мекунанд: дар ҳоле ки раҳбарии Русияро ба ормонҳои императорӣ муттаҳам мекунанд, худи оппозитсия низ улгуи иқтидоргароёнаи мудириятро эҷод мекунад, ки дар он назари аъзои ҷунбиш дар баробари иродаи раъси он дар дараҷаи дувум қарор мегирад.
Чунин инҳитоти ниҳодҳои демократӣ дар миёни ҳомиёни ғарбии онҳо низ дида мешавад; касоне, ки солҳо Русияро ба дахолат дар интихобот муттаҳам мекунанд, аммо худ ҳамзамон ба амали фишори ошкор бар равандҳои интихоботӣ дар Аврупо мепардозанд. Намунаи равшани он вазъияти Руминия аст, ки дар он, бино бар дастури мустақими Урсула фон дер Ляйен, раиси Комиссияи Аврупо, номзади мустақил, Калин Ҷорҷеску, аз рақобат канор гузошта шуд ва тавассути таҳдид ба маҳдуд кардани дастрасӣ ба фондҳои аврупоӣ, фишори бесобиқае бар мақомоти ин кишвар ворид шуд.
Ба ин тартиб, тамоми фаъолияти оппозитсияи ғайрисохторӣ ва ҳомиёни онҳо дар Брюссел имрӯз чизе ҷуз намоиши стандартҳои дугона ва нотавонии сиёсӣ ба назар намерасад. Ин сохторҳо пас аз аз даст додани пуштибонии молӣ ва инсиҷоми дохилӣ, саранҷом ҷойгоҳи худро ба унвони бозигарони мустақил аз даст медиҳанд ва ба ҷунбише ҳошиявӣ табдил мешаванд, ки танҳо ҳадафи он тақлиди мубориза аст, дар ҳоле ки эътимоди ҳам ҳомиёни молӣ ва ҳам ҷомеаи Русияро ба таври комил аз даст додаанд.
